Leon Malhomme
Pełne imię i nazwisko

Leon Malhomme de la Roche

Data i miejsce urodzenia

4 stycznia 1881
Petersburg

Data i miejsce śmierci

1940
Katyń

p.o. Konsula Generalnego/Konsul Generalny RP w Bytomiu
Okres

od 1928
do 1931

Poprzednik

Aleksander Szczepański

Konsul Generalny RP w Opolu
Okres

od 1931
do 1933

Następca

Bohdan Ostoja-Samborski

Konsul RP w Ostrawie
Okres

od 1934
do 1935

Poprzednik

Karol Ripa

Następca

Aleksander Klotz

Odznaczenia

Leon Malhomme de la Roche (ur. 23 grudnia 1880?/4 stycznia 1881 w Petersburgu, zm. wiosną 1940 w Katyniu) – polski urzędnik konsularny, dyplomata i polityk okresu międzywojennego.

Życiorys

Pochodził z rodziny polskich zesłańców, wcześniej arystokratycznej francuskiej rodziny Malhomme de la Roche, która pod koniec XVIII w. osiadła w Rzeczypospolitej. Syn Mikołaja i Julii z Orłowskich. Brat Henryka Malhomme. Ukończył gimnazjum w Petersburgu, po czym studiował na uniwersytetach w Petersburgu i Dorpacie. Był członkiem Konwentu Polonia. Po uzyskaniu przez Polskę niepodległości w listopadzie 1918 sprawował funkcje w departamencie konsularnym MSZ (1918–1928), m.in. nacz. wydziału administracyjno-paszportowego (1927). W latach 1922–1928 był stałym delegatem na konferencję międzynarodową poświęconą uchodźcom z Rosji. W 1925 stanął na czele polskiej delegacji w komisji mieszanej ds. likwidacji zatargów granicznych z ZSRR. W 1928 objął placówkę konsularną w Bytomiu, zostając zastępcą konsula generalnego/p.o. kier. urzędu a od 1929 konsulem generalnym. Po przeniesieniu konsulatu do Opola w lipcu 1931 kontynuował swą pracę w stolicy niemieckiej części Górnego Śląska. 1 stycznia 1933 objął funkcję radcy ambasady polskiej w Paryżu ds. wychodźstwa. 1 lutego 1934 stanął na czele placówki konsularnej w Morawskiej Ostrawie jako konsul generalny, zastępując w tej funkcji Karola Ripę. Zasłynął jako osoba organizująca opozycję wobec państwa czechosłowackiego wśród mniejszości polskiej na Śląsku Cieszyńskim i Opawskim (m.in. w kontekście obchodów 15. rocznicy zajęcia Śląska przez wojska czeskie). Na skutek żądań czeskich został wydalony z placówki. 16 maja 1935 objął urząd wicewojewody śląskiego, który sprawował do wybuchu II wojny światowej.

W październiku 1938 sprawował władzę cywilną (urząd Delegata Wojewody Śląskiego przy Dowództwie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Śląsk”) na Śląsku Cieszyńskim w okresie po jego zajęciu przez wojsko polskie, a przed jego formalną inkorporacją do Polski. Wydawał rozporządzenia publikowane w osobnym Dzienniku Urzędowym.

Obwieszczenie Leona Malhomme z 10 października 1938:

„W związku z masowym powrotem na Śląsk za Olzą osób, które w liczbie kilkudziesięciu tysięcy z powodu swej narodowości polskiej zmuszone były opuścić tę swoją ziemię ojczystą w latach 1919–38 i przenieść się za granicę do Polski, zachodzi konieczność sprawnego uregulowania obecnie emigracji osób narodowości czeskiej do Czechosłowacji. Podaję zatem do wiadomości, że celem przyspieszenia formalności, związanych z wyjazdem do Czechosłowacji tych osób, odpowiednie przepustki będą wydawane bezpośrednio przez komisariaty policji w gminach miejskich i posterunki w gminach wiejskich. Jest pożądanym, aby zainteresowani zaopatrzyli się w przepustki do dnia 1 listopada br. i w spokoju opuścili teren Państwa Polskiego” – Szacuje się, że w ciągu kilku miesięcy, z własnej woli, ale również pod przymusem, Śląsk Cieszyński opuściło ok. 30 000 Czechów i 5 000 Niemców.

Aresztowany przez NKWD 23 września 1939, wywieziony do ZSRR (Mołodeczno, Mińsk, Starobielsk, Kozielsk) i zamordowany w Katyniu.

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Marek Pernal, Przerwana misja. Straty dyplomacji polskiej w okresie II wojny światowej by Ministry of Foreign Affairs of the Republic of Poland, Warszawa: Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 2020, s. 10, ISBN 978-83-66213-54-8 [dostęp 2022-10-09].
  2. ↑ Antoni Minkiewicz: Konwent Polonia, 1828–1978, [w:] Zeszyty Historyczne, zeszyt 46, Paryż 1978, s. 222.
  3. ↑ Paweł Ceranka, Krzysztof Szczepanik (opr.): Urzędy konsularne Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1945 : informator archiwalny, Ministerstwo Spraw Zagranicznych/Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych Warszawa 2020
  4. ↑ Maria Wanda Wanatowicz: Historia społeczno-polityczna Górnego Śląska i Śląska Cieszyńskiego w latach 1918–1945, Katowice 1994, s. 170–174
  5. ↑ W II Rzeczpospolitej (1938) na openairmuseum.info
  6. ↑ 10 listopada 1938 „za zasługi na polu pracy społecznej” M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592
  7. 1 2 3 4 5 6 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 458.
  8. ↑ Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 26.

Bibliografia

  • Stanisław Łoza: Czy wiesz kto to jest?, Warszawa 1938, s. 458.
  • Marek Masnyk: Konsul Leon Malhomme wobec głównych problemów polskiej mniejszości narodowej w rejencji opolskiej w latach 1929–1932, [w:] B. Kubis (red.): Edukacja historyczna a współczesność, Opole 2003, s.37–48.
  • Jan Szermański: Leon Malhomme (1888–1940) – biografia polityczna, Bielsko-Biała 2006.
  • Joanna Bosakowska: Jak polski konsul w Rzeszy doprowadzał Niemców do wściekłości, Gazeta Wyborcza z 30 marca 2014.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.