Michał Gołębiowski
Data i miejsce urodzenia

6 stycznia 1989
Nowy Targ

Język

polski

Alma Mater

Uniwersytet Jagielloński

Dziedzina sztuki

literatura

Gatunek

opowiadanie, esej

Nagrody

Nagroda Specjalna Identitas (2022)

Michał Antoni Gołębiowski (ur. 6 stycznia 1989 w Nowym Targu) – polski pisarz, prozaik i eseista, historyk i teoretyk literatury, tłumacz; doktor nauk humanistycznych.

Życiorys

Jest związany z rodzinnym Podhalem. Do swoich wczesnych inspiracji zalicza myśl Jeana-Paula Sartre’a oraz Blaise’a Pascala, później także Michelangelo Antonioniego i Jeana-Luca Godarda. W 2020 roku obronił pracę doktorską na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego pisaną pod kierunkiem Wacława Józefa Waleckiego. Tematem pracy był wpływ idei wczesnego chrześcijaństwa na kulturę Renesansu i Baroku.

Od 2022 roku redaktor pisma „Christianitas”, a od 2023 roku także członek zespołu „Nowych Książek”. Publikuje na łamach „Więzi”, „Teologii Politycznej”, „Nowej Konfederacji”, „Pressji”, „Ruchu Literackiego”.

Jego eseistyka łączy interpretację literaturoznawczą z teologią i filozofią katolicką, dotykając przede wszystkim idei capax Dei w kulturze oraz poznawania Boga przez kontemplację świata. Dotyczy ona również problemów związanych z artystycznym i ideowym wymiarem kontrkultury lat 60. XX wieku oraz tzw. „kultury wyczerpania” (np. pop artu, beat generation, postmodernizmu).

W Polskim Radiu Lublin współtworzy audycję poświęconą literaturze antycznej i klasycznej.

Deklaruje się jako katolik.

Twórczość

W swoich esejach wyprowadza istotę poezji lirycznej z fundamentalnego doświadczenia wyobcowania i samotności jako nieprzekazywalności głębokich pokładów „ja” oraz zdolności do kontemplowania rzeczywistości. Twórczość poetycka opiera się na „myśleniu intuicyjnym” definiowanym zgodnie z metafizyką Arystotelesa i Henri Bergsona.

W 2022 roku otrzymał Nagrodę Specjalną Identitas za książkę Bezkres poranka. Wskazano na „prowokacyjne”, choć „uzasadnione akademicko” zestawienia wspólnych kluczowych motywów poezji nowożytnej, modernistycznej, a także sztuki i muzyki rockowej związanej z ruchem hipisowskim. Kontrkultura lat 60. XX wieku, reprezentowana przez tzw. „dzieci kwiaty”, została w książce zinterpretowana przez pryzmat długiego trwania, kontynuacji oraz ewolucji formuły życia proponowanej przez cyganerię artystyczną fin de siècle’u oraz zasad amerykańskiego transcendentalizmu.

Przyjęta przez autora metoda przypomina patrystyczne podejście do kultury, zwłaszcza ideę logos spermatikos („ziaren zbawienia”) oraz anima naturaliter christiana („duszy ludzkiej, będącej z natury chrześcijańską”). Maciej Urbanowski określił eseistykę Gołębiowskiego jako „wyrafinowaną, także stylistycznie”, klasyfikując ją jako kulturową propedeutykę do wiary chrześcijańskiej. Zauważono w niej również „medytacyjność” stylu, „esse-istyczność” (od łacińskiego terminu esse oznaczającego istotę rzeczy), „spokojną frazę, szerokość spojrzenia, otwartość, a nie wykluczenie”.

W 2022 roku współpracował przy powstawaniu Breviarium kanonu kultury.

Gołębiowski tłumaczy poezję angielską i amerykańską (m.in. Alfreda Tennysona, Henry’ego Wadswortha Longfellowa, Boba Dylana), teksty piosenek rockowych (m.in. Pete Townshend, Carole King, Robert Hunter) i nowożytną poezję religijną (m.in. George Parsons Lathrop), a także współtworzy projekt przekładowy łacińskich hymnów brewiarzowych. Od 2019 roku tworzy projekt Mnich Stepowy poświęcony wątkom teologicznym w literaturze.

