Mgła radiacyjna – mgła, która powstaje w nocy, głównie nad ranem, na skutek nocnego wypromieniowania ciepła. W niektórych przypadkach mgły radiacyjne utrzymują się aż do popołudnia. Tego typu zjawiska mogą utrzymywać się tylko przy gruncie (mgła niska) lub dochodzić nawet do kilkuset metrów (mgła wysoka).

Geneza

Mgła radiacyjna powstaje podczas bezchmurnej nocy, wówczas dochodzi do znacznego ochłodzenia podłoża. W wyniku tego powietrze będące nad gruntem również się znacznie ochładza. Spadek temperatury powietrza powoduje, że spada również prężność pary nasyconej, w rezultacie rośnie wilgotność względna, po osiągnięciu temperatury punktu rosy para wodna skrapla się, tworząc mgłę. Podczas powstawania mgły radiacyjnej dochodzi do inwersji temperatury. Mgły radiacyjne nie powstają nad zbiornikami wodnymi i na morzu (jednak mogą zostać przemieszczone znad lądu do strefy przybrzeżnej, do 2–3 Mm).

Obszar występowania

Mgły radiacyjne tworzy się podczas silnego oziębiania się gruntu i przylegających do niego warstw powietrza wskutek wypromieniowania ciepła. Oziębieniu sprzyja bezchmurna i bezwietrzna pogoda w nocy. Cechą charakterystyczną mgieł radiacyjnych jest to, że nie pokrywają swoim zasięgiem większych obszarów, lecz występują lokalnie. Mgła tworzy się początkowo przy powierzchni ziemi, tworząc cienkie pasma, następnie rozbudowuje w kierunku pionowym. W płaszczyźnie poziomej rozprzestrzenia przez rozrost i powolny ruch powietrza, przesuwając się płatami o różnej wielkości i gęstości. Grubość jej waha się od kilkudziesięciu centymetrów do kilkunastu metrów, a w zimne noce, przy szczególnie silnym wychłodzeniu, grubość mgły radiacyjnej może sięgać do 200 m.

Zwykle z chwilą wzejścia słońca i rozpoczęcia nagrzewania się podłoża znika inwersja temperatury, mgła radiacyjna rozprasza się przez odparowanie lub unosi się do góry tworząc chmury z których powstają niewielkie przelotne opady konwekcyjne. Drugą przyczyną zanikania mgły jest działanie wiatru, powodującego mieszanie się powietrza.

Skutki

Mgły radiacyjne powodują znaczne zmniejszenie widoczności i utrudniają nawigację, przez co stanowią zagrożenie dla transportu. W przypadku lotnictwa mgły mogą powodować odwoływanie lotów i zamykanie lotnisk. Podczas mgły w portach utrudniony jest ruch manewrowy, co wydłuża przeładunek statków.

Prognozowanie mgieł radiacyjnych

Prognozowanie mgieł radiacyjnych jest proste, jednakże skuteczne tylko w bliskiej perspektywie (następnej nocy). Istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia mgły radiacyjnej jeżeli w godzinach przedwieczornych temperatura powietrza zbliża się do punktu rosy, natomiast noc ma być bezwietrzna i bezchmurna. Mgła jednak nie podniesie się jeśli zmniejszy się tempo opadania temperatury w drugiej połowie nocy. Ze względu na koniugację kilku niezależnych warunków prognozowanie mgieł w prognozach długookresowych jest bardzo trudne.

Zobacz też

• mrozowiska

• przymrozek

Przypisy