Struktura demograficzna Kielc
Według danych GUS z dnia 31 grudnia 2010 r. Kielce zamieszkiwało 203 804 osób. (17. lokata wśród miast Polski), w tym 96 157 mężczyzn i 107 647 kobiet. Według danych na koniec 2009 r. 11 285 osób (10,6%) pozostawało bez pracy.
Ludność według grup wieku i płci
| Wiek | Ogółem | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|---|
| 0 lat | 2044 | 1043 | 1001 |
| 1–4 lat | 7450 | 3794 | 3656 |
| 5–9 | 7900 | 4148 | 3752 |
| 10–14 | 8131 | 4129 | 4002 |
| 15–19 | 10736 | 5424 | 5312 |
| 20–24 | 13741 | 7078 | 6663 |
| 25–29 | 18108 | 8852 | 9256 |
| 30–34 | 18012 | 8937 | 9075 |
| 35–39 | 15117 | 7682 | 7435 |
| 40–44 | 12101 | 6088 | 6013 |
| 45–49 | 12489 | 5969 | 6520 |
| 50–54 | 15821 | 7209 | 8612 |
| 55–59 | 17160 | 7602 | 9558 |
| 60–64 | 14859 | 6502 | 8357 |
| 65–69 | 8385 | 3608 | 4777 |
| 70 lat i więcej | 21750 | 8092 | 13658 |
Ludność polska
Aż do XVIII w. Kielce stanowiły niewielkie miasto biskupów, znacznie mniej istotne niż Chęciny lub Sandomierz. Liczba ludności nie przekraczała 1300 osób, głównie wskutek chorób i pożarów. Gwałtowny rozwój demograficzny rozpoczął się dopiero w okresie Królestwa Polskiego, kiedy to Kielce stały się siedzibą województwa krakowskiego, a następnie guberni. Szereg impulsów gospodarczych w czasie rewolucji przemysłowej (takich, jak budowa kolei) przyczynił się do zwielokrotnienia populacji, w 1939 r. sięgnęła ona ponad 70 000 osób. Po długim okresie stagnacji spowodowanym przez II wojnę światową w latach 70. XX w. nastąpił największy w historii miasta wzrost liczby ludności; w czasach III Rzeczypospolitej zanotowano już jej znaczny spadek.
Ludność żydowska
W 1833 r. kupcy żydowscy z Chęcin wystąpili do Urzędu Municypalnego w Kielcach z żądaniem wyjaśnień, czemu Żydzi nie mogą mieszkać w mieście w sytuacji, gdy nie posiada ono przywileju de non tolerandis Judaeis. Rewizja przywilejów wykazała, że Żydzi mają rację, w maju 1833 wydano wstępną zgodę na ich osiedlanie. W obawie przed konkurencją zamożni kieleccy mieszczanie doprowadzili w marcu 1833 r. do zawieszenia decyzji z 1833 r. przez dyrektora Wydziału Administracyjnej Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych. Żydzi jednak zaczęli osiedlać się w Kielcach nielegalnie lub meldowali się w odległej 2 km od centrum gminie Pakosz. Mieszczanie nie dali za wygraną i w maju 1843 r. wymusili na Radzie Administracyjnej wygnanie starozakonnych z miasta wraz z dniem 1 lipca 1844 r. W latach 1858–1862 osiedlali się w Kielcach zdymisjonowani wojskowi rosyjscy pochodzenia żydowskiego mający prawo do swobodnego wyboru miejsca zamieszkania (wraz z rodzinami stanowili niewielki odsetek mieszkańców Kielc). Wskutek reformy A. Wielopolskiego z 1862 r. zezwolono Żydom na osiedlanie, wkrótce przejęli oni drobny handel w mieście. Liczba osadników rosła w ogromnym tempie, w przededniu II wojny światowej społeczność żydowska stanowiła już 35% ludności Kielc. Podczas wojny okupant utworzył getto, w którym wymordowano lub wywieziono do obozów zagłady kilkadziesiąt tysięcy ludzi. W styczniu 1945 r. po wyzwoleniu miasta powróciło tu ok. 200 Żydów, głównie byłych więźniów. Większość z nich stłoczono w jednym budynku na Plantach, gdzie czekali na wyjazd do Izraela. 4 lipca 1946 r. odbył się pogrom Żydów. Wskutek tego tragicznego zdarzenia zginęły 42 osoby, pozostali przy życiu Żydzi wkrótce wyemigrowali.
