Kurt Schwaen
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1909
Katowice, Cesarstwo Niemieckie

Pochodzenie

niemieckie

Data i miejsce śmierci

9 października 2007
Berlin, Niemcy

Instrumenty

fortepian, organy

Gatunki

muzyka poważna, muzyka filmowa

Zawód

kompozytor

Odznaczenia
Strona internetowa

Kurt Schwaen (ur. 21 czerwca 1909 w Katowicach, zm. 9 października 2007 w Berlinie) – niemiecki kompozytor.

Życiorys

Urodził się i mieszkał (do 1929) w Katowicach, w kamienicy przy placu Wolności 7.

Schwaen studiował fortepian, organy i kompozycję u Fritza Lubricha. W latach 1929–1933 studiował na uniwersytetach w Berlinie i Wrocławiu, gdzie do jego nauczycieli należeli Curt Sachs i Arnold Schering. W roku 1930 poznał poznał Hannsa Eislera, który silnie wpłynął na jego styl kompozytorski. Jako student stał się aktywnym członkiem ugrupowania antyfaszystowskiego i wstąpił do Komunistycznej Partii Niemiec. W latach 1935–1938 był więziony z powodu poglądów politycznych.

Po wojnie wrócił do Berlina Wschodniego, większość swojego czasu poświęcając pracy na rzecz odbudowy kultury muzycznej stolicy NRD. Komponował dla amatorskich zespołów muzycznych, chórów, szkół muzycznych i zespołów kameralnych, ale też publikował i był doradcą muzycznym. W latach 1953–1956 pracował z Bertoltem Brechtem, który miał ogromny wpływ na jego przyszłe kompozycje. Pracował też z Ernstem Buschem. W 1961 roku został członkiem Niemieckiej Akademii Sztuki, gdzie w latach 1965–1970 był szefem departamentu muzyki. Od 1962 do 1978 roku był prezesem Narodowego Komitetu Muzyki Ludowej NRD (Präsident des Nationalkomitees Volksmusik der DDR). W latach 1973–1981 kierował teatrem muzycznym dla dzieci w Lipsku. Był nagradzany doktoratem honoris causa Uniwersytetu w Lipsku (1983) i kilkoma nagrodami państwowymi. Pod koniec życia zamieszkał w dzielnicy Berlina Mahlsdorf, gdzie zmarł w wieku 98 lat.

Spuścizna Schwaena obejmuje ponad 620 tytułów. Komponował w różnych gatunkach, najbliższy był mu neoklasycyzm. Skomponował m.in. kantatę dla dzieci zatytułowaną „Król Midas”. Część jego prac, takich jak m.in. Koncert fortepianowy nr 2 (1987), pokazuje wpływ, jaki odcisnęły na nim podróże do Wietnamu. Wśród późniejszych prac warto wymienić współautorstwo poematu muzycznego „Plac Poczdamski” (Potsdamer Platz) z 1998 roku.

30 września 2009 na budynku przy pl. Wolności 7 w Katowicach odsłonięto pamiątkową tablicę ku czci Kurta Schwaena. Uroczystego odsłonięcia dokonali żona kompozytora Ina Iske, przewodniczący Rady Miasta Katowice Jerzy Forajter oraz dyrektor Muzeum Historii Katowic Jadwiga Lipońska-Sajdak.

Odznaczenia

Kompozycje

Utwory orkiestrowe

  • Sinfonietta KSV 142 (1957)
  • Sinfonietta piccola KSV 374 (1974, popr. 1977)
  • 3 suity taneczne (Nr 1 KSV 14, 1947, Nr 2 KSV 67, 1952, Nr 3 KSV 200, 1960)
  • Ostinato 56 KSV 122 (1956)
  • Jeu parti KSV 482 (1985)
  • Koncert fortepianowy nr 1 KSV 259 (1963, popr. 1964)
  • Koncert fortepianowy nr 2 "Koncert Wietnamski" KSV 515 (1987)
  • Concert pour la jeunesse KSV 620 (1999)
  • Koncert skrzypcowy KSV 433 (1979)
  • Koncert na klarnet, trąbkę i orkiestrę KSV 174 (1959)

