Leon Grot
Leon Machonbaum
„Grot”
pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

6 czerwca 1890
Warszawa

Data i miejsce śmierci

28 marca 1974
Warszawa

Przebieg służby
Lata służby

1914–1947

Siły zbrojne

Wojsko Polskie

Jednostki

Dowództwo Wojsk Lądowych

Stanowiska

szef sztabu Wojsk Lądowych

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

Odznaczenia

Leon Grot vel Leon Machonbaum ps. „Grot” (ur. 6 czerwca 1890 w Warszawie, zm. 28 marca 1974 tamże) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 6 czerwca 1890 w Warszawie, w rodzinie żydowskiego pochodzenia jako syn Józefa i Flory Lawendel. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 1 pułku piechoty Legionów. 2 lipca 1915 awansował do stopnia podporucznika, a 1 kwietnia 1916 na porucznika. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, został internowany w Beniaminowie.

W 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego i przydzielony do 35 pułku piechoty. W szeregach tego pułku walczył na wojnie z bolszewikami. Dowodził kompanią i batalionem. 15 lipca 1920 został zatwierdzony w stopniu majora z dniem 1 kwietnia 1920, w piechocie, w „grupie byłych Legionów Polskich”. 3 maja 1922 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 240. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W lipcu 1922 został zatwierdzony na stanowisku pełniącego obowiązki zastępcy dowódcy 35 pułku piechoty.

1 grudnia 1924 awansował do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 15 sierpnia 1924 i 67. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W sierpniu 1925 został przeniesiony do 14 pułku piechoty we Włocławku na stanowisko zastępcy dowódcy pułku. W lutym 1928 został wyznaczony na stanowisko dowódcy 31 pułku Strzelców Kaniowskich w Łodzi. Od 23 grudnia 1929 do 16 października 1935 dowodził 3 pułkiem piechoty Legionów w Jarosławiu. Na tym stanowisku 24 grudnia 1929 awansował do stopnia pułkownika ze starszeństwem z 1 stycznia 1930 i 18. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W październiku 1935 został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej 24 Dywizji Piechoty w Jarosławiu, a trzy lata później dowódcą piechoty dywizyjnej 22 Dywizji Piechoty Górskiej w Przemyślu. Z racji pełnionej funkcji był zastępcą dowódcy dywizji, gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza. Od marca 1939, kiedy gen. Boruta został wyznaczony na stanowisko dowódcy Grupy Operacyjnej „Bielsko”, do 28 sierpnia 1939 pełnił obowiązki dowódcy dywizji.

Na stanowisku dowódcy piechoty dywizyjnej 22 DP Gór. walczył w kampanii wrześniowej. W czasie walk dostał się do niemieckiej niewoli, w której przebywał bez mała sześć lat. 29 kwietnia 1945 został uwolniony z Oflagu VII A Murnau.

W 1945 powrócił do kraju i został przyjęty do Wojska Polskiego. Był zastępcą dowódcy 2 Dywizji Piechoty ds. liniowych. Od 21 listopada 1945 roku do 10 marca 1946 roku był kierownikiem Sekcji Oficerów Rezerwy Departamentu Piechoty i Kawalerii Ministerstwa Obrony Narodowej, do 31 grudnia 1947 roku był szefem Wydziału Wyszkolenia Bojowego w tym departamencie. Służbę pełnił między innymi na stanowisku szefa sztabu Dowództwa Wojsk Lądowych w Warszawie.

Zmarł 28 marca 1974 w Warszawie. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera CII28-12-11).

W opinii generała Józefa Kuropieski był to „człowiek nieprzeciętnie rozumny, spokojny, wnikliwy i daleki od chęci urażenia czymkolwiek kogokolwiek”.

28 marca 1934 był bezdzietnym wdowcem.

Ordery i odznaczenia

Uwagi

  1. 4 stycznia 1923 prezydent RP zmienił mu rodowe nazwisko „Machonbaum” na nazwisko „Grot”.
  2. Leon Grot w kwestionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari napisał, że był odznaczony Krzyżem Walecznych szeciokrotnie, a na załączonej do kwestionariusza fotografii widoczny jest Krzyż Walecznych z dwoma okuciami.

Przypisy

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 13 stycznia 1923, s. 41.
  2. Pseudonimem „Grot” posługiwał się również inny oficer 1 Pułku Piechoty Legionów żydowskiego pochodzenia, por. Jan Prot vel Jan Berlinerblau.
  3. Żydzi w szeregach Legionów. wykaz.muzeumpilsudski.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-24)]. muzeumpilsudski.pl
  4. Wojskowe Biuro Historyczne [online], wbh.wp.mil.pl [dostęp 2022-06-18].
  5. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  6. Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 9.
  7. Spis oficerów 1921 ↓, s. 120, 641.
  8. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 21 lipca 1920 r., Nr 27, poz. 671.
  9. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 22 lipca 1922 r., Nr 22, s. 543.
  10. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 227, 401.
  11. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 211, 344.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 84 z 15 sierpnia 1925, s. 460.
  13. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 20 lutego 1928 r., Nr 4, s. 33.
  14. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 47, 165.
  15. Dziennik Personalny Ministra Spraw Wojskowych z 23 grudnia 1929 r., Nr 20, poz. 381.
  16. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 18, 533.
  17. Władysław Steblik, Armia „Kraków” 1939, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1989, ISBN 83-11-07434-8, s. 99.
  18. Marek Gałęzowski, Na wzór Berka Joselewicza. Żołnierze i oficerowie pochodzenia żydowskiego w Legionach Polskich. Z przedmową Richarda Pipesa. Warszawa 2010, s. 291–292.
  19. Wyszukiwarka cmentarna - Warszawskie cmentarze
  20. Józef Kuropieska, Wspomnienia oficera sztabu 1934–1939, Wydawnictwo MON, Warszawa 1972, s. 262.
  21. Kolekcja ↓, s. 2.
  22. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 19 marca 1921, s. 481.
  23. M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31.
  24. Monitor Polski nr 260, poz. 631. 1928-11-10. [dostęp 2023-01-03].
  25. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 15 z 11 listopada 1928, s. 402.
  26. 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 3.
  27. Kolekcja ↓, s. 1, 3.
  28. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 10 czerwca 1922, s. 411.
  29. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922, s. 60.
  30. Kolekcja ↓, s. 1 foto.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.