Madeleine Béjart

Madeleine Béjart w roli Magdelony w Pociesznych wykwintnisiach
Data urodzenia

8 stycznia 1618

Data śmierci

17 lutego 1672

Zawód, zajęcie

aktorka, dyrektorka teatru

Madeleine Béjart (ur. 8 stycznia 1618, zm. 18 lutego 1672) – francuska aktorka i dyrektorka teatru; jedna z najbardziej znanych aktorek scenicznych XVII wieku; współzałożycielka Illustre Théâtre.

Życiorys

Madeleine pochodziła z teatralnej rodziny Béjart. Jej rodzicami byli Joseph Béjart i Marie-Herve Béjart. Rodzeństwo Madeleine: Joseph (ok. 1616–59), Louis (1630–78) i Genévieve (1624–75) także było aktorami, podobnie jak jej córka lub siostra Armande (1642?–1700).

Madeleine debiutowała (wraz ze swoim starszym bratem Josephem) w Théâtre du Marais pod koniec lat 30. XVII wieku. Grała tam na pewno w latach 40. i tam poznała Molière’a, który według niektórych źródeł stał się jej kochankiem.

W 1643, wraz z Molièrem, założyła Illustre Théâtre. Po dwóch latach zadłużony zespół teatralny musiał opuścić stolicę i stał się wędrowną trupą. Madeleine była postrzegana jako osoba potrafiąca podnieść morale zespołu, sprawna administratorka oraz przede wszystkim jako utalentowana aktorka. Według Georges’a de Scudery była dobrą tancerką, grała też na instrumentach muzycznych. Cechował ją dowcip, potrafiła prowadzić zajmującą rozmowę oraz sprawnie posługiwała się piórem. Béjart występowała w rolach soubrettes, czyli zalotnych, frywolnych młodych służących, z których część Molière napisał specjalnie dla niej. Były to m.in. Maryśka w Pociesznych wykwintnisiach, Liseta w Szkole mężów oraz Doryna w Świętoszku.

Madeleine miała córkę, Armande Béjart, także aktorkę. Jej ojcem mógł być Esprit-Raymond de Mormoiron, hrabia Modène, niektóre źródła podają jednak, że Madeleine i Armande były siostrami. Armande w 1653 została żoną Molière’a.

Uwagi

  1. ↑ Imiona i tytuły w przekładzie Tadeusza Boya-Żeleńskiego

Przypisy

  1. 1 2 Bejart, Madeleine and Armande. [w:] Women in World History: A Biographical Encyclopedia [on-line]. Encyclopedia.com. [dostęp 2021-10-26]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 Béjart family, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2021-10-20] (ang.).
  3. 1 2 Agnieszka Kumor, RFI – Życie pana Molière’a [online], Radio France Internationale, 4 sierpnia 2008 [dostęp 2021-10-20].
  4. ↑ Béjart family [online], The Columbia Electronic Encyclopedia, 2013 [dostęp 2021-10-20].
  5. 1 2 Madeleine Béjart, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2022-09-30] (ang.).
  6. 1 2 Virginia Scott, La Virtu et la volupté: Models for the Actress in Early Modern Italy and France, [w:] Robert Henke, European Theatre Performance Practice, 1580-1750, Routledge, 5 grudnia 2016, ISBN 978-1-351-93832-7 [dostęp 2021-10-26] (ang.).
  7. ↑ Benjamin Pifteau, Les maitresses de Moliere; amour du grand comique, leur influence sur son caractere et son oeuvre, Paris L. Willem, 1879, s. 18 [dostęp 2021-11-05].
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.