Metsähallitus – fińskie przedsiębiorstwo państwowe zajmujące się zarządzaniem, monitorowaniem i promowaniem fińskiego leśnictwa, a także zarządzaniem obszarami chronionymi, w tym wszystkimi parkami narodowymi.

Historia

Historia państwowej gospodarki leśnej na terenie Finlandii związana jest z państwową własnością ziemi – w 1542 król Gustaw I Waza ogłosił wszystkie niezamieszkane obszary dzikiej przyrody w swoim królestwie, które obejmowało wówczas tereny obecnej Finlandii, jako należące do Boga, Króla i Korony, co zapoczątkowało państwową własność ziemi .

W lasach pozyskiwano drewno do produkcji dziegciu, który sprzedawano za granicą . Na początku XIX w., wraz z rosnącym popytem przemysłu, coraz więcej drewna przerabiały tartaki . Zużycie było tak ogromne, że w połowie XIX w. władze zaczęły obawiać się, że lasy zostaną doszczętnie wycięte . W 1851 roku uchwalono prawo leśne i ustanowiono tymczasową krajową radę ds. geodezji i gospodarki leśnej, której zadaniem było zarządzenie ziemią państwową . W 1859 roku car Aleksander II podpisał deklarację o powołaniu do życia instytucji ds. gospodarki leśnej – Metsähallitus, która miała zarządzać ziemią państwową i monitorować gospodarkę na prywatnych obszarach leśnych .

W 1921 roku Metsähallitus uzyskało status centralnej agencji nadzorowanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Leśnictwa . Od tego czasu jego głównym zadaniem jest zarządzanie, monitorowanie i promowanie fińskiego leśnictwa .

Metsähallitus sprzedawało drewno dla tartaków, pod podkłady kolejowe, a także drewno opałowe . Prowadziło także własne tartaki, które w 1932 roku zostały przekazane przedsiębiorstwu Veitsiluoto Oy, w którym państwo posiadało większość udziałów . W latach 30. XX w. przemysł leśny zaczął się stopniowo przestawiać na produkcję papieru i tektury . Zaczęto także prowadzić regenerację obszarów ścinki przez sadzenie i przesadzanie drzew . By poszerzyć obszar lasów, w latach 60. i 70. XX w. przeprowadzono masowe osuszanie torfowisk .

Podczas II wojny światowej Metsähallitus produkowało również węgiel drzewny i drewno opałowe dla pojazdów napędzanych gazem drzewnym . Po wojnie wycięło wielkie obszary lasów, by z przychodów ze sprzedaży drewna państwo mogło zapłacić reparacje wojenne i wynagrodzenia dla powracających z wojny żołnierzy .

W latach 60. i 70. XX w. skupiono się m.in. na zwiększaniu wydajności produkcji drewna i poprawie drzewostanu . Produkcja została zmechanizowana – zaczęto stosować piły mechaniczne . W latach 80. XX w. wprowadzono kombajny zrębowe, które w 2003 roku były używane przy ok. 95% prac wycinki .

W latach 80. XX w. wywiązała się szeroka debata publiczna na temat stanu lasów i ochrony przyrody, co wpłynęło na zmianę polityki leśnej w latach 90., która zaczęła koncentrować się na prowadzeniu gospodarki zrównoważonej .

Od 1983 roku samo Metsähallitus zajmuje się zarządzaniem obszarami chronionymi pod nadzorem Ministerstwa Środowiska . Zarządza ponad 500 obszarami objętymi ustawowo ochroną o łącznej powierzchni ok. 17 000 km² , w tym wszystkimi 40 parkami narodowymi Finlandii .

W 1994 roku Metsähallitus zostało przekształcone w przedsiębiorstwo państwowe .

Struktura

Metsähallitus jest przedsiębiorstwem państwowym, które prowadzi zarówno działalność gospodarczą jak i usługi administracji publicznej w zakresie zarządzania obszarami chronionymi .

Działalnością gospodarczą zajmują się spółki :

• Metsähallitus Metsätalous Oy – założona w 2016 roku, przynosi ok. 85% wszystkich zysków dzięki produkcji drewna na potrzeby przemysłu
• Metsähallitus Kiinteistökehitys – zajmuje się planowaniem przestrzennym, sprzedażą działek
• Siemen Forelia Oy – zajmuje się sprzedażą nasion i sadzonek drzew
• MH-Kivi Oy – zajmuje się sprzedażą ziemi ogrodniczej i leasingiem miejsc do jej pozyskiwania

Zarządzaniem obszarami chronionymi zajmuje się :

• Metsähallituksen Luontopalvelut

Przypisy

Bibliografia

• Metsähallitus: The History of Metsähallitus. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2018-01-03. [dostęp 2020-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-18)]. (ang.).
• Metsähallitus: The Development of Forestry. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2015-04-20. [dostęp 2020-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-19)]. (ang.).
• Metsähallitus: The Development of Nature Conservation and Recreational Services. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2015-06-08. [dostęp 2020-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-19)]. (ang.).
• Metsähallitus: Key Figures. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2020-03-06. [dostęp 2020-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-17)]. (ang.).
• Metsähallitus: Board of Directors. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2020-04-02. [dostęp 2020-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-01-20)]. (ang.).
• Metsähallitus: Organisation. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2018-06-07. [dostęp 2020-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-12-18)]. (ang.).
• Metsähallitus: National Parks Are Finland’s Natural Treasures. [w:] www.metsa.fi [on-line]. 2019-12-02. [dostęp 2020-04-04]. (ang.).