Madonna Litta | |
| Autor |
prawdopodobnie Leonardo da Vinci |
|---|---|
| Data powstania |
ok. 1488–1490 |
| Medium |
tempera na desce, przeniesiona na płótno |
| Wymiary |
42 x 33 cm |
| Miejsce przechowywania | |
| Miejscowość | |
| Lokalizacja | |
Madonna Litta – obraz przedstawiający Madonnę karmiącą piersią Dzieciątko, namalowany ok. 1488–1490 roku, znajdujący się w zbiorach Ermitażu w Petersburgu. Autorstwo obrazu wzbudza kontrowersję. Przez lata przyjmowano, że obraz namalował Leonardo da Vinci. Obecnie zakłada się, że obraz namalował któryś z uczniów Leonarda samodzielnie lub we współpracy z mentorem.
Obraz został prawdopodobnie opisany przez Marcantonia Michiela w 1543 roku. Wówczas Madonna miała należeć do mieszkańca Wenecji Michiela Contariniego. Według relacji Johanna Davida Passavanta z 1849 roku, obraz doznał uszczerbku i został częściowo poprawiony. W 1865 roku hrabia Antonio Litta sprzedał obraz carowi Aleksandrowi II. W tym samym roku obraz przeniesiono z deski na płótno.
Ze względu na renowacje i przemalowania część krytyków wyraża wątpliwość, by Madonna Litta został namalowany przez Leonarda. Na wystawie w National Gallery w Londynie w 2011 roku obraz przedstawiono jako autentyczne dzieło Leonarda. Według Alessandra Vezzosiego obraz stworzyli Leonardo da Vinci i jego uczeń Giovanni Antonio Boltraffio. Uczeń miał namalować m.in. oko Dzieciątka. Boltraffio prawdopodobnie jest autorem szkiców Dzieciątka i układu szat. Nie wiadomo, czy rysunki są szkicami przygotowawczymi czy pochodzą z obrazu. Niemiecki historyk sztuki Frank Zöllner sugeruje, że Leonardo opracował kompozycję obrazu, na co może wskazywać znajdujący się w Luwrze Studium głowy kobieciej, wykonany przez Leonarda ok. 1490 roku. Zdaniem historyka sztuki Martina Kempa autorem obrazu był wyłącznie Boltraffio. Wśród autorów obrazu wymieniani byli również: Ambrogio de’Predis, Bernardo Zenale, Bernardino de’Conti, Marco d’Oggiono.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Vezzosi 2019 ↓, s. 181.
- 1 2 Nicholl 2006 ↓, s. 258.
- 1 2 The Head of a Woman in Profile Facing Left. metmuseum.org. [dostęp 2024-01-14]. (ang.).
- ↑ Nicholl 2006 ↓, s. 259.
- ↑ Vezzosi 2019 ↓, s. 184.
- ↑ Zöllner 2005 ↓, s. 35.
- ↑ Martin Kemp: Let us move the debate about restoration, which is tied up with questions of scientific analysis, on to a less fevered basis. theartnewspaper.com, 2012-02-01. [dostęp 2024-01-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-15)]. (ang.).
Bibliografia
- Charles Nicholl: Leonardo Da Vinci. Lot wyobraźni. Warszawa: WAB, 2006.
- Alessandro Vezzosi: Leonardo da Vinci. Malarstwo: nowe spojrzenie. Kielce: Jedność, 2019. ISBN 978-83-8144-143-8.
- Frank Zöllner: Leonardo da Vinci 1452–1519. Warszawa: Taschen, Edipresse Polska S. A., 2005. ISBN 83-89571-85-4.