Lipno
Lipy
część Prudnika

Lipno (2019)
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

prudnicki

Miasto

Prudnik

Data założenia

XVIII wiek

SIMC

0965890

Powierzchnia

1,62 km²

Wysokość

260 m n.p.m.

Położenie na mapie Prudnika
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa opolskiego
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Położenie na mapie gminy Prudnik
50°18′15″N 17°34′01″E/50,304167 17,566944

Lipno (Lipy, niem. Linden) – część miasta Prudnik, leżąca na prawym brzegu rzeki Prudnik, na południe od centrum miasta.

Geografia

Lipno znajduje się około 1,8 km na południe od centrum Prudnika i około 3,2 km od granicy z Czechami, wzdłuż ulicy Józefa Poniatowskiego, w dolinie rzeki Prudnik, w północno-wschodniej części Gór Opawskich. Zajmuje Kozią Górę i Kapliczną Górę. Na wschód od Lipna znajduje się Młyn Czyżyka.

Historia

Czasy niemieckie

W XVIII wieku na południe od centrum Prudnika wybudowany został folwark. Liczył on 1,62 km². W najstarszych przekazach kartograficznych występuje pod nazwą Piltz Vorwerk lub Buchen Vorwerk. Później nazywany był Lindenvorwerk, czyli Lipowy Folwark. Około 1780 roku w jego okolicy wybudowano kapliczkę poświęconą św. Antoniemu.

W 1751 na szczycie Kaplicznej Góry Paweł Weidinger, wybudował murowaną kaplicę pw. św. Onufrego. W 1753 postawiono murowaną pustelnię, stanowiąca zalążek klasztoru Kapucynów. Wzgórze zyskiwało religijną popularność wśród wiernych z okolicznych miejscowości. Sława pustelni rosła, jeszcze w XVIII wieku powstało tu sanktuarium Matki Bożej Bolesnej, odwiedzanej licznie przez okoliczną ludność z Prus i Austrii był tu m.in. biskup wrocławski Filip Schaffgotsch. Po sekularyzacji zakonów w państwie pruskim w 1819 roku władze kościelne urządziły w byłym klasztorze zakład karno-poprawczy dla księży. Inspektorem w nim był Bonawentura Menzel.

W maju 1847 w folwarku Lipno wybuchł pożar, w którym zginęło 100 owiec.

Z czasem właścicielami folwarku została mieszczańska rodzina Fipperów, która wybudowała cegielnię w jego okolicy. W 1899 wybudowali okazały pałac. W 1896 na terenie Lipna oddano do użytku oczyszczalnię ścieków.

W 1927 Lipno zamieszkiwały 64 osoby. W latach 30. XX wieku między Lipnem i klasztorem franciszkanów urządzono poligon wojskowy.

Czasy polskie

Po zakończeniu II wojny światowej w okolicy Lipna doszło do strzelanin między Armią Czerwoną i niemieckimi partyzantami. Między 15 i 18 maja 1945 w Lipnie wybuchł szereg pożarów. Do Lipna przyjechała komisja rewindykacyjna Ministerstwa Kultury i Sztuki w poszukiwaniu dóbr kultury ukrytych przez Günthera Grundmanna. Zabudowania sanktuarium Matki Bożej Bolesnej doprowadzono do całkowitej ruiny. Zabudowania zostały uszkodzone wskutek ostrzału artyleryjskiego w 1945 roku, a następnie dewastowane przez wojsko z pobliskiego poligonu i okolicznych mieszkańców. W obecnym czasie na obszarze wzniesienia można znaleźć resztki murów budynków i dawnych kapliczek.

W 1946 do gospodarstwa w Lipnie została wywieziona na żniwa młodzież z Kórnicy, Komornik i Łowkowic.

W czasach PRL-u na Lipnie wybudowane zostały bloki mieszkalne. 1 października 1948 r. nadano miejscowości, wówczas administracyjnie związanej z Prudnikiem, polską nazwę Lipno. W spisie gromad i miejscowości w powiecie prudnickim na dzień 1 stycznia 1953 wymieniono łącznie Lipno i Górkę jako przedmieście Prudnika pod nazwą Lipy-Górka. Nazwa Lipno ma charakter martwy. Mieszkańcy Prudnika używają wyłącznie nazwy Lipy. Taka też nazwa dominuje w literaturze krajoznawczej i turystycznej.

Zabytki

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są:

inne zabytki:

Gospodarka

Na Lipnie działało państwowe gospodarstwo rolneStadnina Koni Prudnik. Od 1994 działa jako Stadnina Koni Prudnik Sp. z o.o.

Przy ul. Poniatowskiego 1 swoją siedzibę ma Zakład Wodociągów i Kanalizacji Jednoosobowa Spółka Gminy Prudnik z o.o.

Kultura

Na Lipnie organizowane są imprezy o charakterze regionalnym i krajowym, między innymi:

Religia

W południowej części Lipna znajduje się zespół klasztorny franciszkanów wraz z kościołem pod wezwaniem św. Józefa.

Przy ul. Poniatowskiego znajduje się zabytkowa kapliczka przydrożna św. Antoniego z ok. 1780. Posługę duszpasterską nad nią pełnią zakonnicy z Klasztoru Zakonu Braci Mniejszych.

