Kretowór
Notoryctes
Stirling, 1891

Kretowór południowy (N. typhlops) na ilustracji z 1891 roku
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Nadrząd

torbacze

Rząd

kretoworokształtne

Rodzina

kretoworowate

Rodzaj

kretowór

Typ nomenklatoryczny

Psammoryctes typhlops Stirling, 1889

Synonimy
  • Psammoryctes Stirling, 1889
  • Neoryctes Stirling, 1891
Rodzaje

2 gatunki – zobacz opis w tekście

Kretowór (Notoryctes) – rodzaj ssaków z rodziny kretoworowatych (Notoryctidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 8,6–14 cm, długość ogona 1,6–2,5 cm; masa ciała 30–60 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1889 roku australijski paleontolog i zoolog Edward Charles Stirling w artykule poświęconym opisowi nowego rodzaju i gatunku, opublikowanym na łamach Transactions of the Royal Society of South Australia, lecz nazwa, którą ukuł – Psammoryctes – okazała się młodszym homonimem rodzaju gryzoni, który opisał w 1835 roku niemiecki zoolog, geolog i botanik Eduard Friedrich Poeppig; Stirling zauważył swoją pomyłkę w 1891 roku i nadał rodzajowi torbaczy nową nazwę – Notoryctes. Jako gatunek typowy Stirling wyznaczył (oznaczenie monotypowe) kretowora południowego (N. typhlops).

Etymologia

  • Psammoryctes: gr. ψαμμος psammos ‘piasek’; ορυκτηρ oruktēr, ορυκτηρος oruktēros ‘kopacz’.
  • Notoryctes: gr. νοτος notos ‘południe’; ορυκτηρ oruktēr, ορυκτηρος oruktēros ‘kopacz’.
  • Neoryctes: gr. νεος neos ‘nowy’; ορυκτηρ oruktēr, ορυκτηρος oruktēros ‘kopacz’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiary
(DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała)		 Status IUCN
Notoryctes caurinus O. Thomas, 1920 kretowór północny monotypowy północna Australia Zachodnia DC: 8,6–9,3 cm; DO: 1,6–1,8 cm; MC: 30–50 g  LC 
Notoryctes typhlops (Stirling, 1889) kretowór południowy monotypowy południowe Terytorium Północne, południowo-wschodnia Australia Zachodnia i zachodnia Australia Południowa DC: 11–14 cm; DO: 2–2,5 cm; MC: 50–60 g  LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski.

Uwagi

  1. ↑ Nowa nazwa dla Psammoryctes Stirling, 1889.
  2. ↑ Młodszy homonim Psammoryctes Poeppig, 1835 (Octodontidae).
  3. ↑ Nomen nudum.

Przypisy

  1. 1 2 Stirling 1891 ↓, s. 154.
  2. 1 2 E.Ch. Stirling. Psammoryctes typlilops, gen. et spec. nov.. „Transactions of the Royal Society of South Australia”. 12, s. 158, 1889. (ang.).
  3. ↑ Stirling 1891 ↓, s. 186.
  4. 1 2 W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 6. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  5. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 58. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  6. 1 2 3 4 5 K. Aplin: Family Notoryctidae (Marsupial Moles). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 218–219. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  7. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Notoryctes. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-22].
  8. 1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 42. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  9. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 588.
  10. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 464.
  11. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 455.
  12. ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, J. Zijlstra & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.12.1) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2024-05-10]. (ang.).
  13. ↑ Home. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-05-10]. (ang.).

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.