Luigi Federzoni (ur. 27 września 1878 w Bolonii, zm. 24 stycznia 1967 w Rzymie) – włoski polityk i pisarz.
Ukończył studia na Uniwersytecie Bolońskim, gdzie uzyskał tytuł magistra literatury, a później także magistra prawa. Jako dziennikarz rzymskiej gazety „Giornale d'Italia” oraz autor esejów, opowiadań i powieści podpisywał swoje utwory pseudonimem Giulio De' Frenzi, będącym anagramem jego nazwiska.
W roku 1910, wraz z Enrikiem Corradinim, założył Włoskie Stowarzyszenie Nacjonalistyczne (Associazione Nazionalista Italiana). Rok później, również z Enrikiem Corradinim oraz z Alfredem Rocco, zaczął wydawać tygodnik „L'idea Nazionale”. W roku 1923, dzięki działalności Federzoniego, Stowarzyszenie połączyło się z Narodową Partią Faszystowską, a on sam został ministrem w rządzie Mussoliniego. Początkowo kierował Ministerstwem Kolonii, później Ministerstwem Spraw Wewnętrznych, ale zrezygnował z tej funkcji po konflikcie z Robertem Farinaccim, reprezentującym radykalne skrzydło faszystowskie. W roku 1925 podpisał Manifest faszystowskich intelektualistów (Manifesto degli intellettuali fascisti) zredagowany przez Giovanniego Gentile.
W latach 1923-1926 kierował Włoskim Towarzystwem Geograficznym (Società geografica italiana). W roku 1928 został senatorem, a w latach 1929-1939 sprawował funkcję przewodniczącego senatu. W latach 1938-1943 stał na czele Akademii Włoskiej oraz Instytutu Encyklopedii Włoskiej. Poza tym był w latach 1937-1940 przewodniczącym Faszystowskiego Instytutu Afryki Włoskiej (Istituto fascista dell'Africa italiana).
Na posiedzeniu Wielkiej Rady Faszystowskiej, 25 lipca 1943 roku, Federzoni poparł wniosek o wotum nieufności wobec Mussoliniego, domagając się tym samym przywrócenia konstytucyjnych uprawnień króla i parlamentu. W konsekwencji został przez trybunał Włoskiej Republiki Socjalnej zaocznie skazany na karę śmierci. W roku 1945 Sąd Najwyższy Królestwa Włoch skazał go na dożywocie, ale już dwa lata później Federzoniego objęła amnestia. Wtedy udał się na emigrację do Portugalii, gdzie był wykładowcą literatury włoskiej.
Odznaczenia
- Order Annuncjaty (1932)
- Order Świętych Maurycego i Łazarza I, II i III klasy (1922, 1923, 1925)
- Order Korony Włoch I i II klasy (1923, 1922)
Główne dzieła
- Il corruttore, 1900
- Il sandalo d'Apelle. Note su l'arte contemporanea, 1904
- L'allegra verità, 1905
- Il lucignolo dell'ideale, 1909
- Un eroe: Alfredo Oriani, 1910
- Ignacio Zuloaga, 1912
- L'Italia nell'Egeo, 1913
- L'italiano errante. Giacomo Casanova di Seingalt, 1913
- La Dalmazia che aspetta, 1915
- Popolari e nazionalisti, 1921
- Il Trattato di Rapallo. Con un'appendice di documenti, 1921
- Presagi alla nazione. Discorsi politici, 1925
- Venti mesi di azione coloniale, 1926
- Rinascita dell'Africa romana, 1929
- Il ritorno di Giosuè Carducci, 1932
- Parole fasciste al Sud America, 1938
- L'ora della Dalmazia, 1941
- Bologna carducciana, 1961
- Italia di ieri per la storia di domani, 1967
Przypisy
- ↑ Denis Mack Smith, Modern Italy: A Political History, Yale University Press 1997, s. 360.
- ↑ Józef Andrzej Gierowski, Historia Włoch, Ossolineum, Wrocław, Warszawa, Kraków 1999, s. 544.
- ↑ Denis Mack Smith, Modern Italy: A Political History, Yale University Press 1997, s. 414.
- ↑ S. Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Nauka i Innowacje, Poznań 2014, s. 125.
- 1 2 3 FEDERZONI Luigi. senato.it. [dostęp 2015-05-12]. (wł.).