Marcin Kacprzak
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

6 listopada 1888
Podolszyce

Data i miejsce śmierci

14 lipca 1968
Warszawa

prof. dr hab. nauk medycznych
Alma Mater

Uniwersytet Charkowski

Doktorat

1928 – nauki medyczne
Uniwersytet Jagielloński

Rektor
Uczelnia

Warszawski Uniwersytet Medyczny

Okres spraw.

1955–1962

Poprzednik

Franciszek Czubalski

Następca

Bolesław Górnicki

Odznaczenia

Marcin Kacprzak (ur. 6 listopada 1888 w Podolszycach, zm. 14 lipca 1968 w Warszawie) – lekarz, wychowawca, pedagog, publicysta, pionier medycyny społecznej w Polsce.

Życiorys

W 1894 r. rozpoczął edukację w szkole podstawowej w Lelicach, z której został relegowany w 1905 r. za udział w protestach szkolnych. W 1906 r. rozpoczął naukę w nowo otwartym gimnazjum miejskim, które ukończył egzaminem dojrzałości w 1908 roku

Studia lekarskie odbył w latach 1908–1914 na Sorbonie w Paryżu. Dyplom lekarski otrzymał w 1915 r. w Uniwersytecie Charkowskim, następnie pracował jako lekarz ziemski w Guberni Pskowskiej, a w 1921 r. podjął pracę lekarza sanitarnego w Warszawie. W latach 1922–1924 w ramach stypendium Fundacji Rockefellera studiował higienę i organizację służby zdrowia w Johns Hopkins University w Baltimore. Stopień doktora nauk medycznych otrzymał w 1928 r. w Krakowie. Odtąd już na stałe związał się ze zdrowiem publicznym, medycyną społeczną i epidemiologią. W latach 30. był naczelnikiem wydziału w Ministerstwie Opieki Społecznej. Wykładał higienę w samorządzie w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie.

Od 1945 r. był profesorem na Uniwersytecie Łódzkim, a od 1947 r. jako profesor zwyczajny kierował Katedrą Higieny Akademii Medycznej w Warszawie, której to uczelni w latach 1955–1962 był rektorem. W latach 1953–1954 sprawował funkcję dyrektora w nowo utworzonym Instytucie Doskonalenia i Specjalizacji Kadr Lekarskich w Warszawie. Zajmował się badaniem stanu zdrowia mieszkańców wsi polskiej, szczególnie mazowieckiej. Sprawował wiele funkcji w organizacjach zagranicznych i krajowych. Po II wojnie światowej był współorganizatorem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Jako jeden z pierwszych otrzymał w 1957 roku w Pałacu Narodów w Genewie – Nagrodę im. Leona Bernarda, najwyższe wyróżnienie WHO. Po wojnie doprowadził do reaktywowania Polskiego Towarzystwa Higienicznego, którego prezesem był do końca życia. Od 1951 członek korespondencyjny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, od 1962 członek korespondencyjny Polskiej Akademii Umiejętności.

Od 1961 r. był członkiem Akademii Nauk Medycznych ZSRR, a od 1962 r. członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk, gdzie przewodniczył Komitetowi Higieny. Był członkiem honorowym Towarzystwa Naukowego Płockiego. W 1964 roku otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Płocka.

Zmarł w Warszawie. Został pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A20-1-7).

Główne prace

  • Wieś płocka (1937)
  • Stan opieki lekarskiej nad ludnością wiejską (1937)
  • Gruźlica na wsi (1938)
  • Epidemiologia ogólna (1956)

Źródło:

Ordery i odznaczenia

Upamiętnienie

Marcin Kacprzak jest patronem Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Płocku.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Wincenty Okoń: Nowy słownik pedagogiczny. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”, 2001, s. 157. ISBN 83-88149-41-5.
  2. 1 2 Dorota Cianciara, Jolanta Muszyńska, Marcin Kacprzak (1888–1968) – NON OMNIS MORIAR, „Przegląd Epidemiologiczny”, 66, 2012, s. 373–380.
  3. 1 2 M.P. z 1933 r. nr 259, poz. 277 „za zasługi na polu pracy naukowej, sanitarnej i propagandowej”.
  4. ↑ Wolna Wszechnica Polska. W: Szkoły wyższe Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: 1930, s. 313.
  5. ↑ Dyrektorzy CMKP w latach 1953–2013
  6. ↑ Laureaci nagrody im. Leona Bernarda
  7. ↑ Reprezentanci nauk medycznych, zmarli członkowie AU w Krakowie, PAU, TNW i PAN, Katedra Historii Medycyny UJ CM
  8. ↑ KACPRZAK, Marcin [online], Polska Akademia Nauk - Członkowie PAN [dostęp 2023-02-02] (pol.).
  9. ↑ Wyszukiwarka cmentarna – Warszawskie cmentarze. cmentarzekomunalne.com.pl. [dostęp 2019-11-27].
  10. ↑ M.P. z 1955 r. nr 115, poz. 1481 „za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej w dziedzinie medycyny”.
  11. ↑ M.P. z 1951 r. nr 79, poz. 1082 „za zasługi w pracy zawodowej”.
  12. ↑ M.P. z 1947 r. nr 11, poz. 24 „za zasługi położone na polu organizacji służby zdrowia w Polsce”.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.