Legia Cudzoziemska (fr. Légion étrangère) – wojska najemne francuskie (utworzone w 1831) i hiszpańskie (utworzone w 1920) wykorzystywane głównie do podbojów kolonialnych a następnie do utrzymania w ryzach ludności francuskiego imperium kolonialnego. Żołnierze francuskiej Legii Cudzoziemskiej brali udział m.in. w wojnie krymskiej, wyprawach do Meksyku, w tłumieniu Komuny Paryskiej, w wojnie w Wietnamie i wojnach Algierskich. Francuska LC oparta jest na obywatelach państw obcych, w praktyce jednak od 5% do 10% żołnierzy stanowią rodowici Francuzi, którzy deklarują przy rekrutacji obywatelstwo Belgii, Szwajcarii, Monako, Kanady lub Luksemburga.

Najbardziej zróżnicowana armia świata pod względem kultur i pochodzenia ochotników. W Legii panują twarde metody szkolenia i brutalna dyscyplina. Reżim ten ma na celu stworzyć z rekrutów dobrze zorganizowanych i wyszkolonych żołnierzy, nakierowanych na wspólne działanie w imię interesów Francji.

Legia, jako elitarna formacja wojskowa, dysponuje najnowocześniejszym sprzętem i uzbrojeniem lepszym, niż pozostałe jednostki armii francuskiej.

Historia

Legia Cudzoziemska została utworzona 9 marca 1831 jako wojsko najemne, wykorzystywane głównie do podbojów kolonialnych a następnie do utrzymania w ryzach ludności francuskiego imperium kolonialnego. Pod koniec 1832 roku Legię tworzyło 7 batalionów, które utworzono posługując się kryterium narodowościowym. W związku z tym kryterium w 1 batalionie służyli Szwajcarzy i weterani Hohenlohe, w 2 i 3 batalionie Szwajcarzy i Niemcy, w 4 batalionie Hiszpanie, 5 batalionie Sardyńczycy i Włosi, w 6 batalionie Belgowie i Holendrzy a w 7 batalionie Polacy. W 1832 roku cztery bataliony (1,2,3 i 5) wysłano do Algierii. Z 2747 Legionistów 400 było niezdolnych do służby z powodu chorób, aresztowań i dezercji. Zdarzały się także przypadki niesubordynacji. W walkach w Algierii do 1857 roku poległo 844 (według innych źródeł poległo 1882) żołnierzy. W podbój Algierii LC zaangażowana była przez około 20 lat (z wyłączeniem okresu wojny krymskiej).

Po niesnaskach wśród legionistów, dowodzący nimi płk Joseph Bernelle zniósł podział narodowościowy dotychczas panujący w Legii.

Po zakończeniu II wojny światowej szeregi LC zasiliło wielu żołnierzy III Rzeszy, przede wszystkim esesmani. Żołnierze Legii brali udział w I wojnie indochińskiej, wojnie algierskiej, I wojnie w Zatoce Perskiej (1990-1991) oraz w wojnach w Kambodży, Somalii (1992-1993), Rwandzie (1994), Bośni, Kosowie, Macedonii (1993-2003) i Republice Środkowoafrykańskiej. Aktualnie legioniści biorą udział w wojnie w Afganistanie, Kosowie, Czadzie, na Wybrzeżu Kości Słoniowej, w walkach z bojownikami islamskimi w Mali i Ukrainie oraz wszędzie tam, gdzie istnieje zagrożenie bezpieczeństwa obywateli francuskich za granicą. Jednostki Legii do dzisiaj posiadają zakaz prowadzenia wszelkich działań bojowych na terenie samej Francji.

W szeregach Legii Cudzoziemskiej we wszystkich wojnach, w których Francja brała udział, zginęło 35 781 legionistów, podoficerów i oficerów. Ostatnią ofiarą poległą w boju jest adiutant-chef Dejvid Nikolic. Zginął 17 lipca 2014 roku w Mali. Służył w 1REG, miał 45 lat.

