Leon Babiński (1932) | |
| Data i miejsce urodzenia |
13 stycznia 1891 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
11 stycznia 1973 |
| Zawód, zajęcie | |
| Miejsce zamieszkania |
Szczecin |
| Narodowość | |
| Tytuł naukowy | |
| Alma Mater | |
| Uczelnia |
Wolna Wszechnica Polska, |
| Pracodawca | |
| Odznaczenia | |
Leon Babiński (ur. 13 stycznia 1891 w Warszawie, zm. 11 stycznia 1973 w Szczecinie) – polski prawnik-cywilista, współorganizator polskiego sądownictwa w dwudziestoleciu międzywojennym, po II wojnie światowej związany z Politechniką Szczecińską.
Życiorys
Syn Leona i Stefanii z Karpińskich. Uczył się w warszawskim Gimnazjum im. gen. Chrzanowskiego (brał udział w strajkach szkolnych 1905–1907). Studiował prawo na Sorbonie w Paryżu i na Cesarskim Uniwersytecie Moskiewskim w Moskwie (1909–1913) (otrzymał tytuł kandydata nauki złoty medal) i odbył aplikację sądową i adwokacką (1913–1917). Był członkiem Stronnictwa Polityki Realnej w 1914. W odpowiedzi na deklarację wodza naczelnego wojsk rosyjskich wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa z 14 sierpnia 1914, podpisał telegram dziękczynny, głoszący m.in., że krew synów Polski, przelana łącznie z krwią synów Rosyi w walce ze wspólnym wrogiem, stanie się największą rękojmią nowego życia w pokoju i przyjaźni dwóch narodów słowiańskich. Od 1917 był sekretarzem Sądu Najwyższego. Był pracownikiem Rady Windykacji Strat Wojennych Tymczasowej Rady Stanu. W 1919 został zaangażowany do służby w MSZ; był m.in. delegatem rządu w Komisji Górnośląskiej (zob. powstania śląskie).
Był wykładowcą w Szkole Nauk Politycznych i prawa międzynarodowego prywatnego na Wolnej Wszechnicy Polskie (od 1925 jako docent) oraz w Uniwersytecie Warszawskim (od 1927). W latach 1921–1939 wykładał też prawo międzynarodowe i morskie w Szkole Głównej Handlowej (od 1938 jako profesor tytularny). Uczestniczył w tworzeniu międzynarodowego prawa morskiego i lotniczego. Był redaktorem tekstu konwencji o ujednoliceniu niektórych zasad międzynarodowego przewozu lotniczego; w 1929 zorganizował w Warszawie międzynarodową konferencję, na której konwencja została uchwalona. 30 czerwca 1927 ożenił się z Marią Rutkowską.
W latach II wojny światowej ukrywał się przed Niemcami na Podkarpaciu. Po wojnie pracował w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz – od roku 1947 – w szczecińskim oddziale Akademii Handlowej w Poznaniu (później – Wyższa Szkoła Ekonomiczna, WSE). Pełnił tam funkcję zastępcy rektora (1947–1948), a następnie rektora (1948–1951). W latach 1955–1961 (od utworzenia Politechniki Szczecińskiej przez połączenie WSE ze Szkołą Inżynierską do emerytury) – pracował na Wydziale Inżynieryjno-Ekonomicznym Transportu PS.
Od 1947 był członkiem Instytutu Prawa Międzynarodowego w Gandawie. Należał m.in. do Międzynarodowego Stowarzyszenia Prawników z siedzibą w Paryżu i Gandawie. Był głównym organizatorem Szczecińskiego Towarzystwa Naukowego (STN) i jego prezesem w latach 1957–1970. Działał w Ekspozyturze Komisji Prawa Morskiego.
Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 96-3-1,2,3).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (9 listopada 1926)
- Złoty Krzyż Zasługi (1938)
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Wielki Oficer Orderu Świętego Sawy (Jugosławia)
- Wielki Oficer Orderu Korony Rumunii (Rumunia)
- Komandor Orderu Orła Białego (Jugosławia)
- Komandor Orderu Lwa Białego (Czechosłowacja)
- Komandor Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia)
- Komandor Orderu Białej Róży Finlandii (Finlandia)
- Komandor Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa)
- Oficer Orderu Legii Honorowej (Francja)
Publikacje (wybór)
Jest autorem ponad 250 publikacji (w tym 20 w zagranicznych czasopismach naukowych), m.in.:
- Prawo cudzoziemców w Polsce (1922)
- Zarys wykładu prawa międzynarodowego prywatnego (1935)
- Organizacja i technika służby konsularnej (1948)
- Prawo przewozowe, cz. 1–3 (1948–1963, z W. Górskim)
- Technika konsularna (1949)
- Nowy podział prawa – prawo astronautyczna („Szczecin” 1958, z. 1)
- Potrzeby naukowe Pomorza Zachodniego i Szczecina (KiS 1958, 2)
- Zagadnienia współczesnego prawa międzynarodowego prywatnego (1958)
- Z aspektów prawnych wojny o sukcesję szczecińską (Rocznik Przyjaciół Nauki, Przemyśl, 1961)
- Pomorski memoriał prawniczy przed królem polskim w roku 1469–1470 (1961)
- Nowa ustawa o prawie lotniczym (Przegl. Ustawod. Gosp. 1963, nr 2)
- Założenie prawne gospodarczych wspólnot zachodnioeuropejskich (Ruch Pracowniczy Ekonomiczny i Socjologiczny, 1964, nr 3)
- Stabilizacja stosunków terytorialnych na Ziemiach Odzyskanych niezależnie od traktatu pokojowego (Przegląd zachodniopomorski 1966, nr 1)
- Prawo transportowe (1968, z W. Górskim)
Upamiętnienie
W 1971 Leon Babiński otrzymał doktorat „honoris causa” Politechniki Szczecińskiej. Jego imię nadano jednej z ulic w Szczecinie i auli akademickiej w budynku Uniwersytetu Szczecińskiego (Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, ul. Mickiewicza 64).
W dniu 2 listopada 2013 roku posadzono Drzewko Pamięci upamiętniające postać Leona Babińskiego na terenie szczecińskiego Cmentarna Centralnego.
Znalazł się na 30. miejscu listy „Szczecinianie Stulecia”, utworzonej na przełomie XX i XXI w. w wyniku plebiscytu Gazety Wyborczej (wyd. szczecińskie), Polskiego Radia Szczecin i TVP Szczecin. W książce przypominającej ich sylwetki prof. Janina Jasnowska, prezes STN w kolejnych latach, napisała o Leonie Babińskim m.in.:
Przyniósł on na grunt Szczecina głęboką wiedzę, doświadczenie i wysoką kulturę człowieka nauki, gdy na „spalonej ziemi”, wśród ludzi przybyłych z różnych stron, trzeba było od podstaw kształtować środowisko naukowe.
Przypisy
- 1 2 3 Stanisław Łoza (red.), Czy wiesz kto to jest?, Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe : na zam. Zrzeszenia Księgarstwa, 1983, s. 16.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Tadeusz Białecki: Babiński Leon. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 65–66. ISBN 83-7241-089-5. (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Janina Jasnowska: Leon Babiński. Przez Moskwę i Paryż do Szczecina. W: Szczecinianie stulecia. Wyd. Piątek trzynastego, 2000, s. 20–21. ISBN 83-87735-63-9.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Cecylia Judek: Leon Babiński. [w:] Encyklopedia Pomorza Zachodniego – pomeranica.pl [on-line]. [dostęp 2013-12-19]. (pol.).
- ↑ Agnieszka Kidzińska, Zarys działalności Stronnictwa Polityki Realnej podczas I wojny światowej w Królestwie Polskim, [w:] Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio F, Historia Vol. LVII, 2002, s. 169.
- ↑ Kazimierz Władysław Kumaniecki, Zbiór najważniejszych dokumentów do powstania państwa polskiego, Warszawa, Kraków 1920, s. 30.
- ↑ Sądownictwo w Królestwie Polskim. Ruch służbowy. „Gazeta Sądowa Warszawska”, s. 394, Nr 39 z 29 września 1917.
- ↑ Włodzimierz Suleja, Tymczasowa Rada Stanu, Warszawa 1998, s. 223.
- ↑ Wolna Wszechnica Polska. W: Szkoły wyższe Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: 1930, s. 311.
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: MARYSIEŃKA BABIŃSKA, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2019-03-09].
- ↑ M.P. z 1926 r. nr 259, poz. 728 „za zasługi na polu prawno-dyplomatycznem”.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 16.
- ↑ Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 1, s. 17, 1938.
- ↑ Odznaczenia. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej”. Nr 19, s. 189, 1933.
- ↑ ulica Leona Babińskiego w Szczecinie. encyklopedia.szczecin.pl. [dostęp 2016-05-18]. (pol.).
- ↑ Uniwersytet Szczeciński, Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania (aula im. Prof. L.Babińskiego), ul. Mickiewicza 64. Spotkanie Prezydenta Piotra Krzystka ze studentami Uniwersytetu Szczecińskiego. [w:] Informacja UM Szczecin (2008) [on-line]. www.szczecin.pl. [dostęp 2012-12-01]. (pol.).
- ↑ Drzewka Pamięci 2013 [online], wszczecinie.pl [dostęp 2023-07-24] (pol.).
- ↑ Prof. Janina Jasnowska, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2012-12-01].
Linki zewnętrzne
- Babiński Leon. [w:] Baza osób polskich – polnische Personendatenbank [on-line]. baza-nazwisk.de. [dostęp 2012-12-01].