Mały Nefud

Mały Nefud
Ad-Dahnā
	; Mały Nefud, zdjęcie satelitarne NASA, 2006
Państwo	Arabia Saudyjska
Powierzchnia	34 390 km²
Rodzaj obiektu	Pustynia
	Położenie na mapie Arabii Saudyjskiej Mały Nefud
	24°06′N 45°26′E/24,100000 45,433333

Mały Nefud (arab. الدهناء, Ad-Dahnāʾ) – pustynia piaszczysta w środkowej części Półwyspu Arabskiego na terytorium Arabii Saudyjskiej.

Opis

Mały Nefud to pustynia piaszczysta w środkowej części Półwyspu Arabskiego. Rozciąga się w obniżeniu przed Dżabal Tuwajk na długości ok. 1200 km; jej szerokość sięga 25–80 km. Jej powierzchnia szacowana jest na ok. 34 390 km², nie licząc sąsiadujących obszarów piaszczystych koło Burajdy.

Pustynia tworzy łuk łączący pustynie Wielki Nefud na północy i Ar-Rab al-Chali na południu. Obejmuje siedem większych grzbietów wydm podłużnych (uruk) oddzielonych od siebie równinnymi, szerokimi korytarzami (szukuk) pokrytymi często piaskiem i trawą. Największe wydmy podłużne to: Irk as-Simam, Irk al-Humrani, Irk Imir, Irk ar-Ruwajkib, Irk Dżaham, Irk al-Kahhab, Irk Huwajmil i Irk Hiruri. Grzbiety zajmują jedną trzecią powierzchni pustyni. W środkowej części grzbiety wznoszą się na wysokość 30–120 m i są szerokie na ok. 1,5 km; korytarze pomiędzy nimi mają 3–8 km szerokości. W części północnej grzbiety ciągną się na długości 10–100 km w odległości 3–10 km od siebie. Wydmy w części południowej są mniejsze i mają 10–20 km długości. Występują tu wydmy wędrujące. W okolicach Haumat an-Nakajan występują duże wydmy gwiaździste (ok. 100 m wysokości).

Wydmy Małego Nefudu zbudowane są z miałkiego piasku kwarcowego o zabarwieniu żółto-czerwonym z uwagi na dużą zawartość tlenku żelaza.

Na zachód od Churajs znajdują się dwie warstwy gleb kopalnych, które świadczą o przynajmniej dwóch okresach wilgotnych ok. 20–30 tys. BP i we wczesnym holocenie. Wydmy pustyni powstały najprawdopodobniej ok. 160 tys. BP, formując się podczas suchych i zimnych okresów czwartorzędu.

Wiosną i zimą na pustyni wypasane są zwierzęta. Mały Nefud przecinają drogi łączące Kuwejt z Az-Zulfi i Rijadem oraz Rijad z Al-Ahsą.

Uwagi

↑ Edgell (2006) podaje długość prawie 1300 km i szerokość od 10 do 70 km.

Przypisy

↑ Nazewnictwo Geograficzne Świata. Zeszyt 2. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, 2004, s. 21. ISBN 83-239-7552-3. [dostęp 2017-07-30]. (pol.).
1 2 3 4 5 Al-Dahnāʾ, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-07-30] (ang.).
1 2 Nefud, Mały, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-07-30] .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 H. Stewart Edgell: Arabian Deserts: Nature, Origin and Evolution. Springer Science & Business Media, 2006, s. 150–154. ISBN 978-1-4020-3970-6. [dostęp 2017-07-30]. (ang.).
1 2 3 David Watts, Abdulatif H. Al-Nafie: Vegetation & Biogeographyof The Sand Seas Of Arabia. Routledge, 2014. ISBN 978-1-317-84784-7. [dostęp 2017-07-30]. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[4] Edgell (2006) podaje długość prawie 1300 km i szerokość od 10 do 70 km.

[ksng-1] Nazewnictwo Geograficzne Świata. Zeszyt 2. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych, 2004, s. 21. ISBN 83-239-7552-3. [dostęp 2017-07-30]. (pol.).

[Britannica-2] 1 2 3 4 5 Al-Dahnāʾ, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-07-30] (ang.).

[pwn-3] 1 2 Nefud, Mały, [w:] Encyklopedia PWN [dostęp 2017-07-30] .

[Edgell150-4-5] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 H. Stewart Edgell: Arabian Deserts: Nature, Origin and Evolution. Springer Science & Business Media, 2006, s. 150–154. ISBN 978-1-4020-3970-6. [dostęp 2017-07-30]. (ang.).

[Watts-6] 1 2 3 David Watts, Abdulatif H. Al-Nafie: Vegetation & Biogeographyof The Sand Seas Of Arabia. Routledge, 2014. ISBN 978-1-317-84784-7. [dostęp 2017-07-30]. (ang.).