Kubianka talerzykowata (Ciboria batschiana (Zopf) N.F. Buchw.) – gatunek grzybów z rodziny Sclerotiniaceae.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Ciboria, Sclerotiniaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1880 r. Friedrich Wilhelm Zopf nadając mu nazwę Sclerotinia batschiana. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1947 r. Niels Fabritius Buchwald, przenosząc go do rodzaju Ciboria.

Synonimy naukowe:

• Ciboria pseudotuberosa Rehm 1870
• Hymenoscyphus pseudotuberosa (Rehm) W. Phillips 1887
• Sclerotinia batschiana Zopf, in Sydow 1880
• Sclerotinia pseudotuberosa (Rehm) Rehm 1885
• Stromatinia pseudotuberosa (Rehm) Boud. 1907

Nazwa polska według opracowania A. Chmiel.

Morfologia

Owocnik za młodu talerzykowaty, szybko rozpościera się płasko, do 1,5 cm szerokości. Jest ciemnoszarobrązowy, gładki od strony wewnętrznej. Trzon przeważnie krótki (1 cm lub więcej), mocno zagłębiony w podłożu, wygięty, czarny i rozszerzony u szczytu.

Występowanie i siedlisko

W Polsce jest dość rzadki.

Czasem w dużych skupieniach, wyłącznie na starych żołędziach, które grzyb mumifikuje na czarne bryłki. Wywołuje chorobę o nazwie mumifikacja żołędzi.

Gatunki podobne

Prószyczka mocna (Rustroemia firma) jest podobna, ale zwykle wyrasta na opadłych gałązkach dębowych. Na wiosnę można znaleźć twardnicę bulwiastą (Sclerotinia tuberosa) o owocnikach kasztanowatobrązowych, za młodu pucharkowatych, później płasko rozpostartych, do 2 cm średnicy. Wyrasta tylko z przetrwalników na korzeniach zawilca gajowego połączona z nimi trzonkiem do 10 cm długim. Opanowany przez grzyb zawilec nie ginie, ale już nie kwitnie. Znane są jeszcze inne gatunki o podobnym zabarwieniu i równie długim trzonem. Dla ich oznaczenia niezbędna jest znajomość podłoża, na którym się rozwijają.

Przypisy