| Układ | |
|---|---|
| Wymiar |
|
| Jednostka |
natężenia prądu elektrycznego |
| Typowe symbole wielkości |
I, j, Θ |
| w jednostkach SI | |
| w jednostkach em-CGS |
|
| Źródło nazwy |
Amper – jednostka natężenia prądu elektrycznego (nazywane też po prostu prądem elektrycznym). Jest jednostką podstawową w układzie SI i układzie MKSA oznaczaną w obu układach symbolem A.
Nazwa amper pochodzi od nazwiska francuskiego fizyka André Marie Ampère’a.
Aktualnie obowiązująca definicja
Podczas 26. Generalnej Konferencji Miar przyjęto rezolucję dotyczącą m.in. redefinicji ampera. Nowa definicja brzmi następująco:
Amper, oznaczenie A, jest to jednostka SI prądu elektrycznego. Jest ona zdefiniowana poprzez przyjęcie ustalonej wartości liczbowej ładunku elementarnego e, wynoszącej 1,602 176 634×10‑19, wyrażonej w jednostce C, która jest równa A⋅s, gdzie sekunda zdefiniowana jest za pomocą ∆νCs.
W układzie miar CGS odpowiednikiem ampera jest biot (Bi).
- 1 biot = 10 amperów
Jeśli przepływający przez dany przekrój prąd ma natężenie 1 A, oznacza to, że w ciągu 1 s przepływa 1 C ładunku, czyli:
Przykłady powiązań ampera, wynikających z praw lub definicji, z innymi jednostkami – V, Ω, W, F, J, C, s:
Poprzednia definicja
„1 amper to niezmieniający się prąd elektryczny, który płynąc w dwóch równoległych, prostoliniowych, nieskończenie długich przewodach o znikomo małym przekroju kołowym, umieszczonych w próżni w odległości 1 m od siebie, spowodowałby wzajemne oddziaływanie przewodów na siebie z siłą równą 2×10−7 N na każdy metr długości przewodu”
Do definicyjnego wyznaczenia jednostki służyła waga prądowa. Dokładnością ustępuje ona jednak kalibratorom prądu i w praktyce była przez nie wyparta.
Przedrostki SI
Wielokrotności i podwielokrotności ampera (wyróżniono najczęściej używane):
| Wielokrotności | Podwielokrotności | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Mnożnik | Nazwa | Symbol | Mnożnik | Nazwa | Symbol | |
| 101 | dekaamper | daA | 10−1 | decyamper | dA | |
| 102 | hektoamper | hA | 10−2 | centyamper | cA | |
| 103 | kiloamper | kA | 10−3 | miliamper | mA | |
| 106 | megaamper | MA | 10−6 | mikroamper | µA | |
| 109 | gigaamper | GA | 10−9 | nanoamper | nA | |
| 1012 | teraamper | TA | 10−12 | pikoamper | pA | |
| 1015 | petaamper | PA | 10−15 | femtoamper | fA | |
| 1018 | eksaamper | EA | 10−18 | attoamper | aA | |
| 1021 | zettaamper | ZA | 10−21 | zeptoamper | zA | |
| 1024 | jottaamper | YA | 10−24 | joktoamper | yA | |
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz.U. z 2020 r. poz. 1024).
- ↑ Podstawy Elektrotechniki. W: Praca zbiorowa pod kierunkiem prof. dr. inż. Bolesława Konarskiego: Poradnik inżyniera elektryka. Wyd. II. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1968, s. 224–225.
- ↑ BIPM: Rezolucja 26.Generalnej Konferencji Miar. www.bipm.org. [dostęp 2019-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-11-19)].
- ↑ Aleksandra Gadomska: Amper - co nowego?. www.gum.gov.pl. [dostęp 2019-06-09].
- ↑ amper, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2021-09-28].
- ↑ Augustyn Chwaleba, Maciej Poniński, Andrzej Siedlecki: Metrologia elektryczna. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 2003, s. 74–76. ISBN 83-204-2826-2.
- ↑ Załącznik nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 czerwca 2020 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz.U. z 2020 r. poz. 1024).