W latach 1743–1945 na Kaplicznej Górze znajdowało się sanktuarium Matki Bożej Bolesnej.

Turystyka

Szlaki turystyczne

Przez Lipno prowadzą szlaki turystyczne:

Szlaki rowerowe

Przez Lipno prowadzi szlak rowerowy:

Ludzie związani z Lipnem

Przypisy

  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2023
  2. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia – Dziennik Ustaw [online], dziennikustaw.gov.pl [dostęp 2018-12-20].
  3. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Kozia Góra – święta i militarna [online], www.tygodnikprudnicki.pl, 18 kwietnia 2007 [dostęp 2020-03-07].
  4. Eksploratorzy • Zobacz wątek – Prudnik Lipy – dwór [online], eksploratorzy.com.pl [dostęp 2020-01-18].
  5. 1 2 3 Andrzej Dereń, Ulica ks. Józefa Poniatowskiego: Do sanktuarium [online] [dostęp 2020-01-18] (pol.).
  6. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Kapliczna Góra – pierwsze wzgórze Prudnika [online], www.tygodnikprudnicki.pl, 30 maja 2007 [dostęp 2020-03-07].
  7. Brandschaden, „Schlesische Provinzialblätter”, 126, Wrocław: Gottlieb Löwe, 1847, s. 87.
  8. Tygodnik Prudnicki – Kozia Góra – święta i militarna [online], www.tygodnikprudnicki.pl [dostęp 2020-01-18].
  9. Radio Opole, Miejskie wodociągi w Prudniku mają wiekowe tradycje – Radio Opole [online], radio.opole.pl [dostęp 2020-01-18] (pol.).
  10. Neustadt 23) OSchles. [online], www.meyersgaz.org [dostęp 2020-01-29].
  11. Wiesław Tyndyk, Prudnik dawniej i dziś: Garnizon wojskowy c.d, „Gazeta Pogranicza”, Jarosław Okrągły – redaktor naczelny, 7 (9), Prudnik: TelArt Studio, 21 czerwca 2017, s. 15, ISSN 2543-9081.
  12. Franciszek Dendewicz, Maj 1945 roku na Ziemi Prudnickiej, „Tygodnik Prudnicki”, Andrzej Dereń – redaktor naczelny, 22 (808), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 31 maja 2006, s. 10–11, ISSN 1231-904X.
  13. Skarby z listy Grundmanna w powiecie prudnickim. Regiopedia, Opolskie, encyklopedia regionów [online], web.archive.org, 25 sierpnia 2016 [dostęp 2020-01-18] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-25].
  14. Anna Myszyńska, Żniwa po froncie, „Panorama Bialska”, Rafał Magosz – redaktor naczelny, 7 (269), Biała: Gminne Centrum Kultury, sierpień 2017, s. 2, ISSN 1232-7352.
  15. Rozporządzenie Ministrów Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 1 października 1948 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1948 r. nr 78, poz. 692).
  16. 11. Powiat Prudnicki (siedziba m. Prudnik), „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu”, 6, Opole: Prezydium WRN, 20 maja 1953, s. 40.
  17. Andrzej Dereń, Prudnik i okolice, Prudnik: Spółka Wydawnicza Aneks w Prudniku, 2009, ISBN 978-83-917915-3-0.
  18. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 110–113. [dostęp 2020-03-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-27)].
  19. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie celów, zasad i trybu udzielania oraz wysokości stawek dotacji dla rolnictwa w 1990... [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2020-06-11] (pol.).
  20. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 24 czerwca 1994 r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udz... [online], isap.sejm.gov.pl [dostęp 2020-06-11] (pol.).
  21. ZWiK – Zakład Wodociągów i Kanalizacji Jednoosobowa Spółka Gminy Prudnik z o.o. [online], zwikprudnik.pl [dostęp 2020-06-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-11].
  22. Grzegorz Weigt, Motocykle i muzyka [online], 29 lipca 2018 [dostęp 2020-04-21] (pol.).
  23. Andrzej Dereń, Niechwiejczyk i Kołodziej najszybsi w Prudniku [online], 23 czerwca 2018 [dostęp 2020-04-21] (pol.).
  24. VI Prudnicki Maraton MTB [online], DO:ST:AR:TU [dostęp 2020-04-21].
  25. Andrzej Dereń, W Prudniku odbędą się Mistrzostwa Polski w Półmaratonie Górskim Nordic Walking! [online], 17 grudnia 2018 [dostęp 2020-04-21] (pol.).
  26. kapliczka, Prudnik – Zabytek.pl [online], zabytek.pl [dostęp 2020-03-07] (pol.).
  27. Szlaki turystyczne – Urząd Miejski w Prudniku [online], prudnik.pl [dostęp 2020-01-18] (pol.).
  28. Ścieżki piesze – Starostwo Powiatowe w Prudniku [online], www.powiatprudnicki.pl [dostęp 2020-01-18] [zarchiwizowane z adresu 2019-03-20].
  29. Okolice Prudnika, [w:] Karol Kawałko, Szlaki rowerowe Śląska Opolskiego, Piła: Wydawnictwo BIK: na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego, 2009, s. 13, ISBN 978-83-7618-031-1.
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.