Mątawy (niem. Montau) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Nowe. Wieś jest siedzibą sołectwa Mątawy. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 374 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Nowe.

Historia

Wieś ulokował na prawie chełmińskim w latach 1372–1381 komtur Ulrych von Hachenberg. W 1568 na tych terenach osiedlili się mennonici (kontrakt osadniczy zawarł z nimi starosta rogoziński Jan Dulski). Drugi kontrakt zawarto w 1592. Mennonici mieli za zadanie zagospodarować obszary w dolinie Wisły, która dotąd często była zalewana przez rzekę. Osiedlali się oni na tych ziemiach na prawie holenderskim. Oznacza to, że mogli oni czerpać zyski z tytułu dzierżawy, ale bez prawa do własności ziemi i bez możliwości nabycia jej przez zasiedzenie. W 1854 powstał we wsi Związek Wałowy Niziny Sartowicko-Nowskiej. W latach 1874-1878 zrównano prawa mennonitów i pozostałych osób. Po 1945 wysiedlono ze wsi ludność niemiecką.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Zabytki

W miejscowości znajduje się dawny kościół mennonicki z roku 1898, obecnie katolicki kościół Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski.

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Mątawy, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. VI: Malczyce – Netreba, Warszawa 1885, s. 219 .