Ludmiła Schwarz
Ludmiła Zawilska
Data urodzenia

23 maja 1834

Data i miejsce śmierci

3 grudnia 1912
Bykowce

Narodowość

polska

Ludmiła Schwarz z domu Zawilska (ur. 23 maja 1834, zm. 3 grudnia 1912 w Bykowcach) – polska działaczka społeczna i niepodległościowa.

Życiorys

Urodziła się 23 maja 1834 w rodzinie Zawilskich. Od 1862 była zamężna z Rudolfem Schwarzem (1834-1899, kupiec, muzyk, pedagog). Miała z nim trzy córki: Stanisławę (1864-1923, zamężna wpierw z Aleksandrem Tarnawieckim, potem z Ludwikiem Baldwin-Ramułtem), Marię (zamężna z lekarzem dr. Władysławem Gedlem, babka Marka Gedla) i Ludmiłę (śpiewaczka i nauczycielka śpiewu znana w Paryżu jako Lody Palasara).

Wraz z rodziną zamieszkiwała we Lwowie w domu przylegającym do ulicy Teatralnej. Jego dom we Lwowie był przepełniony muzyką i atmosferą patriotyzmu. Jej mąż organizował tam tzw. niedzielne „poranki muzyczne”, z czasem słynne w całym Lwowie. Po wybuchu powstania styczniowego w 1863 został on mianowany przez Rząd Narodowy naczelnikiem Okręgu I w Wydziale V miasta Lwowa. Ich dom, położony w ścisłym centrum Lwowa i dysponującym alternatywnymi przejściami w inne ulice i zabudowania, służył za miejsce spotkań i narad spiskowców (bywali tam Edmund Różycki, Karol Różycki, Jan Stella-Sawicki, Michał Heydenreich, Romuald Traugutt, Milewski, Mieczysław Romanowski). W mieszkaniu wyrabiano i składowano naboje, ukrywano poszukiwanych powstańców. Na rzecz sprawy powstania działała także Ludmiła Schwarz. 1 lutego 1864 została mianowana przez Komitet Niewiast Polskich we Lwowie czyli Komitet Sióstr Klaudii (tzw. „Klaudynki)” naczelniczką V części miasta Lwowa. W tym zakresie utrzymywała kontakty z policją narodową. Kilkakrotnie była wyznaczana do transportowania broni, w związku z czym przewoziła samodzielnie pistolety jeżdżąc koleją ze Lwowa do Gródka lub Przemyśla, zaś poza niebezpieczeństwem wynikającym z samej akcji dodatkową niedogodność stanowił fakt, że wówczas była w ciąży. Po wykryciu jej działalności decyzją namiestnika Fiodora Berga została umieszczona na „czarnej liście”.

Zmarła w wieku 78 lat w dniu 3 grudnia 1912 w Bykowcach (jej córka Stanisława była właścicielką majątku dworskiego).

Jej córka Stanisława Tarnawiecka przechowywała pamiątki i dokumenty po matce pochodzące z czasu powstania styczniowego.

Uwagi

  1. ↑ Data śmierci 3 grudnia 1912 została wpisana w parafialnej księdze zmarłych i umieszczona w inskrypcji nagrobnej. W późniejszych opracowaniach Maria Bruchnalska i Maryla Pałasz podawały dzień 12 grudnia 1912.

Przypisy

  1. ↑ Księga Zmarłych 1904–1934 Sanok. T. J. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 139 (poz. 166).
  2. 1 2 3 Seweryn Berson. Rudolf Schwarz. „Gazeta Lwowska”. Nr 119, s. 3-4, 27 maja 1899.
  3. 1 2 Osobiste. Z żałobnej karty. „Kurjer Lwowski”. Nr 567, s. 4, 9 grudnia 1912.
  4. 1 2 3 Bruchnalska 1934 ↓, s. 129.
  5. 1 2 3 4 Elżbieta Orman: Rudolf Schwarz. Internetowy Polski Słownik Biograficzny. [dostęp 2021-06-05].
  6. 1 2 3 D. Kolbín: Schwarz (Schwarc), Rudolf (1834-1899), Musiker und Kaufmann. biographien.ac.at. [dostęp 2021-06-05]. (niem.).
  7. 1 2 3 4 5 Maryla Pałasz. Dworskie powidoki. „Tygodnik Sanocki”. Nr 19 (1168), s. 10, 9 maja 2014.
  8. ↑ Stanisław Niewiadomski. Rudolf Schwarz. „Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne”. Nr 22 (818), s. 249-250, 22 maja (3 czerwca) 1899.
  9. ↑ Stanisław Niewiadomski. Kronika żałobna. Rudolf Schwarz. „Iris”. Nr I, s. 297-298, 1899. Koło Literacko-Artystyczne.
  10. 1 2 3 4 5 Bruchnalska 1934 ↓, s. 131.
  11. ↑ Bruchnalska 1934 ↓, s. 129-130.
  12. 1 2 3 Bruchnalska 1934 ↓, s. 130.
  13. ↑ Bruchnalska 1934 ↓, s. 132.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.