Mark Siemionowicz Donski (Donskoj) (ros. Марк Семёнович Донско́й; ur. 21 lutego^?/6 marca 1901 w Odessie, zm. 21 marca 1981 w Moskwie) – radziecki, socrealistyczny reżyser filmowy, a także scenarzysta i producent filmowy.

Życiorys

Ukończył studia na wydziale prawa Uniwersytetu w Symferopolu. Pracował w Sądzie Najwyższym ZSRR. Pracę w kinematografii zaczął w 1926 jako asystent reżysera.

Reżyserował adaptacje filmowe na podstawie dzieł Maksyma Gorkiego. Wyreżyserował cykl filmów o Gorkim – trylogię autobiograficzną: Dzieciństwo Gorkiego (1938), Wśród ludzi (1939) i Moje uniwersytety (1940). Na podstawie utworu Gorkiego nakręcił także ekranizację Matki (1955), która startowała w konkursie głównym na 9. MFF w Cannes.

Oprócz adaptacji dzieł Gorkiego zrealizował w 1942 film Jak hartowała się stal, bazujący na motywach powieści o tym samym tytule autorstwa Nikołaja Ostrowskiego.

W 1966 przyznano mu tytuł Ludowego Artysty ZSRR, a w 1971 – Bohatera Pracy Socjalistycznej. Zasiadał w jury konkursu głównego na 25. MFF w Cannes (1972).

Spoczywa pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie.

Wybrana filmografia

• 1926: Prostytutka
• 1938: Dzieciństwo Gorkiego
• 1939: Wśród ludzi
• 1940: Moje uniwersytety
• 1942: Jak hartowała się stal
• 1944: Tęcza
• 1947: Nauczycielka wiejska
• 1955: Matka

Odznaczenia i nagrody

• Ludowy Artysta ZSRR
• Medal Sierp i Młot
• Order Lenina (dwukrotnie – 14 kwietnia 1944 i 1 czerwca 1971)
• Order Rewolucji Październikowej (18 marca 1981)
• Order Czerwonego Sztandaru Pracy (1 lutego 1939)
• Nagroda Stalinowska (trzykrotnie)
• Nagroda Państwowa ZSRR
• Zasłużony Działacz Sztuk RFSRR

Przypisy

Bibliografia

• Galina Dołmatowska, Irina Szyłowa, Sylwetki radzieckiego ekranu, przeł. z ros. Marek Dzierwajłło, Wydawnictwo Progress, Moskwa 1980, s. 97–112.

Linki zewnętrzne

• Donski Mark S., [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2016-03-08] .
• Donski Mark w bazie portalwiedzy.onet.pl
• Mark Donskoj w bazie Filmweb
• Mark Donskoj w bazie IMDb (ang.)