Makian
Pulau Makian
Kontynent

Azja

Państwo

 Indonezja

Akwen

Morze Moluckie

Archipelag

Moluki

Powierzchnia

55 km²

Populacja (2010)
• liczba ludności


12 394

Położenie na mapie Indonezji
0°20′00″N 127°22′00″E/0,333333 127,366667

Makian, także: Makean, Makeang lub Kie Besi (indonez. Pulau Makian) – wyspa w Indonezji na Morzu Moluckim w archipelagu Moluków na zachód od Halmahery i na południe od Tidore; powierzchnia 55 km²; 12 394 mieszkańców (2010).

Jest to czynny wulkan, erupcje miały miejsce w latach 1646, 1760, 1861–1864, 1890, 1988.

Położenie

Znajduje się na Morzu Moluckim, na południe od wyspy Ternate.

Rozmiary

Makian ma szerokość około 10 km, a powierzchnia wynosi 55 km².

Ludność i język

Ludność Makian posługuje się dwoma niespokrewnionymi ze sobą językami, makian zachodnim (moi) oraz makian wschodnim (taba).

Lokalne nazwy wyspy to: Taba (używana przez grupę wschodnią) i Moi (używana przez grupę zachodnią). Inne określenia to „Kie Besi” i „Mara” (z języka ternate).

Atrakcje turystyczne

  • Ngofakiaha – jedna z głównych osad Makian. Można tam wypić zimne napoje bądź zjeść tutejsze słodycze z orzechów kenari.
  • Benteng Maurizius – mur będący głównym zabytkiem wyspy. Obecnie zarasta i rozpada się. Obejmuje spory obszar.
  • Kiebesi (lub Wakiong) – ogromny krater, szlak prowadzący na niego jest trudny ze względu na porastające go rośliny.

Transport

Wyspa posiada jedynie transport wodny.

Historia

Od XVII do początku XX w. wyspa znajdowała się pod kontrolą Sułtanatu Ternate. Od zakończenia II wojny światowej należy do Indonezji.

W latach 70. XX w. podjęto decyzję o przesiedleniu ludności wyspy do regionu Malifut na Halmaherze (kabupaten Halmahera Utara), z powodu zagrożenia wulkanicznego.

Przypisy

  1. ↑ Perangin Angin 2023 ↓, s. 25.
  2. ↑ Faris Bobero: Orang Halmahera: Sebuah Catatan dari Lapangan (Faris Bobero). Handi Andrian, 2021, s. 59. [dostęp 2022-01-27]. (indonez.).
  3. 1 2 William Hutton, Jonathan Eagle: Earth’s Catastrophic Past and Future: A Scientific Analysis of Information Channeled by Edgar Cayce. Boca Raton, Fla.: Universal Publishers, 2004, s. 49. ISBN 978-1-58112-517-7. OCLC 58788836. [dostęp 2022-01-27]. (ang.).
  4. ↑ Biro Pusat Statistik, Dżakarta, 2011.
  5. ↑ Bowden 2002 ↓, s. 121.
  6. 1 2 Makian Island | Maluku Islands Indonesia [online], RoamIndonesia.com, 21 grudnia 2016 [dostęp 2023-08-25] (ang.).
  7. ↑ Perangin Angin 2023 ↓, s. 27.
  8. ↑ John Bowden: Taba. W: K. Alexander Adelaar, Nikolaus P. Himmelmann (red.): The Austronesian languages of Asia and Madagascar. London: Routledge, 2005, s. 769–792. DOI: 10.4324/9780203821121. ISBN 0-7007-1286-0. OCLC 53814161. (ang.).
  9. ↑ John Bowden: Taba (Makian Dalam): Description of an Austronesian language from Eastern Indonesia. Department of Linguistics and Applied Linguistics, The University of Melbourne, 1997, s. 2. OCLC 222104670. (ang.).
  10. ↑ Bowden 2002 ↓, s. 123.
  11. ↑ Zulyani Hidayah: Ensiklopedi Suku Bangsa di Indonesia. Jakarta: Yayasan Pustaka Obor Indonesia, 2015, s. 233. ISBN 978-979-461-929-2. OCLC 913647590. (indonez.).
  12. ↑ Bowden 2002 ↓, s. 118.
  13. ↑ Voorhoeve 1982 ↓, s. 4.
  14. ↑ M. Adnan Amal: Kepulauan Rempah-rempah. Wyd. 2. Jakarta: Kepustakaan Populer Gramedia, 2016, s. 9, 486. ISBN 978-602-424-166-7. OCLC 963798036. (indonez.).
  15. 1 2 3 4 Makian: North Maluku’s Most Dangerous Volcano [online], East-Indonesia.info [dostęp 2023-08-25] (ang.).
  16. ↑ Baseline kegunungapian Indonesia. Jakarta: Badan Nasional Penanggulangan Bencana, 2012. ISBN 978-602-7700-04-8. [dostęp 2023-08-28]. Cytat: Kiebesi atau Wakiong ini terletak pada Pulau Makian. [...] Gunung ini mempunyai ketinggian sekitar 1.357 m dpl dan termasuk ke dalam jenis gunungapi Strato tipe A. (indonez.).
  17. ↑ Voorhoeve 1982 ↓, s. 5–6.
  18. ↑ Bowden 2002 ↓, s. 120.
  19. ↑ Perangin Angin 2023 ↓, s. 26–27.

Bibliografia

  • John Bowden: The Impact of Malay on Taba: a type of incipient language death or incipient death of a language type?. W: David Bradley, Maya Bradley (red.): Language Endangerment and Language Maintenance: An Active Approach. London–New York: RoutledgeCurzon, 2002, s. 114–143. DOI: 10.4324/9781315028811. ISBN 978-1-315-02881-1, ISBN 978-1-136-85271-8. ISBN 0-7007-1456-1. OCLC 50663047. (ang.).
  • Dalan Mehuli Perangin Angin: Ekologi dan Ketahanan Bahasa Makean Barat di Pulau Makean dan kecamatan Malifut, Provinsi Maluku Utara, Indonesia. W: F. X. Sinungharjo (red.): Ekolinguistik. Yogyakarta: Sanata Dharma University Press, 2023, s. 25–43. ISBN 978-623-143-005-2. (indonez.).
  • Clemens L. Voorhoeve: The West Makian language, North Moluccas, Indonesia: a fieldwork report. W: Clemens L. Voorhoeve (red.): The Makian languages and their neighbours. Canberra: Department of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University, 1982, s. 1–74, seria: Pacific Linguistics D-46; Materials in languages of Indonesia 12. DOI: 10.15144/PL-D46.1. ISBN 0-85883-277-1. OCLC 12421689. [dostęp 2022-10-21]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.