Ludność Kielc na przestrzeni lat
| Rok | Źr. | Ludność | Komentarz |
|---|---|---|---|
| 1340 | ok. 300 | ||
| 1364 | ok. 300 | ||
| 1645 | ok. 1250 | ||
| 1663 | 295 | dramatyczny spadek ludności wskutek wojny 1662–1663 | |
| 1673 | 623 | zaraza związana z zajęciem miasta przez Związek Święcony | |
| 1711 | ok. 2000 | ||
| 1761 | ok. 4000 | usunięcie Żydów z miasta dekretem biskupa | |
| 1787 | 1951 | ||
| 1789 | ok. 1700 | 253 domy, w tym 7 murowanych | |
| 1808 | 2324 | ||
| 1810 | 1971 | 370 domów | |
| 1820 | 2904 | ||
| 1820 | 3101 | 3040 katolików | |
| 1822 | 3611 | ||
| 1825 | ok. 3600 | ||
| 1827 | 4135 | ||
| 1827 | 3611 | 330 domów | |
| 1828 | 4093 | 419 domów, 2011 mężczyzn, 2082 kobiet, umarło 80 osób, urodziło się 75, nikt nie dożył 80 lat | |
| 1840 | 4460 | ||
| 1852 | 4472 | 382 domy | |
| 1855 | ok. 5000 | 530 domów | |
| 1860 | 3972 | 595 domów murowanych, 124 domy drewniane | |
| 1863 | 3869 | 3749 katolików, 235 domów murowanych, 220 domów drewnianych | |
| 1869 | 7689 | ||
| 1869 | 5151 | ||
| 1875 | 8082 | ||
| 1883 | 10 051 | 4609 mężczyzn, 5542 kobiet, 2659 Żydów | |
| 1897 | 13 456 | ok. 25% Żydów | |
| 1902 | 14 270 | ||
| 1905 | 29 306 | ||
| 1906 | 30 984 | ||
| 1909 | 32 381 | ||
| 1910 | ok. 32 200 | ||
| 1913 | 37 141 | ||
| 1921 | 41 346 | 25 549 katolików (61,9%), 145 ewangelików (0,4%) i 15 530 żydów (37,7%) | |
| 1931 | 58 236 | 39 524 katolików (67,8%), 209 ewangelików (0,4%) i 18 083 żydów (31,4%) | |
| 1932 | ok. 58 700 | ||
| 1938 | 67 634 | ||
| 1939 | ok. 68 800 | ||
| 1939 | ok. 71 580 | tylko ludność polska i żydowska bez Niemców, wojska i policji | |
| 1940 | 80 576 | tylko ludność polska i żydowska bez Niemców, wojska i policji | |
| 1943 | 56 950 | tylko ludność polska i żydowska bez Niemców, wojska i policji | |
| 1944 | 52 156 | tylko ludność polska i żydowska bez Niemców, wojska i policji | |
| 1945 | 53 662 | ||
| 1946 | 49 960 | ||
| 1950 | 61 332 | ||
| 1955 | 73 897 | ||
| 1958 | 81 152 | ||
| 1959 | ok. 88 000 | ||
| 1960 | 89 500 | ||
| 1961 | 93 200 | ||
| 1962 | 95 300 | 5585 budynków mieszkalnych, 36 790 izb, 1,13 osób na izbę | |
| 1963 | 97 900 | ||
| 1964 | 100 600 | ||
| 1965 | 103 092 | ||
| 1966 | 110 500 | ||
| 1967 | 116 000 | ||
| 1968 | 119 700 | ||
| 1969 | 123 100 | ||
| 1970 | 126 950 | ||
| 1971 | 130 560 | ||
| 1972 | 135 800 | ||
| 1973 | 139 900 | ||
| 1974 | 143 914 | ||
| 1975 | 151 185 | ||
| 1976 | 156 936 | ||
| 1977 | 162 127 | ||
| 1978 | 164 643 | ||
| 1979 | 181 000 | ||
| 1980 | 185 307 | ||
| 1981 | 188 822 | ||
| 1982 | 192 487 | ||
| 1983 | 196 955 | ||
| 1984 | 200 498 | ||
| 1985 | 203 340 | ||
| 1986 | 205 885 | ||
| 1987 | 208 102 | ||
| 1988 | 210 966 | ||
| 1989 | 212 901 | ||
| 1990 | 214 202 | ||
| 1991 | 215 005 | ||
| 1992 | 213 651 | ||
| 1993 | 214 086 | ||
| 1994 | 213 782 | ||
| 1995 | 213 777 | ||
| 1996 | 213 748 | ||
| 1997 | 212 596 | ||
| 1998 | 212 383 | ||
| 1999 | 211 729 | ||
| 2000 | 210 956 | ||
