Michał Duniec
Data i miejsce urodzenia

1911 lub 1912
Białystok

Data i miejsce śmierci

po 1960
Leningrad, Związek Radziecki

Narodowość

żydowska

Dziedzina sztuki

malarstwo

Michał (Mosze) Duniec (ur. 1911 lub 1912 w Białymstoku, zm. po 1960 w Leningradzie) – polski malarz pochodzenia żydowskiego.

Życiorys

Urodził się w ubogiej rodzinie żydowskiej Izaaka i Szejny. Edukację artystyczną rozpoczął w Białymstoku, u nieznanego z nazwiska nauczyciela. Studiował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu S. Batorego w Wilnie.

W pracach Duńca, które cechowały się m.in. idealizującą stylizacją, płaskością i dekoracyjnością ujęcia, można dostrzec wpływ wileńskiego klasycyzmu oraz twórczości Romana Kramsztyka. Częstą modelką była mu siostra Ewa (Hava), z kolei głównym tematem pejzaży Białystok. Artysta współtworzył Grupę Plastyków Białostockich „Forma – Farba – Faktura” do której należeli również: Nachum Edelman, Bencjon Rabinowicz, Czesław Sadowski i Ichiel Tynowicki, na wystawie prezentującej dokonania tej formacji przedstawił trzy obrazy: Motyw taneczny, Murzynka i Kwiaty. W 1931 wystawił swoje prace w Salonie Jesiennym zorganizowanym w sali reprezentacyjnej Urzędu Miejskiego w Pałacu Branickich. Na przełomie 1931 i 1932 jego obraz Postać siedząca znalazł się na Salonie Zimowym prezentowanym w Instytucie Propagandy Sztuki w Warszawie. Rok później Duniec wziął udział w Salonie Zimowym Żydowskiego Towarzystwa Krzewienia Sztuk Pięknych, gdzie wystawił pejzaże: Na przedmieściu, Nad rzeką i Wczesna wiosna.

W 1930 rodzice Duńca podjęli decyzję o wyjeździe do Palestyny, podczas wyjazdu w 1932 lub w 1933 roku wywieźli część prac syna. Niektóre z owych dzieł spłonęły podczas pożaru, przetrwało kilkanaście prac. W rodzinnym Białymstoku nie przetrwała żadna z jego prac.

Losy Michała Duńca po 1933 są mało znane. Wiadomo, że po wkroczeniu Armii Czerwonej przedostał się do Leningradu, gdzie brał udział w życiu artystycznym miasta. Prawdopodobnie wcześniej brał udział w walkach partyzanckich w lasach w okolicach Białegostoku. Utrzymywał kontakt z rodzicami, po ich śmierci w drugiej połowie lat czterdziestych rozluźnił więzy rodzinne.

Zmarł prawdopodobnie pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku w Leningradzie.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Joanna Tomalska, Bencjon Rabinowicz i środowisko żydowskich artystów Białegostoku, [w:] Pogranicza, Kresy, Wschód a idee Europy. Ser. 2, Wiktor Choriew in memoriam, Białystok: Katedra Badań Filologicznych „Wschód – Zachód”. Uniwersytet w Białymstoku, Książnica Podlaska im. Łukasza Górnickiego, 2013, s. 370, ISBN 978-83-63470-14-2.
  2. 1 2 3 Tomalska 2014 ↓, s. 558.
  3. 1 2 3 4 5 Tomalska 2014 ↓, s. 559.
  4. 1 2 3 Jerzy Malinowski, Malarstwo i rzeźba Żydów polskich w XIX i XX wieku, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 398, ISBN 83-01-13178-0.
  5. 1 2 Tomalska 2014 ↓, s. 560.
  6. ↑ Szlak Dziedzictwa Żydowskiego w Białymstoku [online], szlak.uwb.edu.pl [dostęp 2021-08-19].
  7. 1 2 Tomalska 2014 ↓, s. 554.

Bibliografia

  • Joanna Tomalska: Michał Duniec – szkic do biografii zapomnianego białostockiego artysty. W: Żydzi Wschodniej Polski. Seria II. W blasku i cieniu historii. Jarosław Ławski i Barbara Olech (red.). Białystok: Wydawnictwo Alter Studio, Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku, 2014. ISBN 978-83-64081-03-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.