Skład Legii Cudzoziemskiej

• Jednostki administracyjno-szkoleniowe:
  • 1 Regiment Cudzoziemski w Aubagne – 1 RE (1er Régiment Étranger)
  • 4 Regiment Cudzoziemski w Castelnaudary – 4 RE (4ème Régiment Étranger)
  • Oddział werbunkowy Legii Cudzoziemskiej Fort de Nogent – GRLE (Groupement de Recrutement de la Légion Étrangère)

• Jednostki bojowe:
  • 1 Cudzoziemski Regiment Kawalerii w Carpiagne – 1 REC (1er Régiment Étranger de Cavalerie)
  • 1 Cudzoziemski Regiment Inżynieryjny w Laudun – 1 REG (1er Régiment Étranger de Génie)
  • 2 Cudzoziemski Regiment Inżynieryjny w Saint-Christol – 2 REG (2ème Régiment Étranger de Génie)
  • 2 Cudzoziemski Regiment Piechoty w Nîmes – 2 REI (2ème Régiment Étranger d'Infanterie)
  • 2 Cudzoziemski Regiment Powietrznodesantowy w Calvi na Korsyce – 2 REP (2ème Régiment Éntranger de Parachutistes)
• Jednostki zamorskie:
  • 3 Cudzoziemski Regiment Piechoty w Gujanie Francuskiej – 3 REI (3ème Régiment Étranger d'Infanterie)
  • 13 Półbrygada Legii Cudzoziemskiej w Cavalerie – 13 DBLE (13ème Demi-Brigade de Légion Étrangère)
  • Oddział Legii Cudzoziemskiej na Mayotte – DLEM (Détachement de Légion Étrangère de Mayotte)

Kodeks Honorowy Legionisty

• Artykuł 1. Legionisto, jesteś ochotnikiem służącym Francji z honorem i wiernością.
• Artykuł 2. Każdy legionista jest twoim towarzyszem broni, jaka by nie była jego narodowość, rasa czy religia. Wyrażasz to solidarnością, która łączy członków jednej rodziny.
• Artykuł 3. Strzegący z szacunkiem tradycji, związany z twoją kadrą dowodzenia, dyscyplina i koleżeństwo są twoją siłą, odwaga i lojalność twoimi cnotami.
• Artykuł 4. Dumny z twojego stanu legionisty, okazujesz to przez twój zawsze elegancki mundur, twoje zachowanie zawsze dostojne, lecz skromne, twoje koszary zawsze czyste.
• Artykuł 5. Elitarny żołnierzu, szkolisz się z surowością, czyścisz twoją broń, jakby to był twój największy skarb, stale troszczysz się o swoją formę fizyczną.
• Artykuł 6. Otrzymane zadanie jest święte, wykonujesz je do końca, przestrzegając regulaminów wojskowych i konwencji międzynarodowych, a jeżeli trzeba, też za cenę własnego życia.
• Artykuł 7. Na polu walki działasz bez pasji i nienawiści, szanujesz pokonanych wrogów, nigdy nie opuszczasz swoich zabitych lub rannych, ani swojej broni.

Stan obecny

Obecnie Legia stanowi trzon Sił Szybkiego Reagowania (Force d'Action Rapide); zwykle wysyłana jest ona w najbardziej zapalne tereny, stanowiąc pierwszą linię frontu, lub prowadzi działania poza jego linią. Siły te są gotowe do przeprowadzania działań zbrojnych praktycznie w każdej chwili i w każdym miejscu na świecie, w którym Francja ma interesy, bez wymaganej decyzji dowódców poszczególnych jednostek biorących udział w misji bojowej. Oddziały Legii, które wchodzą w skład sił FAR, to spadochroniarze z 2 Cudzoziemskiego Regimentu Powietrznodesantowego, piechota zmotoryzowana z 2 Cudzoziemskiego Regimentu Piechoty i pułk pancerny z 1 Cudzoziemskiego Regimentu Kawalerii.

