Kraśniczyn – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Kraśniczyn, nad rzeką Wojsławką (prawy dopływ Wieprza). Miejscowość jest siedzibą gminy Kraśniczyn.

Kraśniczyn uzyskał lokację miejską przed 1500 rokiem. Prawa miejskie do 3 lipca 1821 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kraśniczyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 407 mieszkańców.

Części wsi

Historia

Pierwsze wzmianki o Kraśniczynie pojawiły się w 1564. Był on wówczas najmniejszym miasteczkiem w powiecie krasnostawskim. Znajdował się w nim rynek i karczma.

Od 1772 miejscowość znajdowała się w zaborze austriackim, a od 1809 w Księstwie Warszawskim. Natomiast w 1815 r. w wieś leżała na terenie zaboru rosyjskiego (Królestwo Polskie). Prawa miejskie utraciła w 1824.

W 1867 utworzono gminę Czajki, w której skład wchodziła większość terenów obecnej gminy Kraśniczyn i m.in. wieś Kraśniczyn. Gubernia lubelska została podzielona na większą liczbę powiatów – pozostał powiat Krasnystaw, w którego skład wchodziła gmina Czajki (w 1880 roku mieszkało tam 4008 mieszkańców).

W 1905 na terenie Królestwa Polskiego miały miejsce strajki fornali z majątków ziemskich. Odbyły się one m.in. w Kraśniczynie, Bończy, Czajkach i Olszance.

W latach 1915–1918 miejscowość znajdowała się na terenie okupacji austro-węgierskiej.

W 1919 wieś należała do województwa lubelskiego, powiatu krasnostawskiego i gminy Czajki składającej się z 31 miejscowości. Urząd gminy znajdował się w Kraśniczynie.

Ważniejsze miejsca i zabytki

Zabytki:

• pozostałości po zabudowaniach dworskich usytuowane w zakolu rzeki Wojsławki – aleja lipowa oraz fragmenty piwnic;
• zajazd-karczma wjezdna z przełomu XVIII i XIX wieku, kilkukrotnie przerabiana, będąca obecnie własnością prywatną;
• Cmentarz żydowski;
• drewniana bożnica zniszczona w 1942 po likwidacji miejscowego getta.

W parku znajdującym się w centrum wsi stoi pomnik poświęcony pamięci poległych żołnierzy i partyzantów Armii Ludowej i Batalionów Chłopskich walczących w l. 1939–1944.

W znajdującym się niedaleko wsi lesie rosną modrzewie (o obwodzie pnia 240–375 cm), które są pomnikami przyrody. Jest tam także punkt widokowy (282 m n.p.m.), z którego można oglądać panoramę Kraśniczyna.

W jeziorze kraśniczyńskim, które ze względu na występujące wokół trzęsawiska i zarośla jest niedostępne, występuje żółw błotny.

Niedaleko Kraśniczyna znajduje się Skierbieszowski Park Krajobrazowy, wąwozy lessowe (Bończa, Olszanka – Rezerwat przyrody Głęboka Dolina o powierzchni 243,15 ha).

Przypisy

Linki zewnętrzne

• Krośniczyn al. Kraśniczyn i K. Aleksandrowski, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IV: Kęs – Kutno, Warszawa 1883, s. 705 .