Konstancja inowrocławska

Konstancja inowrocławska
	księżniczka inowrocławska
	Dane biograficzne
Dynastia	Piastowie
Data urodzenia	zap. między 1268 a 1280
Data śmierci	8 sierpnia 1331
Miejsce spoczynku	zap. kościół klasztorny w Trzebnicy
Ojciec	Ziemomysł inowrocławski
Matka	Salomea pomorska

Konstancja (ur. zap. między 1268 a 1280, zm. 8 sierpnia 1331) – księżniczka inowrocławska, opatka w Trzebnicy, córka księcia inowrocławskiego Ziemomysła i księżniczki pomorskiej Salomei.

Życiorys

Pochodzenie

Ojcem Konstancji był książę inowrocławski Ziemomysł, rodzony brat księcia krakowskiego Leszka Czarnego i przyrodni Władysława Łokietka, późniejszego króla polskiego, zaś matką córka księcia tczewskiego Sambora II, Salomea. Konstancja miała pięcioro rodzeństwa: Leszka, Przemysła i Kazimierza, zmarłą w dzieciństwie Eufemię oraz Fenennę, która została żoną króla węgierskiego Andrzeja III. Badacze nie wykluczają, że Konstancja była najstarszym dzieckiem księcia, jednak fakt, że została ona przeznaczona do zakonu osłabia tę hipotezę. Z całą pewnością była starsza od swego brata Kazimierza. Imię księżniczki nawiązuje do jej babki Konstancji, córki Henryka Pobożnego.

Opatka w Trzebnicy

Najpóźniej w 1300 Konstancja objęła funkcję opatki w klasztorze cysterskim w Trzebnicy. Zanim została opatką przybywała najprawdopodobniej przez pewien czas w klasztorze trzebnickim bądź, co mniej prawdopodobne, w innym żeńskim klasztorze cysterskim. Aby osiągnąć godność opatki należało mieć ukończone 30 lat, jednak osoby pochodzenia dynastycznego często korzystały z dyspensy papieskiej, która pozwalała na objęcie tej funkcji wcześniej. Obejmując funkcję opatki, Konstancja miała zapewne ukończone co najmniej 20 lat. Po raz pierwszy jako ksieni trzebnicka Konstancja wystąpiła w dokumencie z 28 listopada 1309. W żadnym z dokumentów nie jest wspomniana jako córka Ziemomysła, jednak ze względu na wiek księżniczki przyjmuje się, że chodzi właśnie o nią. W 1313 klasztor trzebnicki uzyskał bullę papieską, która gwarantowała zakonowi dziesięcinę z jego posiadłości. W 1322 dobra klasztorne ucierpiały na skutek wojny między książętami głogowskimi a innymi książętami śląskimi. Król Polski Władysław Łokietek, będący zarazem stryjem Konstancji, obiecał opatce wynagrodzenie poniesionych strat. Ostatnia wzmianka na temat Konstancji pochodzi z dyplomatu z 18 maja 1323.

Kielich Konstancji

Dalszy ślad działalności Konstancji przekazał pozłacany kielich ufundowany przez nią w 1330 dla kościoła trzebnickiego i odnowiony przez późniejszą ksienię Katarzynę Pawłowską. Na kielichu został wygrawerowany napis: „Konstancja, księżna kujawska, opatka trzebnicka, poleciła mnie wykonać 1330”.

Zgodnie z przekazem Nekrologu Trzebnickiego Konstancja zmarła 8 sierpnia 1331. Przypuszcza się, że jako długoletnia ksieni trzebnicka została pochowana w tamtejszym kościele klasztornym. Tradycja zakonna zachowana w XVIII-wiecznym źródle wspomina Konstancję jako kobietę o dobrym sercu.

Genealogia

Kazimierz I kujawski
ur. 1210/1213
zm. 14 XII 1267

Konstancja wrocławska
ur. przed 1227
zm. 21 lub 23 II 1257

Sambor II
ur. ok. 1205/1207
zm. 9 lub 10 I zap. 1280

Matylda meklemburska
zm. 23 XI 1270

Ziemomysł inowrocławski
ur. ok. 1245/1248
zm. X/24 XII 1287

Salomea pomorska
ur. przed 1250
zm. 3 X 1314

				Konstancja ur. ok. 1268/1280 zm. 8 VIII 1331

Opracowano na podstawie: K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 2001; E. Rymar, Rodowód książąt pomorskich, Książnica Pomorska, Szczecin 2005; B. Śliwiński, Poczet książąt gdańskich, Marpress, Gdańsk 2006.

