Limbarda crithmoides

*Limbarda crithmoides*
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	astrowce
Rodzina	astrowate
Podrodzina	Asteroideae
Rodzaj	Limbarda
Gatunek	Limbarda crithmoides
	Nazwa systematyczna
	Limbarda crithmoides (L.) Dumort.; Fl. Belg. (Dumortier) 68 (1827)
Synonimy
	Eritheis maritima Gray; Inula crithmoides L.; Inula crithmoides subsp. crithmoides; Jacobaea crithmoides (L.) Merino; Limbarda crithmoides subsp. crithmoides;
	Eritheis maritima Gray; Inula crithmoides L.; Inula crithmoides subsp. crithmoides; Jacobaea crithmoides (L.) Merino; Limbarda crithmoides subsp. crithmoides;

Limbarda crithmoides (L.) Dumort. – gatunek rośliny z rodziny astrowatych (Compositae Gis.). Występuje naturalnie w Europie Zachodniej i Południowej, Afryce Północnej oraz Azji Zachodniej. Epitet gatunkowy crithmoides pochodzi z łaciny i oznacza podobny do rodzaju Crithmum. Gruboszowate liście tego gatunku są jadalne i spożywane w sałatkach.

Rozmieszczenie geograficzne

Rośnie naturalnie w Europie Zachodniej i Południowej, Afryce Północnej oraz Azji Zachodniej. Występuje między innymi w Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Portugalii, Hiszpanii, Włoszech, Chorwacji, Grecji, Maroku, Tunezji, Egipcie oraz Izraelu.

We Włoszech został zarejestrowany na Sardynii, Sycylii, w Kalabrii, Basilicacie, Apulii, Kampanii, Lacjum, Molise, Abruzji, Marche, Toskanii, Ligurii, Emilii-Romanii, Wenecji Euganejskiej i Friuli-Wenecji Julijskiej. We Francji występuje w departamentach Alpy Nadmorskie, Aude, Delta Rodanu, Calvados, Charente-Maritime, Korsyka Południowa, Górna Korsyka, Côtes-d’Armor, Finistère, Gard, Żyronda, Hérault, Ille-et-Vilaine, Landy, Loara Atlantycka, Manche, Morbihan, Pireneje Atlantyckie, Pireneje Wschodnie, Var oraz Wandea. Na Malcie występuje powszechnie. Na Cyprze ma status gatunku autochtonicznego. Został zaobserwowany w południowej i północno-środkowej części tej wyspy. W Izraelu występuje powszechnie na górze Karmel, Równinie Karmel, Równinie Szaron, w dolinie Bet Sze’an oraz Zachodniej Galilei. Jest rzadko spotykany w dolinie Morza Martwego, natomiast na wzgórzach Gilboa, Równinie Filistyńskiej, Szefeli, w Samarii, dolinie dolnego Jordanu oraz na pustyni Negew.

Morfologia

Pokrój: Bylina dorastające do 50–80 cm wysokości. Pędy są wzniesione lub wyprostowane, nagie, zdrewniałe u podstawy.
Liście: Mięsiste, siedzące, równowąskie, całobrzegie. Wierzchołek jest tępy lub z trzema zębami na szczycie.
Kwiaty: Zebrane w bardzo luźnych baldachogronach. Mają żółtą barwę. Osiągają 1,5–3 cm średnicy. Mają od 12 do 18 płatków i od 30 do 40 działek kielicha. Zalążnia jest dolna.
Owoce: Owłosione niełupki o złotoczerwonawej barwie.

Biologia i ekologia

Rośnie na wybrzeżu, na słonych bagnach. Kwitnie od lipca do listopada. Występuje w strefach mrozoodporności od 8 do 10. Preferuje stanowiska w pełnym nasłonecznieniu. Najlepiej rośnie na glebach od odczynie zasadowym.

Zmienność

W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono jeden podgatunek:

Limbarda crithmoides subsp. longifolia (Arcang.) Greuter

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).
↑ Asteraceae Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. The International Plant Names Index. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).
1 2 Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. The Plant List. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).
1 2 Limbarda crithmoides – Maps. Encyclopedia of Life. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).
1 2 3 Golden Samphire. Malta Wild Plants. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).
↑ Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 609. ISBN 978-1-842466346.
1 2 Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. [w:] Schede di Botanica [on-line]. Altervista. [dostęp 2015-07-19]. (wł.).
1 2 3 4 5 6 7 Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. Tela Botanica. [dostęp 2015-07-19]. (fr.).
↑ Limbarda crithmoides subsp. longifolia. Flora of Cyprus – a dynamic checklist. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).
↑ Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. Flora of Israel Online. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).
1 2 Limbarda crithmoides, Inula crithmoides, Jacobaea crithmoides, Eritheis maritima, Golden samphire. Flowers in Israel. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-01] (ang.).

[3] Asteraceae Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. The International Plant Names Index. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

[tpl-4] 1 2 Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. The Plant List. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

[eol-5] 1 2 Limbarda crithmoides – Maps. Encyclopedia of Life. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

[mwp-6] 1 2 3 Golden Samphire. Malta Wild Plants. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

[maarten-7] Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 609. ISBN 978-1-842466346.

[altervista-8] 1 2 Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. [w:] Schede di Botanica [on-line]. Altervista. [dostęp 2015-07-19]. (wł.).

[tb-9] 1 2 3 4 5 6 7 Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. Tela Botanica. [dostęp 2015-07-19]. (fr.).

[10] Limbarda crithmoides subsp. longifolia. Flora of Cyprus – a dynamic checklist. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

[11] Limbarda crithmoides (L.) Dumort.. Flora of Israel Online. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).

[fii-12] 1 2 Limbarda crithmoides, Inula crithmoides, Jacobaea crithmoides, Eritheis maritima, Golden samphire. Flowers in Israel. [dostęp 2015-07-19]. (ang.).