Maria Trzeciak
Data i miejsce urodzenia

23 grudnia 1901
Rudoszany

Data i miejsce śmierci

19 sierpnia 1970
Warszawa

Zawód, zajęcie

rolniczka, biuralistka

Odznaczenia

Maria Trzeciak, po mężu Matkowska-Woyniczowa (ur. 23 grudnia 1901 w Rudoszanach, zm. w 19 sierpnia 1970 w Warszawie) – działaczka niepodległościowa, członkini Polskiej Organizacji Wojskowej, biuralistka, rolniczka.

Życiorys

Urodziła się 23 grudnia 1901 w majątku Rudoszany, w ówczesnym powiecie święciańskim guberni wileńskiej, w rodzinie Stanisława i Heleny ze Śmigielskich. Była siostrą Józefa (1874–1935), Stanisława ps. „Granat” (1891–1974), komendanta POW na powiat święciański, Jana ps. „Wilk” (ur. 1893), inżyniera i Tadeusza ps. „Topaz” (1896–1942).

W czasie I wojny światowej należała do Polskiej Organizacji Wojskowej. Od 20 kwietnia 1917 do 16 lipca 1918 w jej mieszkaniu w Wilnie przy ul. Portowej 4 m. 1 wydawano w tajnej drukarni „Biuletyn Wileński”, organ prasowy Ekspozytury Komendy Naczelnej POW na Litwie i Białorusi. Na jego łamach podawano informacje na temat aktualnych wydarzeń społeczno-politycznych, a także publikowano ważniejsze akty normatywne. Mieszkanie było również miejscem pracy komendanta XI Okręgu Wileńskiego POW, porucznika Józefa Januszko ps. „Stanisław Zabielski”, miejscem zebrań, miejscem zamieszkania Adolfa Dzierżyńskiego, a także mieszkaniem dla kurierów i osób ukrywających się. W 1918 w lokalu przy Portowej 4 urządzono składnicę broni kupowanej przez różne osoby, w tym przez Marię. Dla lepszego zakonspirowania lokalu Maria musiała nawiązać stosunki towarzyskie z wyższymi oficerami armii niemieckiej, co uśpiło czujność władz niemieckich.

W 1920, w czasie wojny z bolszewikami, razem z siostrą Salomeą służyła w Wojsku Polskim, w sekcji propagandy i opieki nad żołnierzem.

W 1922 była instruktorką oświatową w Oddziale II w Wilnie. W latach 30. XX wieku nadal mieszkała w Wilnie przy ul. Portowej 4 m. 1. Zmarła w 19 sierpnia 1970 w Warszawie i została pochowana na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 141, rząd 3, miejsce 13).

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. ↑ Rudoszany, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 945..
  2. 1 2 3 4 5 Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-10-18]..
  3. 1 2 3 Marek Jerzy Minakowski: Wielka genealogia Minakowskiego (Wielcy.pl). Dr Minakowski Publikacje Elektroniczne. [dostęp 2021-10-18]., tu podano, że zmarła w roku 1969.
  4. 1 2 Tu podano rok urodzenia 1896. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2021-10-18]..
  5. ↑ Tu podano, że urodziła się 23 marca 1901. Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2021-10-18]..
  6. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2021-10-18]..
  7. ↑ Trzeciak 1934 ↓, s. 25.
  8. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-10-31].
  9. ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. WBH. [dostęp 2021-10-18]..
  10. 1 2 Cmentarz Stare Powązki: MARIA MATKOWSKA-WOYNICZOWA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2023-10-31].
  11. 1 2 3 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 8 lipca 1922, s. 485.
  12. 1 2 Dąbrowski 2014 ↓, s. 202.
  13. ↑ Trzeciak 1934 ↓, s. 26–28.
  14. ↑ Trzeciak 1934 ↓, s. 26–27.
  15. ↑ Trzeciak 1934 ↓, s. 27.
  16. ↑ Liliana Narkowicz. Generał Woynicz i jego najbliżsi. „Tygodnik Wileńszczyzny”. 50 (wydanie internetowe nr 952), s. 1, 13–19 grudnia 2018. Wilno.
  17. ↑ M.P. z 1938 r. nr 140, poz. 245).
  18. ↑ M.P. z 1937 r. nr 64, poz. 94.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.