Współtworzył i współredagował również tomy naukowe, m.in. „Nagość w kulturze” (Kraków 2017) oraz anglojęzyczne edycje dzieł literatury polskiej, m.in. „A Pilgrimage to Jasna Góra” (Waterloo, Ontario, Kanada 2020) Władysława St. Reymonta (wraz z Filipem Mazurczakiem jako tłumaczem). W 2021 roku został koordynatorem podzespołu ekspertów ds. podręczników do języka polskiego w ramach zespołu powołanego w Ministerstwie Edukacji i Nauki przez Przemysława Czarnka, w którego skład weszli Bogusław Dopart (UJ) oraz Paweł Milcarek (UKSW), postulując m.in. większy udział historii idei w nauczaniu epok literackich.

Książki

Eseistyka

Studia naukowe

  • Małżeństwo Józefa i Maryi w literaturze i piśmiennictwie staropolskim doby potrydenckiej, Kraków 2015, ISBN 978-83-7624-168-5
  • Nagość w kulturze (red., wraz z Łukaszem Wróblewskim i Justyną Siwiec), Kraków 2017, ISBN 978-83-233-4289-2
  • Ojcowie Kościoła i dylematy religijności wczesnonowożytnej, Kraków 2021, ISBN 978-83-7624-175-3

Tłumaczenia

  • Gerard Manley Hopkins, Raj-przystań, „Christianitas”, nr 85, RP 2021
  • Joyce Kilmer, Lampa miłości, „Christianitas”, nr 81, RP 2020
  • George Parsons Lathrop, Susza i żniwa, „Christianitas”, nr 82, RP 2020

Przypisy

  1. 1 2 Gołębiowski 2022 ↓, s. 101.
  2. 1 2 3 4 Aktualności – Rada Dyscypliny Literaturoznawstwo – Uniwersytet Jagielloński [online], rd-literaturoznawstwo.nauka.uj.edu.pl [dostęp 2020-10-24].
  3. 1 2 Urbanowski 2022 ↓, s. 46.
  4. 1 2 Urbanowski 2022 ↓, s. 46-47.
  5. 1 2 3 4 5 Gałkowski 2021 ↓, s. 19-20.
  6. 1 2 Fundacja Identitas: Tomasz Grzywaczewski z Nagrodą Identitas 2022. Michał Gołębiowski i Łukasz Kozak z Nagrodami Specjalnymi Identitas. 31 sierpnia 2022. s. Fundacja Identitas. [dostęp 2022-08-31]. (pol.).
  7. ↑ Sebastian Duda / „Więź”: Pomiędzy, odc. 5: Rozmowa z Michałem Gołębiowskim. 17 sierpnia 2022. s. Więź / Soundcloud. [dostęp 2022-08-17]. (pol.).
  8. ↑ Gołębiowski 2022 ↓, s. 100-101.
  9. ↑ Michał Gołębiowski. Chrześcijanin i Godard. „Christianitas”. 89/2022 (158-160), s. 2, zima 2022. Warszawa / Kraków / Tyniec / Dębogóra: Christianitas / Fundacja św. Benedykta. ISSN 1508-5813.
  10. ↑ Stopka redakcyjna. „Christianitas”. 89/2022 (1), s. 2, zima 2022. Warszawa / Kraków / Tyniec / Dębogóra: Christianitas / Fundacja św. Benedykta. ISSN 1508-5813.
  11. ↑ Zespół. „Nowe Książki”. 5/2023 (1), s. 2, maj 2023. Warszawa: Instytut Literatury. ISSN 0137-8562.
  12. 1 2 Słodka ziemia [online], Tyniec Wydawnictwo Benedyktynów [dostęp 2023-04-30] (pol.).
  13. 1 2 3 Wiater 2021 ↓, s. 18.
  14. 1 2 3 Wołodźko 2022 ↓, s. 113.
  15. ↑ Radio Lublin: Konwersatorium – o postmodernizmie. 7 sierpinia 2022. s. Radio Lublin. [dostęp 2022-08-07]. (pol.).
  16. 1 2 Michał Gołębiowski. Powrót do rzeczywistości i śmierć człowieka konsumpcyjnego. „Pressje”. teka 61, s. 33-37, zima 2023. Kraków: Klub Jagielloński. ISSN 1644-7050.
  17. ↑ Radio Lublin: Konwersatorium. 7 sierpinia 2022. s. Radio Lublin. [dostęp 2022-08-07]. (pol.).
  18. ↑ Gołębiowski 2022 ↓, s. 95.
  19. 1 2 Jan Borowski: Ochrzcić kulturę. W rozmowie z Michałem Gołębiowskim. 01 lipiec 2020. s. Miesięcznik Adeste. [dostęp 2022-07-01]. (pol.).
  20. ↑ Gołębiowski 2020 ↓, s. 27-28.
  21. ↑ Jarema Piekutowski: Uprzątnąć siebie spośród ludzi. Mądry konserwatyzm Jana Maciejewskiego. 29 lipca 2022. s. Teologia Polityczna. [dostęp 2022-07-22]. (pol.).
  22. ↑ Literatura jako kontemplowanie rzeczywistości 2023 ↓, s. 8-17.
  23. ↑ Instytut Książki: Szóstka nominowanych do Nagrody Identitas 2022. 31 sierpnia 2022. s. Instytut Książki. [dostęp 2022-08-31]. (pol.).
  24. ↑ Polskie Radio: Znamy nominowanych do Nagrody Identitas 2022. Pojadą na Arktykę. 31 sierpnia 2022. s. Polskie Radio. [dostęp 2022-08-31]. (pol.).
  25. ↑ Dąbrowska 2021 ↓, s. 165-168.
  26. ↑ Zalewski 2023 ↓, s. 213.
  27. ↑ Krzysztof Wołodźko / Michał Gołębiowski: Alternatywa dla zastanego porządku rzeczywistości. Michał Gołębiowski o kontrkulturze. 31 sierpnia 2022. s. Polskie Radio 24. [dostęp 2022-08-31]. (pol.).
  28. ↑ Jastrzębski 2020 ↓, s. 13-15.
  29. ↑ Strachowski 2023 ↓, s. 58.
  30. ↑ Urbanowski 2022 ↓, s. 47.
  31. ↑ Zalewski 2023 ↓, s. 214-215.
  32. ↑ Zalewski 2023 ↓, s. 212-213.
  33. ↑ Cielecki 2023 ↓, s. 165.
  34. ↑ Milcarek 2022 ↓, s. 39.
  35. ↑ Gołębiowski 2020 ↓, s. 264-365.370.
  36. ↑ Hymny. „Christianitas”. 81/2020 (1), s. 6, lato 2020. Warszawa / Kraków / Tyniec / Dębogóra: Christianitas / Fundacja św. Benedykta. ISSN 1508-5813.
  37. ↑ Gołębiowski 2020 ↓, s. 422.
  38. ↑ Nagość w kulturze [online], wuj.pl [dostęp 2020-10-24] (pol.).
  39. ↑ A Pilgrimage to Jasna Góra [online], aroucapress.com [dostęp 2020-10-24] (ang.).
  40. ↑ Inauguracyjne spotkanie zespołu ekspertów – przygotowanie raportu na temat funkcjonowania systemu dopuszczania podręczników do użytku szkolnego. [dostęp 2021-10-11].

