Marian Janelli
Data i miejsce urodzenia

23 stycznia 1873
Rożniatów

Data i miejsce śmierci

19 września 1945
Leśna Podlaska

Miejsce spoczynku

Cmentarz Świętej Rodziny

Narodowość

polska

Alma Mater

Uniwersytet Lwowski

Stanowisko

nauczyciel

Odznaczenia

Marian Janelli (ur. 23 stycznia 1873 w Rożniatowie, zm. 19 września 1945 w Leśnej Podlaskiej) – polski doktor praw, nauczyciel, autor podręczników szkolnych.

Życiorys

Urodził się 23 stycznia 1873 w Rożniatowie. W 1893 ukończył ósmą klasę z wynikiem celującym i zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Stanisławowie w 1893. Od 1893 do 1904 studiował na Uniwersytecie Lwowskim: na Wydziale Filozoficznym, gdzie uzyskał stypendium oraz na Wydziale Prawa, który ukończył uzyskując stopień naukowy doktora w 1902.

Podjął pracę nauczyciela od 6 listopada 1902. Jesienią 1902 został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. V Gimnazjum we Lwowie. 28 listopada 1904 zdał nauczycielski egzamin podstawowy w zakresie historii i geografii. W połowie 1905 został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum w Nowym Sączu a 19 czerwca 1905 został mianowany nauczycielem rzeczywistym. 21 czerwca 1906 i pod koniec 1907 jako nauczyciel rzeczywisty został przeniesiony do filii C. K. V Gimnazjum we Lwowie. Od 1908 pracował na posadzie profesora w C. K. VIII Gimnazjum we Lwowie. Następnie uczył języka polskiego w Prywatnym Gimnazjum im. Adama Mickiewicza we Lwowie.

Był działaczem Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych, w 1909 delegatem do Komitetu, w październiku 1909 pełnił funkcję sekretarza na Polskim Kongresie Pedagogicznym we Lwowie oraz był przewodniczącym sekcji szkolnictwa średniego, w maju 1910 został wybrany zastępczą członka zarządu głównego TNSW. Został też członkiem zarządu. Przed 1914 był dyrektorem biura zarządu głównego TNSW. Według stanu z 1912 był członkiem Towarzystwa Historycznego. Był wiceprezesem Związku Galicyjskich Towarzystw Urzędników i Nauczycieli oraz prezesem Związku Państwowego Austriackich Towarzystw Nauczycieli Szkół Średnich.

Został odznaczony austro-węgierskim Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych. Po wybuchu I wojny światowej w 1914 przebywał w Wiedniu. Tam w 1915 został członkiem zarządu Polskiego Archiwum Wojennego. Jako c. k. profesor rozporządzeniem z 16 lutego 1916 został przydzielony z C. K. VIII Gimnazjum we Lwowie do C. K. Gimnazjum Męskiego w Sanoku, uczył historii, języka łacińskiego, geografii. 19 kwietnia 1916 otrzymał tytuł profesora VIII rangi. Współpracował z zawiązanym w lutym 1916 Kołem Ligi Kobiet Miasta Sanoka. W 1918 był nadal przydzielony do C. K. VIII Gimnazjum Realnego we Lwowie z polskim językiem wykładowym.

Z dniem 1 lipca 1919 został powołany do pracy w Radzie Szkolnej Krajowej w charakterze wizytatora. Jako wizytator okręgowy szkół od 1921 sprawował stanowisko naczelnika Wydziału II Szkolnictwa Średniego w Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego. W tym czasie równolegle wykładał w Państwowym Wyższym Kursie Nauczycielskim we Lwowie, Towarzystwie Szkoły Handlowej. Jako wizytator KOSL 17 marca 1925 został mianowany naczelnikiem wydziału tamże. W 1928 został przeniesiony w stan spoczynku. W wyborach samorządowych 1934 uzyskał mandat radnego Rady Miasta Lwowa z ramienia listy endeckiej (jego zastępcą został adw. dr Bogusław Longchamps de Berier) i pełnił mandat radnego. Po zaprzysiężeniu na urząd prezydenta Lwowa dr. Stanisława Ostrowskiego, został wybrany delegatem rady do komitetu nagrody historycznej im. Szajnochy.

Po wybuchu II wojny światowej 1939 wyjechał z rodziną ze Lwowa i osiadł w Leśnej Podlaskiej. Podczas okupacji niemieckiej podjął działalność w ramach tajnego nauczania. Na przełomie 1944/1945 był nauczycielem w Liceum Pedagogicznym w Leśnej Podlaskiej.

Opublikował tomik poezji, był autorem podręczników szkolnych, w 1915 był wydawcą pisma „Szkoła Polska” w Wiedniu, a w publikował w czasopiśmie „Rozgrywka”, używając pseudonimów „John Ly” oraz „żongler”.