Opery

  • Die Horatier und die Kuratier (opera dla dzieci) KSV 104 (1955/56)
  • Pinocchios Abenteuer (opera dla dzieci), KSV 322 (1969/70, popr. 1997)
  • Fetzers Flucht KSV 167 (1959)
  • Leonce und Lena KSV 204 (1960/61)

Muzyka kameralna

  • Volksliederstreichquartett KSV 143 (1958)
  • Quartettino na kwartet smyczkowy KSV 615 (1998), popr. jako Divertimento KSV 656 (2005)
  • Trio fortepianowe Nr 1 KSV 319 (1969)
  • Trio fortepianowe Nr 2 KSV 413 (1969/78)
  • Trio fortepianowe Nr 3 KSV 460 (1982)
  • Trio fortepianowe Nr 4 KSV 474 (1983)
  • Trio fortepianowe Nr 5 "en miniature" KSV 509 (1987)
  • „Tänzerische Impressionen“ KSV 522 (1988)
  • „Fern und nah. Neue Nationaltänze“ KSV 556,1 (1991)
  • „Concertino. Hommage à Bartók“ na wiolonczelę i fortepian KSV 558 (1991)

Utwory fortepianowe

  • 5 Tanzbilder KSV 8 (1940)
  • Movimenti KSV 457 (1957–82)
  • Vietnamesische Impressionen KSV 546 (1990/91)
  • Nocturne lugubre KSV 568 (1992)
  • Nachlese KSV 638 (2002)
  • Duo carattere KSV 601 (1997)

Utwory wokalno-instrumentalne

  • König Midas (kantata) KSV 144 (1958)

Muzyka filmowa

  • 1963 – Vom König Midas
  • 1962 – Fetzers Flucht (film telewizyjny)
  • 1962 – Christine und die Störche
  • 1961 – Tu Radio Gliwice
  • 1960 – Das Leben beginnt
  • 1960 – Die Achatmurmel (krótkometrażowy)
  • 1959 – Der verlorene Ball (krótkometrażowy)
  • 1959 – Amigo

Przypisy

  1. ↑ Michał Bulsa, Ulice i place Katowic, Katowice 2018, s. 279.
  2. ↑ Uroczyste odsłonięcie tablicy ku czci kompozytora Kurta Schwaena (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-05-09]
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Kurt Schwaen. Lexikon verfolgter Musiker und Musikerinnen der NS-Zeit. [dostęp 2020-03-11]. (niem.).

Bibliografia

  • Rosemarie Groth. The New Grove Dictionary of Opera, edited by Stanley Sadie (1992), ISBN 0-333-73432-7 and ISBN 1-56159-228-5
  • Kurt Schwaen: Stufen und Intervalle. Ein Komponist zwischen Gesellschafts- und Notensystemen. Autobiographie. Die blaue Eule, Essen 1996, 2005 (2., erw. Aufl.) ISBN 3-89924-137-1
  • Kurt Schwaen. in: Edition Text u. Kritik. Komponisten der Gegenwart (KGD). Hrsg. v. H.-W. Heister, W.W. Sparrer. Richard Boorberg, München 1992ff, ISBN 3-88377-810-9
  • Festschrift. Kurt Schwaen zum 85. Geburtstag. Hrsg. v. Ekkehard Ochs und Nico Schüler. Frankfurt am Main; Berlin; Bern; New York; Paris; Wien: Lang, 1995. (= Greifswalder Beiträge zur Musikwissenschaft. 1), ISBN 3-631-47552-7.
  • Gesine Schröder: Volksnähe. Nähe zu welchem Volk? Paradoxien der frühen DDR-Musik, dargestellt am Beispiel von Kurt Schwaen, PDF 1,5 MB (niem.). In: Zeitschrift ästhetische Bildung 2015/1.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.