M10 Booker – amerykańskie działo pancerne zaprojektowane przez General Dynamics Land Systems dla US Army. Powstało jako rozwinięcie wozu bojowego Griffin II zwyciężając w programie budowy nowego czołgu lekkiego i wozu wsparcia Mobile Protected Firepower w czerwcu 2022 roku. Pierwsze zamówienie serii przedprodukcyjnej opiewa na 96 pojazdów, a pierwsze egzemplarze mają być dostarczone do końca 2023 roku.

Mimo klasyfikowania przez media M10 jako czołgu lekkiego ze względu na jego wygląd i projekt, oficerowie armii USA związani z projektem MPF uważają to przypisanie za niepoprawne. Przy wadze ponad 42 ton i wyposażeniu będzie on najprawdopodobniej pełnił rolę działa szturmowego.

Historia

Prace nad nowym lekkim wozem bojowym dla US Army w ramach projektu Mobile Protected Firepower rozpoczęły się w 2015 roku. Do programu przystąpiły trzy firmy – SAIC wraz z ST Kinetics i John Cockerill zaproponowały zmodyfikowany wóz Hunter AFV z wieżą CMI 3105, BAE Systems zgłosił konstrukcję bazującą na przebudowanym lekkim czołgu M8 Buford, natomiast GDLS przedstawiło serię demonstratorów o nazwie Griffin opartych o platformy ASCOD i Ajax. W grudniu 2018 roku GDLS oraz BAE Systems zostały poproszone o przygotowanie prototypów, z czego pierwszy prototyp Griffina został zaprezentowany w kwietniu 2020 roku. W marcu 2022 roku oferta BAE Systems została zdyskwalifikowana, a w czerwcu tego samego roku GDLS został ogłoszony zwycięzcą otrzymując kontrakt o wartości 1,14 mld USD.

Nowy pojazd otrzymał oficjalną nazwę M10 Booker na cześć dwóch żołnierzy noszących to samo nazwisko (niespokrewnionych ze sobą):

• Roberta D. Bookera – szeregowca 133 pułku piechoty, który w 1943 roku w rejonie Fondouk w Tunezji miał ostrzeliwać przeciwnika ogniem z karabinu maszynowego mimo otrzymania postrzału i zginąć od kolejnej rany. Za bohaterstwo został pośmiertnie odznaczony Medalem Honoru.
• Stevona A. Bookera – sierżanta sztabowego i dowódcy czołgu M1A2, który podczas walk z oddziałami irackimi wzdłuż autostrady numer 8 w Bagdadzie bronił pluton przed wrogim ostrzałem korzystając z ciężkiego karabinu maszynowego M2, a po jego awarii leżąc na brzuchu na wieży czołgu przez 8 kilometrów przemarszu osłaniał własny czołg i resztę plutonu. Udało mu się zniszczyć jeden iracki pojazd zanim nie został trafiony. Został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wybitnej Służby.

Charakterystyka

M10 ma klasyczny układ wnętrza z kierowcą siedzącym obok przedziału silnikowego na przodzie i wieżą umieszczoną z tyłu pojazdu, w której umieszczono stanowiska dowódcy, działonowego oraz celowniczego. Sama wieża jest wzorowana na tej z czołgu M1 Abrams wykorzystując ten sam system kierowania ogniem, co w M1A2 Sep V3, oraz niezależny termowizor dowódcy CITV. Kadłub bazuje na rozwiązaniach stosowanych w bojowych wozach piechoty ASCOD z umieszczonymi na nim dodatkowymi panelami ochronnymi i zwiększoną ochroną dna przed fugasami. Podobnie do czołgu M1, M10 również posiada wydzielony izolowany magazyn amunicji.

Pierwsze wersje M10 są napędzane przez czterosuwowy wysokoprężny silnik diesla MTU o mocy 800 KM, jednak docelowo napęd ma stanowić dwusuwowy motor ACE firmy Cummins. Obydwie jednostki są spięte z przekładnią Allison 3040 MX. Szacowana prędkość pojazdu to 65 km/h na drodze przy zasięgu 305 km. Zastosowano również zawieszenie hydropneumatyczne.

Uzbrojeniem głównym jest gładkolufowa armata M35 kalibru 105 mm o skutecznym zasięgu strzału do 4 km. Działo jest w pełni stabilizowane i spięte z cyfrowym systemem celowania; może korzystać ze standardowej amunicji NATO. Dodatkowo załoga ma do dyspozycji sprzężony z działem karabin maszynowy M240B kalibru 7,62 mm, ciężki karabin maszynowy M2HB kalibru 12,7 mm umieszczony na stropie wieży oraz wyrzutnie granatów dymnych po obu jej stronach. Ponadto wieża jest przystosowana do zamontowania w niej automatu ładowania i ewentualnego przezbrojenia na armatę w kalibrze 120 mm.

Służba

Pierwszą jednostką, która ma otrzymać nowe pojazdy, jest 82 Dywizja Powietrznodesantowa stacjonująca w Fort Bragg w Karolinie Północnej. Pierwsza partia ma zostać dostarczona do listopada 2023 roku. Do 2025 roku ma zostać sformowany pierwszy trzykompanijny batalion liczący 42 maszyny, a do 2035 roku US Army planuje posiadać łącznie 504 pojazdy.

Przypisy