Jego żoną była Stefania z domu Drozd, z którą miał córki Marię (ur. 1906), Albinę (zm. w 1919 w wieku 5 lat) oraz synów Ludomira (ur. 1903), Stefana Benedykta (ur. 1908).

Zmarł 19 września 1945 w Leśnej Podlaskiej. Został pochowany na Cmentarzu Świętej Rodziny we Wrocławiu.

Publikacje

  • Pierwsze grzechy. Poezye 1892-1895 (1896)
  • Nowe plany naukowe (1909)
  • Wiadomości polityczne i społeczne jako przedmiot nauki w VIII. klasie gimnazyalnej (1910)
  • Reforma konferencyi nauczycielskich. Rreferat wygłoszony na Konferencyi grona gimnazyum VIII. we Lwowie, dnia 12. października 1912 (1912)
  • Z dziejów ojczystych. Zbiór opowiadań dla młodzieży szkół powszechnych i średnich (1913, 1920, współautorka: Julia Kisielewska)
  • Zbiór ustaw i rozporządzeń odnoszących się do szkół średn. w Galicyi. T. 1, Szkoła. Z. 1 (1914, współautor: Kazimierz Missona)
  • Dzieje powszechne. Podręcznik do nauki historyi na stopniu wyższym szkół średnich. Cz. 1, Obejmująca okres starożytny (1915, współautor: Adam Szelągowski)
  • Zbiór ustaw i rozporządzeń odnoszących się do szkół średn. w Galicyi. T. 1, Szkoła. Z. 2 (1916, współautor: Kazimierz Missona)
  • Zbiór ustaw i rozporządzeń odnoszących się do szkół średn. w Galicyi. T. 1, Szkoła. Z. 3 (1916, współautor: Kazimierz Missona)
  • Dzieje powszechne. Podręcznik do nauki historyi na stopniu wyższym szkół średnich. Cz. 2 (1918, współautor: Adam Szelągowski)
  • Regulamin gimnazjalnych egzaminów dojrzałości (rozporządzenie Ministerstwa Wyznań Relig. i Ośw. Publicznego z dnia 19 grudnia 1925 r. L. 18655/II (1925)
  • Z dziejów ojczystych dla I klasy gimnazjalnej (1926, współautorka: Julia Kisielewska)
  • Polska współczesna. Podręcznik dla kl. VII szkół powszechnych (1928, współautor: Stanisław Pawłowski)

