Lechosław Jerzy Goździk (ur. 21 stycznia 1931 w Tomaszowie Mazowieckim, zm. 28 maja 2008 w Świnoujściu) – działacz polityczny, robotnik wykwalifikowany. Jeden z głównych bohaterów przesilenia politycznego w Polsce w październiku 1956.

Życiorys

Urodził się 21 stycznia 1931 roku. Jego rodzicami byli Jan Aleksander Goździk i Zofia z domu Kopeć.

Lechosław Goździk uczył się w Gimnazjum Handlowym w Tomaszowie, następnie pracował w fabryce włókienniczej na stanowisku robotnika. Początkowo pełnił stanowisko robotnika niewykwalifikowanego od jeżdżenia taczką, następnie był ślusarzem w narzędziowni. W 1948 roku przystąpił do Związku Walki Młodych (wkrótce przekształconej w Związek Młodzieży Polskiej (ZMP)) i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). Po ukończeniu rocznej Centralnej Szkoły ZMP w Otwocku w latach 1951–1952 pracował w aparacie tej organizacji. W 1952 roku został usunięty stracił pracę w ZMP za samodzielne oceny życia społecznego w Polsce, niezgodnego z linią propagandową ZMP. W 1955 roku został zatrudniony w Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu. Od jesieni 1955 do początku 1958 roku był I sekretarzem Komitetu Zakładowego PZPR na Żeraniu.

W październiku 1956 stał się faktycznym przywódcą robotników Żerania i główną postacią ruchu robotniczego. Jego współpracownikami byli bezpartyjni robotnicy, których darzył większym zaufaniem niż przedstawicieli partyjnej organizacji zakładowej. Od 24 maja 1955 do 1 stycznia 1958 roku był sekretarzem zakładowej organizacji partii w FSO. Występował na wiecach na Politechnice Warszawskiej. Zapobiegł wybuchowi studenckich zamieszek po wybuchu pogłoski, jakoby w Fabryce Samochodów Osobowych (FSO) doszło do strajku wśród robotników, w wyniku czego miało dojść do otoczenia zakładu przez wojsko. Choć wspierał studentów domagających się liberalizacji życia politycznego w Polsce podkreślał, że nie mogą oni liczyć na poparcie robotników.

Po październiku 1956 roku zaproponował powstanie rad robotniczych.

W wyborach w styczniu 1957 roku startował z listy Frontu Jedności Narodu. Został jednak celowo umieszczony przez aparat kierowniczy PZPR na odległym miejscu listy, co – w związku z powszechnym w PRL głosowaniem bez skreśleń – pozbawiało go z góry szansy na dostanie się do Sejmu.

Przyjaźnił się z Karolem Modzelewskim i Jackiem Kuroniem.

Po 1958 roku przeprowadził się na stałe do Warszawy. Pracował jako robotnik narzędziowni FSO, następnie w 1961 roku podjął pracę w fabryce zbrojeniowej T-12 pod Warszawą. W tym samym czasie ukończył technikum mechaniczne. Od 1964 roku mieszkał i pracował w Świnoujściu (jako pracownik administracji nadmorskiego przedsiębiorstwa budowlanego, następnie jako rybak). Po stłumieniu protestów robotniczych w grudniu 1970 odszedł z PZPR. W 1980 roku poparł Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność”, jednak nie przystąpił do niej twierdząc, że zmiana ustroju w Polsce jest niemożliwa.

W Świnoujściu przez kilkanaście lat zaprzeczał, że był jednym z liderów protestów w 1956 roku. Mówił, że zbieżność imienia i nazwiska jest przypadkowa. W 1980 roku na łamach „Polityki” ukazał się wywiad Lechosława Goździka przeprowadzony przez Hannę Krall. Po opublikowaniu rozmowy Goździk przestał być postacią anonimową w Świnoujściu.

Po przemianach ustrojowych w 1989 roku włączył się w działalność samorządową. W latach 1990–1998 był przewodniczącym Rady Miasta Świnoujście, następnie w latach 1998–2002 wiceprzewodniczącym Sejmiku Województwa Szczecińskiego, a po reformie administracyjnej w 1999 roku Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego. W wyborach parlamentarnych w 1993 bez powodzenia kandydował do Sejmu z list Unii Demokratycznej. Cztery lata później bez powodzenia kandydował do Sejmu z list Unii Wolności.

Był prezesem Stowarzyszenia Rybaków Morskich.

W 1996 roku wydał wspomnienia pod redakcją Stefana Bratkowskiego pt. Październik 1956. Pierwszy wyłom w systemie. Bunt, młodość i rozsądek.

Zmarł 28 maja 2008 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Świnoujściu 31 maja 2008 roku.

Wyróżnienia

• Honorowy obywatel Świnoujścia (2015)

Przypisy

Bibliografia

• Kazimierz Kozłowski. Lechosław Goździk (1931–2008). Jego aktywność społeczna w FSO na Żeraniu oraz w Świnoujściu. „Przegląd Zachodniopomorski”. 3, 2009. 
• Paweł Sasanka. Odwilż w Fabryce. Warszawscy robotnicy i struktury Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w przemyśle w czasie kryzysu 1955–1957. „Polska 1944/45-1989”. 19, 2021. 
• Paweł Sasanka. Społeczny portret załogi Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu w 1956 r. na tle środowiska robotniczego. „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych”. 84, 2022.