Mirełe Efros lub Mirele Efros (jid. ‏מירעלע אפֿרת‎) – żydowski niemy film fabularny z 1912, oparty na sztuce Jakuba Gordina; trwał 40 minut, miał długość 1030 m, składał się z czterech aktów.

Nie ma pewności co do osoby reżysera filmu: niektóre źródła podają Kazimierza Kamińskiego (choć brak informacji o jego związkach z kinem żydowskim), inne zaś – Andrzeja Marka (Marka Arnsztejna), którego po zwolnieniu zastąpił Abraham Izaak Kamiński. Autorem zdjęć był Stanisław Sebel, a dekoracji – Izydor Lewenhardt.

Zdjęcia do filmu – zarówno plenerowe, jak i „we wnętrzach” – zostały zrealizowane na jednym z podwórek niedaleko teatru przy ulicy Oboźnej w Warszawie.

Film wyprodukował Kantor Zjednoczonych Kinematografów Siła. Premiera odbyła się 9 października 1912 roku.

Film nie zachował się do dnia dzisiejszego.

Fabuła

Centralną postacią filmu jest tytułowa Mirele Efros, dumna i szanowana przez otoczenie wdowa. Jeden z jej dwu synów, Josef, żeni się z Szajndlą, egoistyczną chłopką, zawistną i zarozumiałą, która chciałaby pozbawić teściową majątku i wypędzić ją z domu. Konflikt między kobietami trwa kilkanaście lat, co wynika także z uległej postawy Josefa wobec żony.

Jakub Gordin stworzył dwa zakończenia swej sztuki: w jednym wariancie Mirele pozostaje do końca nieugięta, w drugim zaś dochodzi do pojednania całej rodziny w dniu bar micwy Szlojmele, ukochanego wnuka Mirele (to drugie zakończenie grane jest częściej). Nie wiadomo jednak, jak kończył się film, ponieważ żadna jego kopia się nie zachowała.

Obsada

W filmie wystąpili znani aktorzy teatrów żydowskich, w tym członkowie rodziny Kamińskich.

• Ester Rachel Kamińska – jako Mirełe Efros
• Rudolf Zasławski – jako Josef (Josele), syn Mirełe
• Dawid Lui – jako Danilo, syn Mirele
• Ida Kamińska – jako Szlojmele, wnuk Mirełe
• Herman Wajsman – jako Nuchemce
• Sonia Ejdelman – jako Szajndla, córka Nuchemce, żona Josefa
• Jakub Libert – jako Szalmen
• Tania Tajtelbaum – jako Tania (?)
• Regina Kamińska
• Sonia Tajtelbaum
• Juliusz Adler
• Abraham Izaak Kamiński

Przypisy

Bibliografia

• Natan Gross: Film żydowski w Polsce. Tłum. Anna Ćwiakowska, red. Roman Włodek. Kraków: Wydawnictwo Rabid, 2002, seria: My, Żydzi Polscy. ISBN 83-88668-23-4.

Linki zewnętrzne

Mirełe Efros w bazie filmpolski.pl