Malwoślaz

Malwoślaz
	; Malvastrum coromandelianum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	ślazowce
Rodzina	ślazowate
Rodzaj	malwoślaz
	Nazwa systematyczna
	Malvastrum A.Gray; Mem. Amer. Acad. Arts, n.s., 4: 21 (1849)
	Typ nomenklatoryczny
	M. wrightii A. Gray
Synonimy
	Sidopsis Rydb.;
	Sidopsis Rydb.;

Malwoślaz, malwastrum (Malvastrum A.Gray) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Należą tu 23 gatunki. Zasięg rodzaju obejmuje oba kontynenty amerykańskie od środkowej i wschodniej części Stanów Zjednoczonych na północy po północną Argentynę na południu (centrum zróżnicowania gatunkowego stanowi Ameryka Południowa). Jeden gatunek (Malvastrum chillagoense) jest endemitem stanu Queensland w Australii. Niektóre gatunki (zwłaszcza Malvastrum coromandelianum) zostały rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej. Jeden gatunek z tego rodzaju wymieniany jest jako przejściowo dziczejący w Polsce (M. peruvianum), jednak współcześnie klasyfikowany jest on do odrębnego rodzaju jako Fuertesimalva peruviana.

Znaczenie użytkowe ma Malvastrum coromandelianum wykorzystywany jako roślina włóknista (włókna wykorzystuje się m.in. do wyrobu szczotek). Jest też rośliną leczniczą. Niektóre gatunki są uciążliwymi chwastami.

Nazwa naukowa rodzaju utworzona została z łacińskiej nazwy rodzaju ślaz – Malva – oraz z łacińskiego przyrostka -astrum oznaczającego „podobny”.

Morfologia

Pokrój: Rośliny zielne (jednoroczne i byliny) oraz półkrzewy, o pędach wzniesionych, pokładających się i podnoszących, owłosionych (włoski przylegające i odstające, czasem kępkowo skupione, gwiazdkowate, łuseczkowate lub pojedyncze).
Liście: Skrętoległe, z przylistkami zwykle trwałymi, rzadziej odpadającymi, równowąskimi lub lancetowatymi, często sierpowatymi. Blaszka liściowa w zarysie lancetowata do szerokojajowatej, u nasady zwykle zaokrąglona, czasem płytko sercowata, ucięta lub zbiegająca. Blaszka zwykle nie jest wcinana, rzadko i płytko trójklapowa, poza tym na brzegu karbowana, ząbkowana i karbowanopiłkowana.
Kwiaty: Wyrastają pojedynczo w kątach liści lub zebrane są w grona albo kłosy na szczycie pędu, przy czym czasem kwiatostan stanowi połowę jego długości. Pod kwiatem kieliszek z trzech wolnych listków przylega lub odstaje od kielicha. Kielich nie jest rozdęty, zakończony jest ząbkami trójkątnymi (czasem wąskotrójkątnymi). Korona jest dzwonkowata lub szeroko rozpostarta, żółta lub żółtopomarańczowa. Pręciki są liczne, z nitkami zrośniętymi w kolumnę. Zalążnia dyskowata, górna, utworzona zwykle z 8–18 owocolistków, zwieńczona szyjką z rozgałęzieniami odpowiadającymi liczbie owocolistków zakończonymi główkowatymi znamionami.
Owoce: Rozłupnie z okółkiem jednonasiennych rozłupek. Rozłupki zwykle są owłosione.

Systematyka

Rodzaj z plemienia Malveae, podrodziny Malvoideae w rodzinie ślazowatych Malvaceae.

Wykaz gatunków

Malvastrum amblyphyllum R.E.Fr.
Malvastrum americanum (L.) Torr.
Malvastrum aurantiacum (Scheele) Walp.
Malvastrum bicuspidatum (S.Watson) Rose
Malvastrum boyuibeanum Krapov.
Malvastrum chillagoense Domin
Malvastrum corchorifolium (Desr.) Britton ex Small
Malvastrum coromandelianum (L.) Garcke
Malvastrum cristobalianum Krapov.
Malvastrum fryxellii (S.R.Hill) Krapov.
Malvastrum grandiflorum Krapov.
Malvastrum guatemalense Standl. & Steyerm.
Malvastrum hillii Fryxell, León de la Luz & M.Domínguez
Malvastrum hispidum (Pursh) Hochr.
Malvastrum interruptum K.Schum.
Malvastrum ionthocarpum Krapov.
Malvastrum multicuspidatum Krapov.
Malvastrum pucarense Krapov.
Malvastrum scoparioides Ulbr.
Malvastrum spiciflorum (Hassl.) Krapov.
Malvastrum tomentosum (L.) S.R.Hill
Malvastrum trifidum Krapov.
Malvastrum uniapiculatum Krapov.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-10-28] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-10-28] (ang.).
1 2 3 4 5 6 Malvastrum A.Gray. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-10-28].
↑ Malvastrum A. Gray. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-10-28].
1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 114, ISBN 978-83-62975-45-7 .
↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 121. ISBN 978-83-925110-5-2.
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 559, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
1 2 3 4 5 6 7 Steven R. Hill: Malvastrum A. Gray. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-10-28].
↑ Genus Malvastrum A. Gray. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-10-28].

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-10-28] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-10-28] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 6 Malvastrum A.Gray. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-10-28].

[ing-4] Malvastrum A. Gray. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-10-28].

[checklist-5] 1 2 ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ. i inni, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 114, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[gawrys-6] Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 121. ISBN 978-83-925110-5-2.

[mabb-7] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 559, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[america-8] 1 2 3 4 5 6 7 Steven R. Hill: Malvastrum A. Gray. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-10-28].

[grin-9] Genus Malvastrum A. Gray. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2022-10-28].