| 2001 | 210 266 | ||
| 2002 | 211 810 | ||
| 2003 | 210 639 | ||
| 2004 | 209 455 | ||
| 2005 | 208 193 | ||
| 2006 | 207 188 | ||
| 2007 | 205 902 | ||
| 2008 | 205 094 | ||
| 2009 | 204 835 | ||
| 2010 | 203 084 | ||
| 2011 | 201 815 | ||
| 2012 | 200 938 | ||
| 2013 | 199 870 | ||
| 2014 | 198 857 | ||
| 2015 | 198 046 | ||
| 2016 | 197 704 | ||
| 2017 | 196 804 | ||
| 2018 | 196 335 | Stan na dzień 30.06.2018 |
Powierzchnia Kielc
- 1823 – 216 mórg, 64 prętów, 50 stóp
- 1930 – 18 km²
- 1931 – 33 km²
- 1960 – 40,52 km²
- 1961 – 43,48 km²
- 1966 – 54,53 km²
- 1995 – 109,40 km²
- 2001 – 109,45 km²
- 2006 – 109,65 km²
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Główny Urząd Statystyczny, 2011 r.
- ↑ Główny Urząd Statystyczny. old.stat.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-26)]., 2010 r.
- ↑ Stare Kielce. [dostęp 2006-07-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-07-18)].
- ↑ [opr.] B. Kumor, Spis ludności diecezji krakowskiej prymasa Michała Jerzego Poniatowskiego z 1787 r.
- ↑ Spis wojskowy ludności Galicji z 1808 r.
- ↑ H. Grossman, Struktura społeczna i gospodarcza Księstwa Warszawskiego na podstawie spisów ludności 1808–1810, Kwartalnik Statystyczny, Tom II, 1925.
- 1 2 Franciszek Maksymilian Sobieszczański, Wycieczka archeologiczna w niektóre strony guberni radomskiej, 1852.
- 1 2 S. Marcinkowski, Miasta Kielecczyzny, Przemiany społeczno-gospodarcze 1815–1869, Warszawa-Kraków 1980.
- 1 2 3 4 5 Wincenty Kawalec, Kielecczyzna. Rozwój gospodarczy regionu, Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa 1962.
- 1 2 3 Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski, Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1883.
- ↑ Tomasz Ujazdowski, Pamiętnik sandomierski, Tom I, 1829.
- ↑ Krzysztof Urbański, Kielce w okresie powstania styczniowego, Kielce: KTN, 1996, ISBN 83-86006-01-3, OCLC 297854223.
- ↑ Jan Nepomucen Chądzyński, Historyczno-statystyczne opisy miast starożytnych w ziemi sandomierskiej leżących, Tom II, Warszawa 1855.
- ↑ (red.) Franciszek Maksymilian Sobieszczański, Encyklopedia powszechna S. Orgelbranda, Tom XIV, Warszawa 1863.
- 1 2 3 Kielce – Informator miejski. i-kielce.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-09-17)]. (kopia z Internet Archive).
- 1 2 3 Jan Naumiuk, Robotnicze Kielce (1918-1939), Łódź 1972, s. 14.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 Program ochrony środowiska dla miasta Kielce, Urząd Miasta, 2004.
- 1 2 3 Kielce w latach okupacji (1939–1945).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Roczniki statystyczne GUS, 1939–1979.
- 1 2 3 Roczniki demograficzne GUS, 1980–1994.
- 1 2 3 4 Bank danych regionalnych GUS, 1995–2006.
- ↑ Raport GUS na rok 2006.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Wyniki badań bieżących – Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2019-03-05].
Linki zewnętrzne
- Główny Urząd Statystyczny (pol.)
- Historia kieleckich Żydów (ang.), Pinchas Cytron, 1957