Mauzoleum Husejn-Beka
Мавзолей Хусейн-бека
nr rej. 021510258640006

Zrekonstruowane mauzoleum (2018)
Państwo

 Rosja

Miejscowość

Cziszmy

Typ budynku

mauzoleum

Wysokość całkowita

około 4 m

Kondygnacje

1

Ukończenie budowy

XIV w.

Odbudowano

1910-1911

Położenie na mapie Baszkortostanu
Położenie na mapie Rosji
54°34′51,6256″N 55°25′01,0853″E/54,581007 55,416968

Mauzoleum Husejn-Beka (ros. Мавзолей Хусейн-бека) – mauzoleum z XIV wieku w Cziszmach w rejonie czyszmińskim, w Baszkortostanie w Rosji, zrekonstruowane na początku XX wieku.

Historia

Budowla pochodzi z XIV wieku (być może w 1344 roku). Według legendy inicjatorem miał być Timur Chromy, który miał przejeżdzać obok miejsca pochówku Husejn-Beka, człowieka z Turkiestanu, który przybył szerzyć islam w Baszkirii. Pierwsza wzmianka o mauzoleum pochodzi z XVIII wieku. Fotograf Siergiej Prokudin-Gorski w 1910 roku zastał na miejscu jedynie bezkształtne ruiny i pomalowany na zielono nagrobek. Z inicjatywy muftiego Ufy M. Sułtanowa dokonano amatorskiej rekonstrukcji obiektu w latach 1910-1911, przez co jego pierwotny kształt uległ zmianie.

Dokładny opis sporządził W.S. Jumatow w 1848 roku, a następnie architekt B.G. Kali-mullin w 1956 roku. Budynek wpisano do rejestru zabytków o znaczeniu federalnym w 1960 roku.

G.N. Garustowicz przeprowadził prace archeologiczne w 1985 roku. Znaleziska z pochówku przechowywane są w Muzeum Archeologicznym i Etnograficznym w Ufie. Szczątki Husejn-Beka powróciły po badaniach do mauzoleum w 2016 roku.

Mauzoleum stanowi jedno z najważniejszych sanktuariów muzułmańskich w regionie, do miejsca pochówku imama przybywają pielgrzymki z różnych regionów Rosji.

Charakterystyka

Mauzoleum znajduje się na południowych obrzeżach osiedla Cziszmy na starym cmentarzu Akzirat, na lewym brzegu Diomy. Pierwotna grubość ścian wynosiła 1,57 m, wykonano je z ciosanego wapienia. Budynek o wysokości 4,2 m na rzucie kwadratu o boku 8,4 m, na wysokości 2,1 m od poziomu posadzki przechodzi w ośmiościan, a następnie zamyka go okrągła kopuła.

Wnętrze ścian było otynkowane. Znajdowało się tamże dziewięć pochówków w dołach, w tym dwóch dorosłych mężczyzn, kobieta i dzieci. Husejn-Bek, mężczyzna w wieku około 25-30 lat był pochowany w centrum, gdzie umieszczono nagrobek z epitafium. Nie wiadomo, kim byli pozostali zmarli. W jednym rzędzie z nim spoczywały dwie kobiety, nad nimi umieszczono gipsowe nagrobki. Zwłoki w trumnach umieszczono na plecach, ich głowy zwrócono na zachód, a twarze obrócono na południe w kierunku Mekki. Jedynymi znalezionymi przedmiotami były końskie zęby przy pochówku dziecięcym.

Zachowała się inskrypcja na epitafium Husejn-Beja napisana sulsą o przybliżonej treści: Hadżi Husejn, sprawiedliwy w swoich decyzjach [Bek, syn Omarbeka...] Turkiestanu, nie żyje, O Boże mój, zmiłuj się nad nim i uczcij go swoim dobrodziejstwem. Umarł [dziewiątego] dnia błogosławionego przez Boga miesiąca roku siedemset czterdziestego (15 września 1339 roku według kalendarza gregoriańskiego, ewentualnie data jego śmierci jest podawana na 1341 lub 1342 rok).

Wokół obiektu znajduje się 6 starych nagrobków z inskrypcjami w języku arabskim, według legendy są to groby dowódców wojskowych Timura Chromego.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 МАВЗОЛЕЙ ХУСЕЙН-БЕКА [online], kartarf.ru [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Мавзолей Хусейн-бека, [w:] Культурный мир Башкортостана [online] [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  3. ↑ История Башкортостана с древнейших времен до 60-х годов XIX в, Китап, 1997, s. 158, ISBN 978-5-295-01490-1 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  4. ↑ Шамиль Хазиахметов, Д.Ш. Усманова, Города и районы Республики Башкортостан, ANO Izdatelʹskiĭ dom "Respublika", 2007, s. 581, ISBN 978-5-87308-367-1 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Мавзолей Хусейн-бека [online], ТерраБашкирия, 26 sierpnia 2021 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  6. 1 2 Наш Урал, Мавзолей Хусейн-бека [online], Наш Урал и весь мир, 2 września 2021 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  7. ↑ Алексей Петрович Смирнов, Культура древних племен Приуралья и Западной Сибири, Изд-во Академии наук СССР, 1957 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  8. ↑ Путеводитель по Башкирии, Башкирское книж. изд-во, 1965, s. 103 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  9. ↑ Гарун Валеевич Юсупов, Введение в булгаро-татарскую эпиграфику, Изд-во Академии наук СССР, 1960, s. 119 (ros.).
  10. ↑ «Надписи на камнях у мавзолея Хусейн-бека в Чишмах относятся к концу XVII века, а не ко времени Тамерлана» [online], 21 listopada 2023 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
  11. ↑ Павел Распопов, Чишминские мавзолеи. Мавзолей Хусейн-бека и Тура-хана [online], Ураловед, 27 stycznia 2019 [dostęp 2024-04-28] (ros.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.