Leon Kmiotek
Dołęga, Pomian
kapitan piechoty
Data i miejsce urodzenia

4 kwietnia 1889
Rosko

Data i miejsce śmierci

15 lipca 1942
Wrocław

Przebieg służby
Lata służby

1914–1935, 1939–1942

Siły zbrojne

Armia Cesarstwa Niemieckiego
Wojsko Polskie

Formacja

Wojsko Ochotnicze Ziem Zachodnich

Jednostki

dowódca organizacji

Główne wojny i bitwy

powstanie wielkopolskie
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia
List pożegnalny Leona Kmiotka

Leon Kmiotek, ps. „Dołęga”, „Pomian” (ur. 4 kwietnia 1889 w Rosku, pow. Czarnków, zm. 15 lipca 1942 we Wrocławiu) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, w czasie okupacji niemieckiej założyciel Wielkopolskiej Organizacji Wojskowej, a następnie komendant Wojska Ochotniczego Ziem Zachodnich.

Życiorys

Urodził się 4 kwietnia 1889 we wsi Rosko, w rodzinie Stanisława, rolnika, i Katarzyny z domu Ryżek. Ukończył gimnazjum w Poznaniu i zawodową szkołę górniczą w Westfalii. Pracował w kopalniach jako sztygar i działał w polskich organizacjach robotniczych. W 1910 powołany został do armii niemieckiej.

Po wybuchu I wojny światowej został zmobilizowany do westfalskiego 17 pułku piechoty. W maju 1915 ranny dostał się do niewoli rosyjskiej. W styczniu 1916 uciekł z niewoli. Po powrocie zgłosił chęć wstąpienia do Legionów Polskich, lecz werbunek został wstrzymany. Został wysłany na front zachodni. Brał udział w powstaniu wielkopolskim (1918–1919) i wojnie polsko-bolszewickiej (1919–1920). Pełnił służbę w 67 pułku piechoty w Brodnicy. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1225. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym samym roku ożenił się z Melanią (ur. 1892). Później został przeniesiony do 84 pułku piechoty w Pińsku. W grudniu 1932 ogłoszono jego przeniesienie do 64 pułku piechoty w Grudziądzu, a w czerwcu 1933 do Wojskowego Więzienia Śledczego Nr VIII w tym samym garnizonie na stanowisko komendanta. Mieszkał w Grudziądzu przy ul. Józefa Piłsudskiego 68. Z dniem 31 sierpnia 1935 został przeniesiony w stan spoczynku. 1 lipca 1937 wyrowadził się do Poznania na ul. Hetmańską 11. Kilka miesięcy przed wybuchem II wojny światowej zakupił dom przy ul. Winklera 18 i zamieszkał w nim z żoną.

Uczestniczył w wojnie obronnej 1939 r. w szeregach Armii „Poznań”. Uniknął niewoli niemieckiej i 7 października 1939 powrócił do Poznania. Już 11 października założył Wielkopolską Organizację Wojskową, na czele której stanął. 8 grudnia 1939 kierowana przez niego organizacja została włączona w struktury Wojska Ochotniczego Ziem Zachodnich, a on sam został zastępcą komendanta Leona Komorskiego. W styczniu 1940 został zmuszony opuścić z żoną własny dom i zamieszkać przy ul. św. Marcin 58. Na początku kwietnia 1940, po aresztowaniu Leona Komorskiego, przejął kierownictwo organizacji i kontynuował rozmowy scaleniowe z Związku Walki Zbrojnej. Był autorem planu powstania planu zbrojnego „Północ–Południe”, które miało objąć Wielkopolskę i Pomorze. 6 czerwca 1940 wraz z żoną Melanią i adiutantem Aleksandrem Kubskim został aresztowany przez Gestapo. Podczas aresztowania Niemcy przejęli także archiwum organizacyjne WOW. Był więziony w Forcie VII w Poznaniu, następnie w więzieniu przy ul. Młyńskiej w Poznaniu, we Wronkach, w Berlinie-Neukölln i Wołowie. Skazany na karę śmierci za przygotowanie zdrady stanu, został stracony 15 lipca 1942 w więzieniu we Wrocławiu. Melania Kmiotek także została skazana na karę śmierci. Wyrok został wykonany 12 września 1942 w berlińskim więzieniu Plötzensee przez ścięcie na gilotynie.

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. ↑ Za czyny męstwa wykazane podczas patrolu pod Szamocinem (w dniu 7 czerwca 1919 r.) odznaczony został w okresie późniejszym Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari.
  2. ↑ Polak (red.) 1993 ↓, s. 94 podaje że został ścięty w Głogowie. Na gilotynie zginęła także jego żona Melania z d. Zielińska.

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  2. 1 2 3 4 Polak (red.) 1993 ↓, s. 94.
  3. 1 2 3 4 5 6 Kolekcja ↓, s. 3.
  4. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 317, 415.
  5. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 282, 359.
  6. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 58.
  7. 1 2 3 4 Kmiotek Melania. [w:] Archiwum Wojennej Służby Polek, sygn. 1075/WSK [on-line]. Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa. [dostęp 2023-05-02].
  8. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 98, 191.
  9. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 43, 612.
  10. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932, s. 431.
  11. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933, s. 132.
  12. ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 37.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 10 z 4 lipca 1935, s. 86.
  14. ↑ Kolekcja ↓, s. 10–11.
  15. 1 2 Kobuszewski i Matusak 1988 ↓, s. 397.
  16. ↑ Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2023-05-02].
  17. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 18 lutego 1922, s. 101.
  18. ↑ M.P. z 1932 r. nr 167, poz. 198.
  19. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 11 listopada 1932, s. 381.
  20. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 43.
  21. ↑ M.P. z 1932 r. nr 65, poz. 87.
  22. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 2.
  23. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 19 z 12 grudnia 1929, s. 371.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.