Krzywonóg

Krzywonóg
	Valgus
	Scriba, 1790
	Okres istnienia: miocen–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q
	; Samiec krzywonoga półskrzydlaka
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Nadrodzina	żuki
Rodzina	poświętnikowate
Podrodzina	kruszczycowate
Plemię	Valgini
Podplemię	Valgina
Rodzaj	krzywonóg
	Typ nomenklatoryczny
	Scarabaeus hemipterus Linnaeus, 1758
Synonimy
	Acanthurus Kirby, 1827; Homovalgus Kolbe, 1897;
	Acanthurus Kirby, 1827; Homovalgus Kolbe, 1897;

Krzywonóg, koślawka (Valgus) – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

Morfologia

Chrząszcze te osiągają bardzo małe jak na kruszczycowate rozmiary ciała, zwykle nie przekraczając 10 mm długości. Oskórek ich wyróżnia się występowaniem licznych łusek. Miejsca osadzenia czułków widoczne są patrząc od góry. Aparat gębowy ma szczęki zwieńczone włoskami końcowymi, formującymi pędzelek lub języczek, biorący udział w zasysaniu pokarmu. Przedplecze jest węższe od pokryw; jego powierzchnia zaopatrzona jest dwa równoległe żeberka pośrodkowe i wgłębienia. Epimeryty śródtułowia nie są widoczne patrząc od góry. Odnóża zwieńczone są długimi stopami. Przednia para odnóży ma pięć ząbków na goleniach. Środkowa para odnóży ma na wierzchołku goleni dwie stykające się ze sobą i skierowane dośrodkowo ostrogi. Tylna para odnóży ma szeroko rozstawione biodra. Ostatnia para przetchlinek jest wyniesiona.

Biologia i ekologia

Owady dorosłe spotykane są na kwiatach roślin zielnych, krzewów i drzew, które odwiedzają celem pożywiania się ich nektarem (nektarofagia) i pyłkiem (melitofagia). Larwy żerują w przegrzybiałym, butwiejącym drewnie pniaków i powalonych drzew liściastych. Kopulacja odbywa się na materiale lęgowym, a jaja samica składa przy użyciu kolca na szczycie pygidium. Przepoczwarczenie następuje jesienią w komorze, w której następnie zimują osobniki dorosłe. Cykl rozwojowy jest jednoroczny.

Wiele gatunków jest termitofilami. Kopulacja odbywa się w chodnikach termitów z rodzajów Reticulitermes i Zootermopsis, a za materiał lęgowy służą ścianki ich gniazd, zbudowanych w martwych drzewach leżących, stojących lub ich pniakach.

Rozprzestrzenienie

Przedstawiciele rodzaju występują w trzech krainach zoogeograficznych: nearktycznej, palearktycznej i orientalnej. Większość gatunków palearktycznych występuje w Azji Wschodniej. W Europie, w tym w Polsce, występuje tylko krzywonóg półskrzydlak.

Taksonomia

Rodzaj ten wprowadzony został w 1790 roku przez Ludwiga Gottlieba Scribę. Obejmuje 20 opisanych gatunków:

Valgus albomaculatus Kraatz, 1896
Valgus californicus Horn, 1870
Valgus canaliculatus (Olivier, 1789)
Valgus cristatus Gestro, 1891
Valgus distinctus Nonfried, 1895
Valgus fuscatus Kraatz, 1896
Valgus hemipterus (Linnaeus, 1758) – krzywonóg półskrzydlak
Valgus heydeni Semenov, 1891
Valgus koreanus Sawada, 1944
†Valgus oeningensis Heer, 1862 – znany z miocenu
Valgus okajimai Kobayashi, 1994
Valgus parvicollis Fairmaire, 1891
Valgus parvulus Burmeister & Schaum, 1840
Valgus quadrimaculatus Kraatz, 1883
Valgus savioi Pic, 1928
Valgus seticollis (Palisot de Beauvois, 1805)
Valgus smithii W.S. MacLeay, 1838
Valgus sumatranus Gestro, 1891
Valgus thibetanus Nonfried, 1891
Valgus tonkinensis Arrow, 1944

Przypisy

↑ Andrzej Ruszkowski: Słownik polskich nazw owadów: Chrząszcze (Coleoptera), Część 2. Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa - Oddział Pszczelnictwa, 2006.
1 2 3 4 5 6 7 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28b Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae pleurosticti. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978, s. 41-43.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Brett C. Ratcliffe: Valgini Mulsant, 1842. Valgine scarabs. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
1 2 3 4 Brett C. Ratcliffe: Cetoniinae Leach 1815. Flower chafers. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
1 2 Brett C. Ratcliffe: Valgus Scriba, 1790. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].
1 2 3 B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 9. Chrząszcze – Coleoptera. Scarabaeoidea, Dascilloidea, Byrrhoidea i Parnoidea. Warszawa: 1983.
↑ genus Valgus Scriba, 1790. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2020-05-21].
↑ O. Heer. Beitrage zur Insektenfauna Oeningens: Coleoptera. Geodephagen, Hydrocanthariden, Gyriniden, Brachelytren, Clavicornen, Lamellicornen und Buprestiden. „Natuurkundige Verhandelingen van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem”. 16 (2), s. 1-90, 1862.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[Ruszkowski-1] Andrzej Ruszkowski: Słownik polskich nazw owadów: Chrząszcze (Coleoptera), Część 2. Instytut Sadownictwa i Kwiaciarstwa - Oddział Pszczelnictwa, 2006.

[Stebnicka-2] 1 2 3 4 5 6 7 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 28b Żukowate – Scarabaeidae grupa podrodzin: Scarabaeidae pleurosticti. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1978, s. 41-43.

[gg2-3] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Brett C. Ratcliffe: Valgini Mulsant, 1842. Valgine scarabs. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[gg1-4] 1 2 3 4 Brett C. Ratcliffe: Cetoniinae Leach 1815. Flower chafers. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[ggV-5] 1 2 Brett C. Ratcliffe: Valgus Scriba, 1790. [w:] Generic Guide to New World Scarab Beetles [on-line]. 2001-2005. [dostęp 2020-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu].

[Burakowskietal-6] 1 2 3 B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 9. Chrząszcze – Coleoptera. Scarabaeoidea, Dascilloidea, Byrrhoidea i Parnoidea. Warszawa: 1983.

[biolib-7] us Valgus Scriba, 1790. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2020-05-21].

[Heer-8] O. Heer. Beitrage zur Insektenfauna Oeningens: Coleoptera. Geodephagen, Hydrocanthariden, Gyriniden, Brachelytren, Clavicornen, Lamellicornen und Buprestiden. „Natuurkundige Verhandelingen van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen te Haarlem”. 16 (2), s. 1-90, 1862.