Legia Cudzoziemska rekrutuje mężczyzn z całego świata w wieku od 17 do 40 lat. Dawniej żołnierze wstępujący do Legii mieli zapewnioną pełną anonimowość w trakcie pełnienia służby, a po jej odbyciu otrzymywali obywatelstwo francuskie i nowe dokumenty. Przyciągało to do Legii wielu kryminalistów. Obecnie zasady naboru zmieniły się i Legia nie przyjmuje już w swoje szeregi osób podejrzanych o poważne przestępstwa.

Ważnym świętem dla Legii jest Dzień Camerone, obchodzony 30 kwietnia na pamiątkę bitwy o Camerone.

Rekrutacja

Rekrutacja do Legii Cudzoziemskiej odbywa się w jedenastu punktach werbunkowych we Francji lub jej terytorium zamorskim (Paryż, Lille, Nantes, Strasburg, Aubagne, Bordeaux, Lyon, Marsylia, Nicea, Perpignan, Tuluza, Reunion, Tahiti).

Przyszły legionista musi spełniać następujące warunki:

• być mężczyzną w wieku od 17 do 40 lat,
• posiadać dokument tożsamości,
• być bardzo sprawnym fizycznie i zdatnym do służby.

Przed wstąpieniem do Legii Cudzoziemskiej trzeba zaliczyć testy sportowe, medyczne i psychologiczne. Ponadto Legia nie dopuszcza do werbowania ludzi niezrównoważonych psychicznie lub ściganych przez policję. Nie jest natomiast ważny stan cywilny – niezależnie od tego czy rekrut jest kawalerem, czy jest żonaty, kontrakt podpisuje jako kawaler. Średnio na jedno miejsce w Legii Cudzoziemskiej przypada rocznie ośmiu kandydatów.

Legia Cudzoziemska w filmie

• Maroko
• Abbott i Costello w Legii Cudzoziemskiej
• Flip i Flap w Legii Cudzoziemskiej
• Jak rozpętałem drugą wojnę światową. Za bronią
• Ostatni film o Legii Cudzoziemskiej
• Legionista
• Maszeruj albo giń
• Za tym wielbłądem!
• Mumia
• Lwie serce

Zobacz też

• Le Boudin - oficjalny marsz Legii Cudzoziemskiej.

Przypisy

Bibliografia

• Marek Borucki: Szkolny leksykon historyczny. fakty, biografie, pojęcia. Warszawa: 1997. ISBN 83-7175-123-0.
• Pierre Montagnon: Historia Legii Cudzoziemskiej. Od 1831 roku do współczesności. Wrocław: 2006. ISBN 978-83-7384-583-1.
• Józef Urbanowicz: Mała encyklopedia wojskowa. Warszawa: 1970.
• ZbigniewZ. Truszczyński ZbigniewZ., Mamy dusze muszkieterów, Ustroń: Warbook, 2014, ISBN 978-83-64523-06-9, OCLC 890379609 .brak strony (książka)
• Jacek Wist, Pierwszy kontrakt, Apolonia Dream, Warszawa 2009, ISBN 978-83-929596-0-1
• ZbigniewZ. Truszczyński ZbigniewZ., Afrykańskie wędrówki z Legią Cudzoziemską, Warszawa: Bellona, 2002, ISBN 83-11-09386-5, OCLC 830366873 .brak strony (książka)
• (dpa) Reportage – Pirmasenser Zeitung (Nadrenia-Palatynat, Niemcy/Rh-Pfalz, BRD) – 06.04.2009

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona (fr.)
• Oficjalna strona rekrutacyjna po polsku
• Stowarzyszenie byłych żołnierzy i przyjaciół Legii Cudzoziemskiej w Polsce
• Statut Stowarzyszenia byłych żołnierzy i przyjaciół Legii Cudzoziemskiej w Polsce
• Kwestia legalności służby w Legii Cudzoziemskiej w ustawodawstwie Polski i krajów UE. biurose.sejm.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-21)].
• Status prawny francuskiej Legii Cudzoziemskiej