Marianna Bączek (ur. 27 stycznia 1931 w Bandysiach) – śpiewaczka z Puszczy Zielonej, członkini zespołów kurpiowskich: Carniacy, Bandysionki i Dłudzonki.

Życiorys

Przyszła na świat w rodzinie artystów ludowych. Ojciec Władysław był znanym śpiewakiem wiejskim, aktywnym na weselach, pogrzebach i innych uroczystościach rodzinnych, stryj Bolesław Młynarski, skrzypek, był jednym z założycieli oddziału Związku Strzeleckiego w gminie Czarnia, a przed wojną współzakładał zespół Carniacy. Pieśni uczyła się też od babci.

Po 1945 Marianna Młynarska zaczęła śpiewać w chórze parafialnym w Czarni i zespole Carniacy. W międzyczasie wyszła za mąż za Bolesława Bączka, z którym ma 5 dzieci. Jest wdową.

Z Carniakami występowała do 1974. Śpiewała partie solowe i grała główne role w widowiskach obrzędowych (np. czepiarka w weselu kurpiowskim). Wraz z zespołem występowała m.in. w Filharmonii Narodowej, Teatrze Studio, w Teatrze Montownia w Warszawie. Jako solistka śpiewaczka wygrała kilkadziesiąt konkursów, m.in. „Jarmark Kurpiowski” w Myszyńcu, „Kurpiowskie Prezentacje Artystyczne” w Ostrołęce, „Ogólnopolski Festiwal Zespołów Kurpiowskich” w Nowogrodzie, Ogólnopolski Festiwal Folklorystyczny w Węgrowie i w Sokołowie Podlaskim, Mazowiecki Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych w Mińsku Mazowieckim. Na Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu zdobywała pierwsze miejsca zarówno jako solistka, jak też uczestniczka zmagań w kategorii Mistrz i Uczeń. Była tam pięciokrotnie. W 2010 zdobyła „Złota Basztę”. Występowała na koncertach radiowych, np. w 2012 na koncercie „Muzyka źródeł – Kurpie” inaugurującym XV Festiwal Folkowy Polskiego Radia „Nowa Tradycja”.

Należała do grup śpiewaczych Dłudzonki i Bandysionki. W 2000 otrzymała, jako członkini Bandysionek, Nagrodę im. Oskara Kolberga. Na początku XXI w. postawiła na solową karierę.

Specjalizuje się w pieśniach leśnych i polnych, pogrzebowych i trampanych. Jej repertuar pieśni, jak również opowieści o dawnych obrzędach na Kurpiach, jest zarejestrowany w archiwach Polskiego Radia oraz Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk. Posługuje się gwarą kurpiowską, występuje w stroju kurpiowskim. Jest mistrzynią i nauczycielką zarówno dla osób z Kurpiowszczyzny, jak też z całej Polski, szczególnie podczas międzypokoleniowych spotkań i warsztatów śpiewaczych. Jej głos cenią etnomuzykolodzy oraz rekonstruktorzy i pasjonaci śpiewu tradycyjnego. Wraz ze śpiewaczkami z Bandyś uczestniczy w warsztatach i koncertach np. w warszawskim Domu Tańca.

W 2011 została laureatką Nagrody Prezesa Związku Kurpiów „Kurpik” w kategorii Muzyka i Taniec. W 2013 została laureatką konkursu Programu II Polskiego Radia „Muzyka Źródeł”. W 2014 została odznaczona Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w tworzeniu i upowszechnianiu polskiego folkloru. W 2017 na sesji Rady Powiatu Ostrołęckiego otrzymała Nagrodę Starosty Powiatu Ostrołęckiego. Poza tym ma na koncie Odznakę „Zasłużony Działacz Kultury” (1992), Medal „Pro Mazovia” (2014), Nagrodę im. Oskara Kolberga (2019) oraz (jako członkini zespołu Bandysionki) nagrodę Wójta Gminy Czarnia „Bartnik 2021”.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Nagrania audio pieśni w wykonaniu Marianny Bączek w zbiorach Trójwiejskiego Archiwum
• Pieśni polne w wykonaniu Marianny Bączek
• Pieśni weselne w wykonaniu Marianny Bączek
• Kurpiowskie pieśni trampane w wykonaniu Marianny Bączek
• Pieśni leśne w wykonaniu Marianny Bączek