Maksymilian Machalski

Portret Maksymiliana Machalskiego z Albumu Józefa Majera autorstwa Wacława Rzewuskiego z 1881 – PAU/PAN w Krakowie
Data i miejsce urodzenia

5 października 1817
Wojnicz

Data i miejsce śmierci

30 września 1890
Kraków

poseł na Sejm Ustawodawczy
Okres

od 10 lipca 1848
do 7 marca 1849

Przynależność polityczna

Stowarzyszenie, od 1849 grupa posłów konserwatywnych

poseł do austriackiej Rady Państwa
kadencja VII
Okres

od 5 maja 1886
do 30 września 1890

Przynależność polityczna

Koło Polskie – frakcja posłów konserwatywnych

Poprzednik

Maksymilian Zatorski

Następca

August Sokołowski

Maksymilian Edward Wincenty Machalski (ur. 5 października 1817 w Wojniczu, zm. 30 września 1890 w Krakowie) – polski adwokat, polityk konserwatywny, poseł do Sejmu Ustawodawczego 1848 oraz austriackiej Rady Państwa (1886–1890).

Życiorys

Ukończył Gimnazjum Św. Anny w Krakowie. Studiował na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, w 1844 przeniósł się na wydział prawniczy do Wiednia, gdzie uzyskał tytuł doktora praw (1846). W latach 1846-1848 był adwokatem w Tarnowie.

Aktywny politycznie w okresie Wiosny Ludów. Członek deputacji polskiej do Wiednia (kwiecień 1848). Poseł do Sejmu Ustawodawczego w Wiedniu i Kromieryżu (10 lipca 1848 – 7 marca 1849) wybranym z okręgu wyborczego Brzesko. W parlamencie należał początkowo do "Stowarzyszenia" skupiającego polskich posłów demokratycznych potem związał się z grupą posłów konserwatywnych skupionych wokół Jerzego Lubomirskiego, Adama Potockiego i Antoniego Zygmunta Helcla. Był znakomitym mówcą, w swych wystąpieniach m.in. występował przeciw kandydaturze Franciszka Smolki na przewodniczącego oraz domagał się zniesienia kary śmierci za przestępstwa polityczne.

W latach 1850–1855 podróżował po Anglii i Niemczech. Po powrocie do kraju prowadził od 1855 kancelarię adwokacką w Krakowie, od 1888 także w Wiedniu. Wieloletni prezes Krakowskiej Izby Adwokackiej. Specjalizował się w sprawach karnych i politycznych, m.in. był obrońcą redakcji "Czasu" w procesach prasowych w okresie powstania styczniowego, a także jednym z obrońców w krakowskim procesie Ludwika Waryńskiego i towarzyszy. Był również autorem artykułów w "Gminie" i "Czasopiśmie Poświęconemu Prawu i Umiejętnościom Politycznym".

Ziemianin, właściciel Ściejowic w pow. krakowskim, gdzie założył w latach siedemdziesiątych XIX wieku pierwszą w Galicji szkołę koszykarstwa. Należał do czołowych konserwatystów krakowskich (stańczyków). Był także przeciwnikiem powstającego ruchu socjalistycznego. Wspólnie z żoną, słynną z urody, prowadził w Krakowie salon będący ośrodkiem życia towarzyskiego. Przez wiele lat był prezesem Resursy Mieszczańskiej oraz członkiem Rady Miejskiej (1886–1888) i Wydziału Powiatowego w Krakowie. Należał także do Krakowskiego Towarzystwa Rolniczego. Członek nadzwyczajny Akademii Umiejętności w Krakowie a od 21 lutego 1859 członek Towarzystwa Naukowego Krakowskiego. Zwolennik i propagator zakładania w Galicji towarzystw pożyczkowych wg systemu kas Schultze-Delitzsch. Od 1858 członek Zarządu Spółki Zdrojowisk Krajowych.

Poseł do austriackiej Rady Państwa VII kadencji (5 maja 1886 – 30 września 1890). Mandat uzyskał w wyborach uzupełniających po śmierci Maksymiliana Zatorskiego w kurii II (miast) z okręgu Kraków 2. Po jego śmierci mandat objął August Sokołowski. Był członkiem Koła Polskiego w Wiedniu, gdzie należał do frakcji posłów konserwatywnych. Pracował w parlamentarnych komisjach: budżetowej, prawnej, prasowej oraz przewodniczył komisji kodeksu karnego.

Pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (pas 45, płn.-wsch.).

Rodzina i życie prywatne

Urodził się w rodzinie mieszczańskiej, syn Onufrego Machalskiego (1775-1867), kasjera i asesora urzędu miejskiego w Wojniczu i Julianny z domu Lamelli. Ożenił się z Olimpią z Przygodzkich (1831-1885), z którą miał syna Maksymiliana.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Jerzy Zdrada, Machalski Maksymilian (1817-1890), Polski Słownik Biograficzny, t. 18, Wrocław-Warszawa-Kraków 1973, s. 621-622
  2. 1 2 3 4 Parlament Österreich Republik, Franz Adlgasser, Kurzbiografie Machalski, Maksymilian Dr. iur. – Parlamentarier 1848-1918 online [26.11.2019]
  3. 1 2 3 4 Jerzy Zdrada, Machalski, Maksymilian (1817-1890), Jurist und Politiker, Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Bd. 5 (Lfg. 25, 1972), S. 391,
  4. ↑ Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim – 1848-1918, Warszawa 1996, s. 348.
  5. ↑ Protokoły Koła Polskiego w wiedeńskiej Radzie Państwa (lata 1867–1868), oprac. Zbigniew Fras i Stanisław Pijaj, Kraków 2001, s. 27-28
  6. ↑ Maksymilian Machalski, Wykład o Stowarzyszeniu międzynarodowem robotników (L'Internationale), Kraków 1872, wersja elektroniczna Polona
  7. ↑ Towarzystwo Naukowe Krakowskie – Maksymilian Machalski online [26.11.2019]
  8. ↑ Maksymilian Machalski, O towarzystwach zaliczkowych czyli bankach dla ludu, Kraków 1870.
  9. ↑ Barbara Alina Węglarz, Spacerkiem po starej Szczawnicy i Rusi Szlachtowskiej, Pruszków 2011, s. 92
  10. ↑ Józef Buszko, Polacy w parlamencie wiedeńskim ..., s. 392
  11. ↑ Nekrologia. „Czas”, 226, z 2 października 1890, s. 2.
  12. ↑ Pogrzeb śp. dra Maksymiliana Machalskiego. „Czas”, 228, z 4 października 1890, s. 3.
  13. ↑ Maksymilian Machalski – M.J. Minakowski, Genealogia potomków Sejmu Wielkiego – online [26.11.2019]

Bibliografia

  • Jerzy Zdrada, Machalski Maksymilian (1817-1890), Polski Słownik Biograficzny, t. 18, Wrocław-Warszawa-Kraków 1973, s. 621-622, wersja elektroniczna iPSB
  • Jerzy Zdrada, Machalski, Maksymilian (1817-1890), Jurist und Politiker, Österreichisches Biographisches Lexikon 1815-1950, Bd. 5 (Lfg. 25, 1972), S. 391, wersja elektroniczna ÖBL 1815-1950
  • Krogulski Mariusz Lesław, Rodowody mieszczan wojnickich, tom I, Wojnicz 2006, s. 206-208.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.