| Data i miejsce urodzenia |
21 lutego 1894 |
|---|---|
| Data śmierci |
13 maja 1956 |
| Odznaczenia | |
Leon Gołogórski ps. „Filip” (ur. 21 lutego 1894 w Trydencie, zm. 13 maja 1956 w Wielkiej Brytanii) – polski przemysłowiec, magister prawa, oficer rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Urodził się 21 lutego 1894 w Trydencie, w rodzinie Emila, generała porucznika Wojska Polskiego, i Marii z Artwińskich. Był starszym bratem Jerzego Mieczysława (1896–1939), kapitana artylerii Wojska Polskiego.
W czasie I wojny światowej walczył w szeregach cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej. Jego oddziałem macierzystym był Pułk Ułanów Obrony Krajowej Nr 5. Na stopień podporucznika rezerwy został mianowany ze starszeństwem z 1 stycznia 1916.
8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu rotmistrza ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 140. lokatą w korpusie oficerów rezerwy jazdy. Posiadał przydział w rezerwie do 8 Pułku Ułanów w Krakowie. W 1934, jako oficer rezerwy pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto III. W dalszym ciągu posiadał przydział w rezerwie do 8 puł.
12 września 1939 zgłosił się do Armii generała Przedrzymirskiego i został jego oficerem do zleceń.
Od marca 1941 pod pseudonimem „Filip” działał w polsko-francuskiej siatce wywiadowczej „F-2”. Kierował podsiecią gromadzącą informacje lotnicze i informacje z Włoch oraz współpracującą z Belgami. W lutym 1942, po przekazaniu komórek ppor. Wincentemu Rozwadowskiemu ps. „Pascal”, został zwolniony z sieci. 26 grudnia 1942 w Nicei został aresztowany przez funkcjonariuszy OVRA, działających pod nadzorem Abwehry. Został osadzony w więzieniu Gestapo Neue Bremm w Saarbrücken i poddany torturom. Jego męstwo uchroniło innych członków siatki, a inteligencja w gmatwaniu faktów utrudniła pracę Gestapo. 29 stycznia 1944 został przeniesiony do obozu koncentracyjnego Mauthausen. W 1945, po uwolnieniu z obozu, został oficerem łącznikowym Polskiej Misji Wojskowej we Francji do sztabu francuskiego.
Zmarł 13 maja 1956. Został pochowany na cmentarzu Brompton.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari
- Krzyż Walecznych
- Brązowy Medal Zasługi Wojskowej z mieczami na wstążce Krzyża Zasługi Wojskowej
- Srebrny Medal Waleczności 2 klasy
Przypisy
- 1 2 3 4 Ranglisten 1918 ↓, s. 413, 434.
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 123, wg autora nosił imiona Leon Jerzy i był majorem.
- 1 2 Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2023-11-25].
- ↑ Stawecki 1994 ↓, s. 123, wg autora był jedynym synem generała Emila Gołogórskiego.
- ↑ Zamojski 1980 ↓, s. 109, wg autora brat rotmistrza był „starszym oficerem Oddziału II”.
- ↑ Ranglisten 1916 ↓, s. 133.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 697.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 619.
- ↑ Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 80.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 616.
- 1 2 Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 558.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 118, 592.
- ↑ Jurga i Karbowski 1987 ↓, s. 296.
- ↑ Głowacki 1986 ↓, s. 338.
- ↑ Zamojski 1980 ↓, s. 86.
- ↑ Zamojski 1980 ↓, s. 105.
- ↑ Zamojski 1980 ↓, s. 86, 109.
- 1 2 Zamojski 1980 ↓, s. 109.
- 1 2 3 4 Tadeusz Łaszczewski: Lubelszczyzna - 1939 r. Nazwiska osób na literę G–J. Janusz Stankiewicz. [dostęp 2023-10-25].
- ↑ Kartoteka personalno-odznaczeniowa. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-11-25].
Uwagi
- ↑ W ewidencji cesarsko-królewskiej Obrony Krajowej figurował jako „Leo Ritter von Gołogórski”.
Bibliografia
- Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1916. Wiedeń: 1916.
- Ranglisten der K. K. Landwehr und der K. K. Gendarmerie 1918. Wiedeń: 1918.
- Alfabetyczny spis oficerów rezerwy. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922-05-01.
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1934.
- Ludwik Głowacki: Działania wojenne na Lubelszczyźnie w roku 1939. Wyd. 2. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1986. ISBN 83-222-0377-2.
- Tadeusz Jurga, Władysław Karbowski: Armia „Modlin” 1939. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1987. ISBN 83-11-07274-4.
- Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 83-11-08262-6.
- Jan Zamojski. Profesjonaliści i amatorzy. Szkic o dziejach polskiej służby wywiadowczej we Francji w latach 1940–1945 – „F-2”. „Dzieje Najnowsze”. 4, 1980. Warszawa: Instytut Historii PAN. ISSN 0419-8824.