Teresa od Jezusa Marchocka OCD
Marianna Marchocka
Służebnica Boża
zakonnica, mistyczka
Data i miejsce urodzenia

25 czerwca 1603
Stróże

Data i miejsce śmierci

19 kwietnia 1652
Warszawa

Miejsce pochówku

Klasztor karmelitanek bosych św. Teresy od Jezusa i św. Jana od Krzyża w Krakowie

Przełożona klasztoru Sióstr karmelitanek bosych w Krakowie
Okres sprawowania

1637–1652

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

Karmelitanki bose

Śluby zakonne

26 kwietnia 1621

Marianna Marchocka (herbu Ostoja, imię zakonne Teresa od Jezusa Marchocka; ur. 25 czerwca 1603 w Stróżach, zm. 19 kwietnia 1652 w Warszawie) – polska zakonnica katolicka, karmelitanka bosa, mistyczka i Służebnica Boża; pierwsza Polka, która napisała autobiografię.

Życie

Była drugim dzieckiem Pawła Marchockiego oraz Elżbiety z Modrzejewskich. Rodzina Marchockich pieczętowała się herbem Ostoja. Ojciec był wielokrotnym posłem na sejm. Miała dwoje rodzeństwa; siostra Elżbieta wstąpiła do klarysek w Starym Sączu, brat Mikołaj studiował w Akademii Krakowskiej. Mimo znacznego oporu rodziców (z tego powodu była nawet bita), pod wpływem spotkań z o. Piotrem Kordońskim oraz lektury biografii Teresy Wielkiej, w dniu 26 kwietnia 1620 roku Marianna Marchocka wstąpiła do klasztoru karmelitanek bosych pw. św. Marcina w Krakowie. W zakonie przybrała imię Teresa od Jezusa na cześć św. Teresy z Avili, hiszpańskiej reformatorki zakonu. W 1637 roku została obrana przełożoną zakonu. Pełniła funkcję mistrzyni nowicjatu w latach 1630–1639. W 1642 roku wyjechała do Lwowa, aby założyć tam nową placówkę zakonu. Była przełożoną i mistrzynią pierwszego pokolenia lwowskich karmelitanek bosych.

W 1648 roku, z powodu powstania Chmielnickiego, karmelitanki musiały uchodzić do Krakowa, skąd następnie przeniosły się do Warszawy, gdzie 2 czerwca w uroczystym wprowadzeniu zgromadzenia do prowizorycznego klasztoru wzięli udział król Polski Jan Kazimierz oraz nuncjusz apostolski. Również w Warszawie sprawowała funkcję przeoryszy. Wielki kult do niej żywiła królowa Ludwika Maria Gonzaga, która, gdy tylko ona chorowała, często ją odwiedzała w towarzystwie króla Jana Kazimierza:

Królestwo... oka z niej nie spuściło, słuchając pilnie, co mówiła, wychodząc zaś nisko się kłaniali, a Królowa rękę jej całowała.

Od 1650 roku zdrowie m. Teresy zaczęło się pogarszać, doznała częściowego paraliżu. W styczniu 1652 roku ustąpiła z urzędu przeoryszy. Zmarła 19 kwietnia 1652 roku. Jej szczątki w 1818 roku przeniesiono do Krakowa i złożono w klasztorze Sióstr Karmelitanek Bosych.

Mistyka

Marianna Marchocka zaczęła doświadczać pierwszych przeżyć mistycznych w wieku 21 lat. Zapisy z epoki sugerują, że Marchocka miała dar bilokacji oraz stygmaty. Doświadczała także ekstaz i okresów oschłości duchowych. Nadto, po śmierci jej ciało miało nie ulec rozkładowi i po kasacie zakonu warszawskiego zostało przewiezione do Krakowa.

Życie Marianny Marchockiej, w tym jej doświadczenia mistyczne, przedstawia pisany barwną prozą (bliski stylu wypowiedzi ustnej) Żywot. Został spisany na polecenie spowiednika, a później kierownika duchowego, o. Ignacego od św. Jana Ewangelisty (zm. 1677). Matka Teresa zaczęła pisać go 3 maja 1647 roku. Inne źródła podają, że zaczęła go pisać w 1632 roku w formie listów do swojego spowiednika. Jest to pierwsza autobiografia kobiety polskiej, a zarazem ważne dzieło literatury mistycznej polskiego baroku, porównywane już przez współczesnych z autobiograficznie ujętym Życiem św. Teresy z Avili. Książkę tę przetłumaczono na język francuski. Pozostawiła też pisane prozą poetycką modlitewne Akty. Zachowały się także jej dwa listy.

Proces beatyfikacyjny

Zbieranie dokumentacji historycznej do procesu beatyfikacyjnego rozpoczął św. Rafał Kalinowski. Proces beatyfikacyjny rozpoczął się 21 grudnia 2007 w Krakowie. 24 kwietnia 2015 nastąpiło zamknięcie procesu beatyfikacyjnego na szczeblu diecezjalnym, po czym akta zostały przekazane Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w Rzymie. Postulatorem procesu wyznaczono o. Romano Gambalungę OCD.

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Na podstawie nieścisłych źródeł francuskich z epoki określana czasem błędnie jako Anna Maria.

Przypisy

  1. ↑ o. Czesław Gil OCD, Wstęp, w: Teresa od Jezusa, Autobiografia mistyczna i inne pisma, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2010, s. 7
  2. ↑ Sł. B. Teresa Marchocka OCD. communiocrucis.pl. [dostęp 2013-12-21]. (pol.).
  3. 1 2 3 4 5 6 o. Czesław Gil OCD, Życiorys autorki, w: Teresa od Jezusa, Autobiografia mistyczna i inne pisma, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2010, s. 8-11
  4. ↑ Czesław Gil OCD, Wpatrzona w Ukrzyżowanego, Matka Teresa Marchocka, 2018, ISBN 978-83-7604-481-1.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Encyklopedia Katolicka, tom 11, kolumny 1229–1230.
  6. 1 2 3 4 5 6 Iwona Kozina: Teresa Marchocka (1603-1652). www-old.inib.uj.edu.pl. [dostęp 2013-12-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-08-02)].
  7. 1 2 3 4 o. Czesław Gil OCD, Karmelitanki bose w Polsce w 1. połowie XVII w., w: Teresa od Jezusa, Autobiografia mistyczna i inne pisma, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2010, s. 11-14
  8. ↑ Jerzy Lileyko: Życie codzienne w Warszawie za Wazów. Warszawa: PIW , 1984, s. 167. ISBN 83-06-01021-3.
  9. ↑ o. Marian Zawada OCD, Antologia mistyki polskiej, tom II, Wydawnictwo Karmelitów Bosych, Kraków 2008, s. 21
  10. ↑ Kraków: dwa nowe procesy kanonizacyjne. ekai.pl, 2007-12-12. [dostęp 2014-06-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)]. (pol.).
  11. 1 2 ~1652~ (Marianna Marchocka). Newsaints.faithweb.com. [dostęp 2016-06-15]. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.