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 67.
  2. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Stanisławowie za rok szkolny 1892/93. Stanisławów: Fundusz Naukowy, 1893, s. 65, 71.
  3. 1 2 3 4 Puszka 1999 ↓, s. 294.
  4. ↑ Stypendya. „Gazeta Narodowa”, s. 2, Nr 331 z 28 grudnia 1894.
  5. ↑ Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 551, Nr 39 z 12 listopada 1902.
  6. ↑ Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 295, Nr 19 z 12 lipca 1905.
  7. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Wyższego w Nowym Sączu za rok szkolny 1907. Nowy Sącz: 1907, s. 57.
  8. ↑ Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 522, Nr 29 z 12 grudnia 1907.
  9. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Wyższego w Nowym Sączu za rok szkolny 1907. Nowy Sącz: 1907, s. 27, 57.
  10. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Wyższego w Nowym Sączu za rok szkolny 1908. Nowy Sącz: 1908, s. 77, 119.
  11. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. V Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1907. Lwów: Fundusz Naukowy, 1907, s. 49, 50, 52.
  12. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. V Gimnazyum we Lwowie za rok szkolny 1908. Lwów: Fundusz Naukowy, 1908, s. 58, 85.
  13. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Wyższego w Nowym Sączu za rok szkolny 1909. Nowy Sącz: 1909, s. 65.
  14. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi Gimnazyum im. Mickiewicza we Lwowie za rok szkolny 1909/10. Lwów: 1910, s. 21.
  15. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi Gimnazyum im. Mickiewicza we Lwowie za rok szkolny 1910/11. Lwów: 1911, s. 13.
  16. ↑ Sprawa suplentów. „Nowa Reforma”, s. 1, Nr 51 z 2 lutego 1910.
  17. ↑ Kronika lwowska. Przenoszenia profesorów. „Nowa Reforma”, s. 3, Nr 458 z 7 października 1910.
  18. ↑ Polski Kongres Pedagogiczny we Lwowie. „Przewodnik Oświatowy”. IX, s. 411, 1909. Towarzystwo Szkoły Ludowej.
  19. ↑ Polski Kongres Pedagogiczny we Lwowie. „Przewodnik Oświatowy”. IX, s. 455, 472, 1909. Towarzystwo Szkoły Ludowej.
  20. ↑ Towarzystwo nauczycieli szkół wyższych. „Nowa Reforma”, s. 1, Nr 219 z 17 maja 1910.
  21. 1 2 Puszka 1999 ↓, s. 235.
  22. ↑ Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1914. Lwów: 1914, s. 1066.
  23. ↑ Puszka 1999 ↓, s. 223.
  24. 1 2 Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1018.
  25. ↑ Księga pamiątkowa i adresowa wygnańców wojennych z Galicyi i Bukowiny 1914-1915 oraz Album pamiątkowe. Cz. 1, Lwów. Wiedeń / Poznań: 1915, s. 86.
  26. ↑ Polskie Archiwum Wojenne. „Nowości Illustrowane”. Nr 39, s. 6, 25 września 1915.
  27. ↑ XXXIV. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1915/16. Sanok: Fundusz Naukowy, 1916, s. 3, 8, 12.
  28. ↑ XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 1, 11, 23.
  29. ↑ Józef Stachowicz: Miniony czas. Kraków: Księgarnia Akademicka, 1994, s. 39. ISBN 83-901827-1-8.
  30. ↑ XXXIV. Sprawozdanie Dyrekcyi c.k. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1915/16. Sanok: Fundusz Naukowy, 1916, s. 13.
  31. ↑ Wiadomości osobiste. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 38, Nr 4 z 3 kwietnia 1916.
  32. ↑ Sprawozdanie z Działalności Koła Ligi Kobiet Miasta Sanoka za pierwszy rok istnienia. 1917 Przeskocz do notatek. Sanok: M. Muschl, 1917, s. 1, 3.
  33. ↑ Kronika. „Ziemia Sanocka”. 19, s. 1, 6 lipca 1919.
  34. ↑ XXXV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum w Sanoku za rok szkolny 1920/1921 wraz z dodatkiem za lata 1917, 1918, 1919 i 1920. Sanok: Fundusz Naukowy, 1921, s. 26, 36.
  35. ↑ Józef Stachowicz: Gimnazjum Męskie w latach 1880–1958. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 56-57.
  36. ↑ Seweryn Lehnert: Spis nauczycieli publicznych szkół powszechnych i państwowych seminarjów nauczycielskich oraz spis szkół w okręgu szkolnym lwowskim obejmującym województwa lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie. Lwów: Wydawnictwo Książek Szkolnych w Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego, 1924, s. XIV.
  37. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. R. 2. Warszawa / Lwów: 1926, s. 14.
  38. ↑ Seweryn Lehnert: Spis nauczycieli publicznych szkół powszechnych i państwowych seminarjów nauczycielskich oraz spis szkół w okręgu szkolnym lwowskim obejmującym województwa lwowskie, stanisławowskie i tarnopolskie. Lwów: Wydawnictwo Książek Szkolnych w Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego, 1924, s. 207.
  39. ↑ Zygmunt Zagórowski: Spis nauczycieli szkół wyższych, średnich, zawodowych, seminarjów nauczycielskich oraz wykaz zakładów naukowych i władz szkolnych. R. 2. Warszawa / Lwów: 1926, s. 342.
  40. ↑ Korespondencye. Szkoła handlowa (T. S. H.). „Jedność. Organ Żydów Polskich”, s. 6, Nr 28 z 10 lipca 1908.
  41. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 13, s. 240, 15 sierpnia 1925.
  42. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego Rzeczypospolitej Polskiej”, s. 485, Nr 11 z 5 października 1928.
  43. ↑ Oficjalne wyniki wyborów do Rady Miejskiej we Lwowie. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 130 z 31 maja 1934.
  44. ↑ Przyjęcie rezygnacji p. Drojanowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 67 z 21 marca 1936.
  45. ↑ Zaprzysiężenie prezydenta dr. Ostrowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 144 z 26 czerwca 1936.
  46. ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok 1918/19 (zespół 7, sygn. 75). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 191.
  47. ↑ Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 234 (poz. 33).
  48. ↑ CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok 1915/16 (zespół 7, sygn. 64). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 95.
  49. ↑ Państwowe Gimnazjum Wyższe w Sanoku. Katalog główny, Rok 1918/1919. s. 15.
  50. ↑ Maryan Janelli, Pierwsze grzechy : poezye [online], polona.pl [dostęp 2018-09-15].
  51. ↑ Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższej Szkoły Realnej w Stanisławowie za rok szkolny 1909/10. Stanisławów: 1910, s. 50.
  52. ↑ Reforma konferencyi nauczycielskich : referat wygłoszony na Konferencyi grona gimnazyum VIII. we Lwowie, dnia 12. października 1912 [online], polona.pl [dostęp 2018-09-15].
  53. ↑ Książki szkolne i do bibliotek. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 419, Nr 21 z 28 września 1913.
  54. ↑ Książki szkolne. „Dziennik Urzędowy C. K. Rady Szkolnej Krajowej w Galicyi”, s. 59, Nr 4 z 30 listopada 1915.
  55. ↑ Regulamin gimnazjalnych egzaminów dojrzałości : (rozporządzenie Ministerstwa Wyznań Relig. i Ośw. Publicznego z dnia 19 grudnia 1925 r. L. 18655/II objaśnił Marjan Janelli [online], polona.pl [dostęp 2018-09-15].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.