Kompetencje informacyjne, również alfabetyzm informacyjny (ang. information literacy) – umiejętność wyszukiwania i wykorzystywania informacji.
Kompetencje informacyjne łączą się z innymi rodzajami kompetencji, ale nie są z nimi tożsame. Są to przede wszystkim kompetencje informatyczne (ang. computer literacy), medialne (media literacy), cyfrowe i internetowe.
Pojęcie information literacy można rozumieć zarówno jako cechę bądź też zjawisko społeczne, właściwość poznawczą człowieka jako jednostki, jak i kierunek badań informatologii.
Rodzaje kompetencji informacyjnych
Pozyskiwanie informacji
Według standardu IFLA, użytkownik posiadający rozwinięte kompetencje informacyjne, umie sprawnie i skutecznie pozyskiwać informacje. Odbywa się to poprzez rozpoznawanie, definiowanie i precyzowanie własnej potrzeby informacyjnej. Wówczas użytkownik może zdecydować się na podjęcie określonych działań w celu zdobycia tychże informacji, po czym rozpoczyna ich poszukiwanie.
Taki użytkownik potrafi zidentyfikować potencjalne źródła informacji i je dobrze ocenić. Opracowuje następnie strategię wyszukiwania, dzięki której może dotrzeć do wyselekcjonowanych koherentnych informacji.
Ocena informacji
Użytkownik posiadający rozwinięte kompetencje informacyjne potrafi krytycznie ocenić informację. Etapami krytycznej oceny informacji są analiza, wartościowanie (pod względem trafności i użyteczności) i wybór informacji. Następnie użytkownik poddaje te informacje uogólnieniu i interpretacji, a także dokonuje ich syntezy. Taki użytkownik poddaje informacje grupowaniu (klasyfikuje je ze względu na ich koherencję).
Zastosowanie informacji
Zastosowanie informacji może odbywać się poprzez nową ich prezentację, wdrożenie, włączenie do swojego dotychczasowego zasobu wiedzy, a także poprzez komunikowanie i etyczne ich wykorzystanie.
Edukacja informacyjna
Edukacja informacyjna – proces przygotowania użytkownika informacji do samodzielnego rozpoznawania własnych potrzeb informacyjnych, podejmowania działań w celu znalezienia informacji, znajdowanie źródeł informacji oraz ich oceny i etycznego wykorzystania.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Lau 2011 ↓, s. 15.
- ↑ Ewa Rozkosz: Publikacja UNESCO – zbiór źródeł o kompetencjach informacyjnych. Edukacja Informacyjna, 13.10.2014. [dostęp 2015-02-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-02-02)]. (pol.).
- ↑ Lau 2011 ↓, s. 14.
- ↑ Sabina Cisek: Kompetencje informacyjne jako kompetencje generyczne i ogólne. Charakterystyka, identyfikacja, ocena.. 2013-12-03. s. 4. [dostęp 2015-02-02]. (pol.).
- 1 2 3 4 Lau 2011 ↓, s. 28.
- ↑ Komisja ds. Edukacji Informacyjnej. Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. [dostęp 2015-02-02]. (pol.).
Bibliografia
- Jesús Lau: Kompetencje informacyjne w procesie uczenia się przez całe życie Wytyczne. Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, 2011. [dostęp 2015-02-02]. (pol.).
- E- edukacja (31 maja 2005). bruksela.opolskie.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
- (ang) What is Information Literacy?