Mikasa (jap. 三笠 Mikasa) – japoński okręt – pancernik (przeddrednot).

Zbudowany w Wielkiej Brytanii (stocznia Vickers w Barrow-in-Furness), stanowił zmodyfikowaną wersję brytyjskiego typu Majestic. Budowa „Mikasy” stała się częścią intensywnych zbrojeń morskich Japonii, związanych z ekspansją na kontynencie azjatyckim. Program rozbudowy floty japońskiej przewidywał budowę 6 pancerników i 6 krążowników pancernych, które musiano zamówić za granicą z powodu dopiero rozwijającego się japońskiego przemysłu stoczniowego. „Mikasa” był ostatnim, a przy tym najnowocześniejszym z zamówionych pancerników. Jego koszt wyniósł 880 000 funtów. Okręt wodowano 8 listopada 1900, oddano do służby 1 marca 1902. W listopadzie 1902 ”Mikasa” stał się okrętem flagowym japońskiej floty.

W tym okresie, „Mikasa” był jednym z najnowocześniejszych i najpotężniejszych pancerników generacji przeddrednotów na świecie. W stosunku do typu Majestic, miał powiększoną wyporność (15 140 ton wobec 14 900), prędkość (18 węzłów wobec 17), wzmocnioną o dwa działa artylerię średnią, a przede wszystkim znacznie odporniejszy pancerz, dzięki zastosowaniu stali pancernej Kruppa zamiast wcześniejszej stali Harveya.

Okręt brał intensywny udział w wojnie rosyjsko-japońskiej 1904-05, jako okręt flagowy admirała Heihachirō Tōgō – głównodowodzącego japońskiej floty. W pierwszym okresie wojny, okręt uczestniczył w działaniach pod Port Artur. 10 sierpnia 1904 wziął udział w bitwie na Morzu Żółtym z rosyjską flotą, odnosząc niewielkie uszkodzenia (około 20 trafień). Następnie, 27 maja 1905 wziął udział w decydującej bitwie pod Cuszimą, zakończonej całkowitym rozbiciem rosyjskiej II Eskadry Pacyfiku, podczas której również odniósł pewne uszkodzenia (około 30 trafień).

Już po podpisaniu pokoju z Rosją, pancernik zatonął 11 września 1905 w porcie w Sasebo na skutek wybuchu w rufowej komorze amunicyjnej (339 ofiar). W sierpniu 1906 został podniesiony, a następnie wyremontowany i w 1908 przywrócony do służby, lecz szybki rozwój nowych generacji pancerników obniżył jego wartość bojową. 1 września 1921 został przeklasyfikowany na pancernik obrony wybrzeża I klasy. 17 września 1921 uszkodził dno na skałach pod Władywostokiem, po czym skierowany został do remontu. 20 września 1923 został wycofany ze służby. 11 października 1923 okręt został uszkodzony w czasie trzęsienia ziemi w Yokosuce.

W listopadzie 1926 został przeznaczony na okręt-muzeum w Yokosuce. Po II wojnie światowej okręt uległ dewastacji, spowodowanej także okupacją amerykańską. 27 maja 1961 „Mikasa” został odrestaurowany (przy wsparciu USA). Obecnie „Mikasa” zachowany jest jako okręt-muzeum w suchym doku w Yokosuce. Obecna jednostka muzeum jest w zasadzie repliką oryginalnego okrętu.

Dane taktyczno-techniczne

Bibliografia

• Krzysztof Kubiak. Pancernik Mikasa, „Morze, Statki i Okręty” nr 10/2009

Przypisy