Ludwika Życka
Data i miejsce urodzenia

1859
Wilno

Data śmierci

po 1939

Narodowość

polska

Język

polski

Dziedzina sztuki

literatura piękna

Epoka

realizm

Ważne dzieła
  • Ksiądz Piotr Skarga
  • Te dwie: powieść współczesna
  • Wilno
  • Dzіałalność popowstanіowa Polaków na zіemі Mіńskіej: (materіały і wspomnіenіa)

Ludwika Życka (ur. 1859 w Wilnie, zm. po 1939) – polska pisarka epoki pozytywizmu, publicystka, nauczycielka, działaczka oświatowa. Siostra Władysławy Życkiej.

Życiorys

Dzieciństwo spędziła w rodzinnym majątku matki pod Wilnem, następnie mieszkała w majątku ojca Życkiszki pod Rosieniami. Prowadziła tu tajną szkółkę dla dzieci. Uczyła się w Warszawie i Krakowie. W 1888 rozpoczęła działalność pedagogiczną na Mińszczyźnie.

W 1902 zamieszkała na stałe w Wilnie. Z ogromnym zaangażowaniem włączyła się w działalność oświatową. Tak charakteryzowała stan możliwości używania języka polskiego w Wilnie po 1863 roku:

Zamarła nauka, zamarło wszelkie życie publiczne. Za jedno słowo wymówione po polsku w publicznym lokalu płacono 25-50 rubli kary. Dziecko szkolne mówiące z rodzicami na ulicy w języku ojczystym ryzykowało, że będzie wypędzone ze szkół z "wilczym biletem".

Z ramienia Towarzystwa „Oświata” (zalegalizowane w 1906 ) pełniła funkcję wizytatorki tajnych szkółek polskich na Wileńszczyźnie, działała też w sekcji odczytowej. Współpracowała z prasą: „Przyjacielem Ludu”, „Zorzą Wileńską”, „Kurierem Litewskim”, „Gońcem Wileńskim”, „Wieczorami Rodzinnymi”, „Przeglądem Pedagogicznym”. Podróżowała po Francji i Włoszech. Publikowała reportaże, recenzje, felietony oraz drobne utwory prozatorskie i poetyckie. W publikacjach podejmowała też tematykę walki kobiet o równouprawnienie. Najdłużej była związana z „Przyjacielem” i „Dziennikiem Wileńskim”. W 1912 w Wilnie wydała Rzeczy bajeczne, nakładem „Przyjaciela” w 1912 ukazała się jej broszura pt. Ksiądz Piotr Skarga. Wydawała i redagowała w Wilnie dwutygodnik dla kobiet „Nasze Ognisko” (1913-1914), a od 1924 – dwutygodnik „Promyk”. Na łamach „Naszego Ogniska” została opublikowana jej powieść pt. Z prądem.

W dwudziestoleciu międzywojennych kontynuowała współpracę z „Dziennikiem Wileńskim”, pisywała też sporadycznie dla „Słowa” i „Kuriera Wileńskiego” (opublikowała tu kilka nowel). 3 marca 1925 na łamach czasopisma „Dziś i jutro” opublikowała opowiadanie «Jednolatki. Opowiadanie z życia» o postaci Ferdynanda Radziwiłła. Na łamach „Dziennika Wileńskiego” w 1930 opublikowała obszerny szkic Zarys dziejów polskiej tajnej oświaty na ziemiach wschodnich. W 1939 w Warszawie została wydana jej praca (napisana wspólnie z Michaliną Łęską) pt. Działalność popowstaniowa Polaków na Ziemi Mińskiej (Materiały i wspomnienia). W 1925 została odznaczona krzyżem kawalerskim orderu Polonia Restituta. Należała do Związku Zawodowego Literatów Polskich w Wilnie. W dorobku literackim Życkiej na uwagę zasługują utwory dla dzieci, bajki, satyry (np. Rzeczy bajeczne, Wilno 1912), powieść Te dwie (Wilno 1924). Jest ona również autorką Ćwiczeń dla nauki poprawnego pisania oraz czytanek dla dzieci.

Wybrane publikacje

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Mieczysław Jackiewicz, Biografia, Ludwika Życka, kwartalnik Znad Wilii, Wilno, 2021, 1 (85), s. 104—105.
  2. ↑ Mieczysław Jackiewicz, Wileński słownik biograficzny (wydanie drugie poszerzone). — Bydgoszcz: Zaklad Poligraficzny SPRINT Tomasz Toczkiewicz, 2008. — S. 602. — 605 s. — ISBN 978-83-87865-59-7
  3. ↑ Ludwika Życka, O równouprawnieniu kobiet Dziennik Wileński : polityczny, społeczny i literacki. R. 2, № 289, s. 1-2.
  4. ↑ ks. Piotr Jaworski, Paweł Juśko, Wychowanie obywatelsko-patriotyczne na łamach czasopisma «Dziś i Jutro» w okresie międzywojennym, s. 495.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.