Bibliografia

  • Marcin Cielecki: Dziedzinec pogan. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2023.
  • Marcin Cielecki. Kartkowanie światła. „Nowy Napis”, 2021. 
  • Judyta Dąbrowska. Jim Morrison poetą religijnym? O książce Michała Gołębiowskiego „Bezkres poranka”. „Pressje”, 2021. 
  • Judyta Dąbrowska. Kultura ostatecznie powróci do Boga. „Pressje”, 2023. 
  • Juliusz Gałkowski. Człowiek pascalowski czyta wiersze. „Nowe Książki”, 2021. 
  • Michał Gołębiowski: Bezkres poranka. O teologii poetyckiej i teologiach kontrkultury. Kraków: Tyniec, 2020.
  • Michał Gołębiowski. Czuły narrator Ewangelii. „Więź”, 2022. 
  • Bartosz Jastrzębski: Przedmowa do książki „Bezkres poranka”. Kraków: Tyniec, 2020.
  • Literatura jako kontemplowanie rzeczywistości. „Christianitas”, 2023. 
  • Paweł Milcarek: Breviarium kanonu kultury. Dębogóra: ORE / Dębogóra, 2022.
  • Michał Strachowski. Album rodzinny. „Nowe Książki”, 2023. 
  • Maciej Urbanowski. Wątki religijne w najnowszej prozie polskiej. Kilka uwag. „Nowy Napis”, 2022. 
  • Elżbieta Wiater. Szukanie śladów Boga. „Nowe Książki”, 2021. 
  • Krzysztof Wołodźko. Kontrkultura i chrześcijaństwo. Opowieść nieoczywista. „Znak”, 2022. 
  • Wojciech Zalewski. Po tej i tamtej stronie chmur. „Więź”, 2023. 

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.