Przypisy

↑ K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 142. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628, datował narodziny Konstancji na czas między 1269 a 1287. Z kolei S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 222, przyjął, że Konstancja przyszła na świat między 1277 a 1288.
↑ Felicjan Kozłowski błędnie uważał Konstancję za córkę Kazimierza I kujawskiego bądź Siemowita dobrzyńskiego. Zob. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628.
↑ K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, tablica genealogiczna ze ss. 260–261.
↑ K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143, umownie umieścił Konstancję na czwartym miejscu wśród potomków Ziemomysła, po Eufemii, Fenennie i Leszku. S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 222, uznał księżniczkę za najmłodszą córkę Ziemomysła.
1 2 K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 142.
↑ W momencie spisania Genealogii św. Jadwigi w 1300 lub 1301, Konstancja była już opatką trzebnicką. Według wiadomości później kroniki trzebnickiej Konstancja pełniła funkcję opatki przez 31 lat. Jeżeli informacja ta jest wiarygodna, Konstancja wstąpiła do klasztoru właśnie w 1300. Zob. K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, ss. 142–143. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628, uważał, że Konstancja została opatką po 1 marca 1300. Wynikało to z przyjęcia przez niego błędnej daty zgonu poprzedniej ksieni Anny, córki Bolesława Rogatki, która w rzeczywistości zmarła najpóźniej w lipcu 1284. Zob. K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143.
↑ K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143, przyp. 775, brał pod uwagę klasztor cysterski w Owińskach jako miejsce przebywania Konstancji przed objęciem funkcji opatki trzebnickiej.
1 2 3 O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628.
↑ S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, ss. 222–223.
1 2 S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 223.
↑ (łac.) Constantia, ducissa Cuiaviensis, abbatissa Treb., fieri me fecit 1330. Za: S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 223.
↑ K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143. S. A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 223, podał informację o miejscu pochówku Konstancji jako pewnik.

Bibliografia

Balzer O., Genealogia Piastów, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-0-8, ss. 627–628.
Jasiński K., Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Wydawnictwo Historyczne, Poznań – Wrocław 2001, ISBN 83-913563-5-3, ss. 142–143 i tablica genealogiczna ze ss. 260–261.
Sroka S.A., Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1999, ISBN 83-08-02829-2, ss. 222–223.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.

[1] K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 142. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628, datował narodziny Konstancji na czas między 1269 a 1287. Z kolei S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 222, przyjął, że Konstancja przyszła na świat między 1277 a 1288.

[2] Felicjan Kozłowski błędnie uważał Konstancję za córkę Kazimierza I kujawskiego bądź Siemowita dobrzyńskiego. Zob. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628.

[3] K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, tablica genealogiczna ze ss. 260–261.

[4] K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143, umownie umieścił Konstancję na czwartym miejscu wśród potomków Ziemomysła, po Eufemii, Fenennie i Leszku. S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 222, uznał księżniczkę za najmłodszą córkę Ziemomysła.

[Jasiński-5] 1 2 K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 142.

[6] W momencie spisania Genealogii św. Jadwigi w 1300 lub 1301, Konstancja była już opatką trzebnicką. Według wiadomości później kroniki trzebnickiej Konstancja pełniła funkcję opatki przez 31 lat. Jeżeli informacja ta jest wiarygodna, Konstancja wstąpiła do klasztoru właśnie w 1300. Zob. K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, ss. 142–143. O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628, uważał, że Konstancja została opatką po 1 marca 1300. Wynikało to z przyjęcia przez niego błędnej daty zgonu poprzedniej ksieni Anny, córki Bolesława Rogatki, która w rzeczywistości zmarła najpóźniej w lipcu 1284. Zob. K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143.

[7] K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143, przyp. 775, brał pod uwagę klasztor cysterski w Owińskach jako miejsce przebywania Konstancji przed objęciem funkcji opatki trzebnickiej.

[Balzer-8] 1 2 3 O. Balzer, Genealogia Piastów, Kraków 2005, s. 628.

[9] S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, ss. 222–223.

[Sroka-10] 1 2 S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 223.

[11] (łac.) Constantia, ducissa Cuiaviensis, abbatissa Treb., fieri me fecit 1330. Za: S.A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 223.

[12] K. Jasiński, Rodowód Piastów małopolskich i kujawskich, Poznań – Wrocław 2001, s. 143. S. A. Sroka, Konstancja, [w:] K. Ożóg, S. Szczur, Piastowie. Leksykon biograficzny, Kraków 1999, s. 223, podał informację o miejscu pochówku Konstancji jako pewnik.