| władca Sri Lanki | |
| Okres |
od ok. 454 p.n.e. |
|---|---|
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia |
Vijaya |
| Data i miejsce urodzenia |
ok. 499 p.n.e. |
| Data i miejsce śmierci |
437 p.n.e. |
| Ojciec | |
| Matka |
Buddhakachchana |
| Rodzeństwo |
9 braci (m.in. Abhaya) i siostra Ummadha Citta |
Książę Tissa, syng. තිස්ස (ur. ok. 499 p.n.e., zm. 437 p.n.e.) – niekoronowany władca państwa Syngalezów na Sri Lance w latach 454-437 p.n.e., drugi syn króla Panduvasdevy, młodszy brat i następca króla Abhayi, którego obalił..
Życie
Sytuacja dynastyczna
Książę Tissa był drugim synem króla Syngalezów Panduvasdevy i jego tamilskiej małżonki Buddhakachchana. Przyszedł na świat w mieście Upatissa Nuwara, gdzie żył wraz z rodzeństwem. Jako drugi syn był rzecznikiem i przywódcą młodszych braci w opozycji do najstarszego brata Abhayi i siostry Citty. Domagał się prewencyjnego zabójstwa siostry lub co najmniej jej syna, przez którego na skutek fatalnych przepowieści młodsi bracia czuli się zagrożeni.
Powstanie Pandukabhayi
Gdy ukrywający się za młodu siostrzeniec Pandukabhaya dorósł, wzniecił powstanie przeciw wrogim wujom gromadząc wokół siebie ludzi niezadowolonych ich rządami. Tissa zarzucał królowi (swemu starszemu bratu) bezczynność i kunktatorstwo wobec nabierającej rozmachu rebelii. Cierpliwość księcia Tissy dobiegła końca, kiedy próby pacyfikacji powstania oraz pojmania lub zgładzenia rebelianta podjęte przez braci nie powiodły się i Pandukabhaya w niedostępnych górach ustanowił własne terytorium, a król zaoferował uzurpatorowi wiekomyślny podział wyspy i władzy.
Panowanie
Na wieść o tym królewscy bracia zmusili króla Abhayę do abdykacji w 454 roku p.n.e., Tissę zaś obwołali nowym królem Syngalezów na tronie w Upatissa Nuwara. Jednakże formalna koronacja miała się odbyć pod warunkiem zgładzenia Pandukabhayi i rozbiciu jego wojsk, do czego nigdy nie doszło. Dlatego przez 17 następnych lat tlącego się konfliktu - aż do koronacji Pandukabhayi - Sri Lanka nie miała powszechnie uznanego króla.
Decydująca bitwa
Ostatecznie w 437 roku p.n.e. królewscy bracia zdecydowali się do walnej rozprawy z siostrzeńcem, który w międzyczasie zdołał rozszerzyć swoje wpływy i zdobyć przychylność rdzennej ludności a swą kwaterę zaś przeniósł do górskiej twierdzy Ritigala w pobliżu stolicy. Tam też Pandukabhaya został otoczony przez wojska Tissy i jego braci, którym zaoferował kapitulację, w zamian za korzystne warunki. Pewni zwycięstwa bracia akurat dyskutowali warunki kapitulacji, gdy Pandukabhaya zaskoczył ich nagłym atakiem, podczas którego Tissa i sprzymierzeni z nim bracia zginęli a ich wojska uległy rozsypce.
Epilog
Po wymuszonej abdykacji Abhaya po zwycięstwie nad braćmi odrzucił propozycję siostrzeńca powrotu na tron, zadowalając się pozycją namiestnika nowej stolicy Anuradhapury. Tak więc Pandukabhaya w 437 r.p.n.e. sam został koronowany na króla całej wyspy jednocząc wszystkie żyjące nań narody prowadząc państwo do ery świetności.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 L.E. Blaze: History of Ceylon, New Dehli 2004, s. 12-15
- 1 2 Husna Inayathullah: King Pandukabhaya w gazecie Sunday Observer z 14.08.2014. [dostęp 2015-12-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-30)].
- 1 2 3 4 5 6 Chandra Tilake Edirisuriya: Founder of Anuradhapura w Ceylontoday z 14.06.2015, dostęp 29.11.2015. [dostęp 2015-12-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- 1 2 Informacje historyczne o mieście Anuradhapura na lokalnym portalu społecznościowym, dostęp 29.11.2015