| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2011) |
164 |
| Strefa numeracyjna |
85 |
| Kod pocztowy |
17-315 |
| Tablice rejestracyjne |
BSI |
| SIMC |
0028725 |
Położenie na mapie gminy Grodzisk | |
Położenie na mapie Polski | |
Położenie na mapie województwa podlaskiego | |
Położenie na mapie powiatu siemiatyckiego | |
| 52°33′34″N 22°45′53″E/52,559444 22,764722 | |
Makarki (biał. Макаркі) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Grodzisk.
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 1012198 | Duża Strona | część wsi |
| 1012241 | Mała Strona | część wsi |
W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Makarki, po jej zniesieniu w gromadzie Grodzisk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.
Miejscowość znajduje się 89,5 km na południowy zachód od Białegostoku, 16,5 km na północny zachód od Siemiatycz, 4 km na południe od Grodziska.
Przy wjeździe do wsi znajduje się budynek świetlicy wiejskiej. W miejscu tym stała wcześniej drewniana szkoła, która funkcjonowała do 1959. W później dzieci uczęszczały do szkoły w Rybałtach, położonych 2 km od wsi. Placówka w Rybałtach istniała do 1983. Obecnie wieś Makarki znajduje się w rejonie Zespołu Szkół w Grodzisku.
Przy wyjeździe ze wsi w kierunku Grodziska znajduje się betonowy postument z krzyżem. Napis wykonany cyrylicą informuje, iż obiekt został umieszczony w tym miejscu 10 czerwca 1933 przez ówczesną młodzież wsi. We wsi znajduje się jeszcze kilka krzyży, na których znajdują się napisy cyrylicą.
Prawosławni mieszkańcy miejscowości kultywują rzadki w tym regionie zwyczaj obchodzenia pól, który zgodnie z miejscową tradycją przypada w dzień katolickiego święta Bożego Ciała. Tego dnia z cerkwi w Grodzisku wyrusza uroczysty orszak z chorągwiami, który obchodzi pola i zatrzymuje się na modlitwę przed znajdującymi się we wsi krzyżami.
Wieś znajduje się na terenie prawosławnej parafii św. Mikołaja w Grodzisku oraz rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Grodzisku.
Makarki leżą w obszarze, na którym używane są gwary pochodzenia wschodniosłowiańskiego. W 1985 na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Gdańskiego obroniona została praca doktorska Zofii Trancygier pt. Słowotwórstwo rzeczowników z polsko-ruskiego pogranicza językowego pod Siemiatyczami. Materiał do tej pracy zebrany został w latach 1978–1984 m.in. w Makarkach.
Na terenie wsi znajduje się 120-metrowy maszt SLR Makarki.
Historia
Nazwa wsi pochodzi od charakterystycznego dla prawosławia imienia Makary. Prawdopodobnie już w XV wieku istniała cerkiew w Czarnej Cerkiewnej, która obejmowała również wieś Makarki.
W 1674 r. w Makarkach zamieszkiwały 72 osoby dorosłe (w ówczesnym Grodzisku – tylko 27). Pod koniec XVIII wieku, gdy właścicielem wsi był Józef Kajetan Ossoliński, w Makarkach mieścił się browar, karczma, 31 domów gospodarzy i 1 dom rzemieślnika.
W księdze chrztów cerkwi w Grodzisku z lat 1764–1774 występują następujące nazwiska mieszkańców Makark: Łażko, Muzyczko, Gałganik, Buraczuk, Wawrzyniuk, Kobus, Trociuk, Demianiuk, Kopeć, Lisik, Czopiuk, Oryszko, Łazczuk, Pajko, Burak, Dmitruk, Szerszeniuk, Balejko, Grosiuk, Jarosiuk, Saczuk, Kopiec, Korol, Rodczuk, Hlebiuk, Dawidiuk, Jędrzejuk.
W 1896 Makarki liczyły 48 domów, w których zamieszkiwały 292 osoby (148 mężczyzn i 144 kobiety). W 1921 we wsi było 45 domów, w których mieszkały 253 osoby (207 prawosławnych, 29 rzymskokatolików i 17 Żydów).
W dwudziestoleciu międzywojennym Makarki należały do parafii prawosławnej w Czarnej Wielkiej. Na podstawie kronik parafialnych wiadomo, iż w 1938 w Makarkach mieszkało 353 prawosławnych.
Przypisy
- ↑ Wieś Makarki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-12-23], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r..
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 758 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- 1 2 3 GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 75787
- 1 2 3 4 5 A. Wiarbicki, Hrodziskaja szmatkulturnaść, "Niwa" 2012 nr 31, s. 9.
- 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- 1 2 Dzieje naszej szkoły. Zespół Szkół w Grodzisku. [dostęp 2013-01-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-03-21)].
- ↑ M. Łesiów, Ukraińskie gwary podlaskie: historia badań i najważniejsze cechy systemowe [w:] Stepaniuk M. (red.), Gwary północnego Podlasia, Bielsk Podlaski 2008, s. 51-52.
- 1 2 3 4 T. Jaszczołt, Gmina Grodzisk k. Siemiatycz. Dzieje ziemi i mieszkańców, Grodzisk 2004.
- ↑ G. Sosna, Katalog świątyń i duchowieństwa prawosławnej diecezji warszawsko-bielskiej [w:] "Elpis" 2000 nr 3, s. 293.
Linki zewnętrzne
- Makarki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 292.