Kolonia Emma w Radlinie (niem. Colonie Emma) – wczesnomodernistyczne osiedle przykopalniane zaprojektowane i wybudowane w Radlinie w województwie śląskim po 1897 roku i w latach 1910-1913. Obecnie obszar ten należy do części Radlina o nazwie Marcel.
Pierwsze budynki powstały w 1897 roku i były przeznaczone dla urzędników pracujących w Kopalni "Emma" (wzdłuż dzisiejszej ul. Korfantego, wówczas Kaiser-Wilhelmstraße). Projektantem tej części osiedla zwanej starą kolonią, był prawdopodobnie A. Becher. Zgrupowane są w rejonie ulicy Bronisława Czecha i Pocztowej, a kilka znajduje się przy ulicy Korfantego. Drugi etap budowy to lata 1910-1913. Powstał wówczas przy ulicy Korfantego i Mielęckiego zespół budynków 12-rodzinnych z mieszkaniami o powierzchni 43 m2 (w układzie grzebieniowym) i 55 m2 (przyuliczne) z toaletami w pomieszczeniach gospodarczych, a także zespół budowli szkolnych oraz willa dyrektora kopalni Emma. Zabudowa drugiego etapu nawiązywała do idei osiedla-ogrodu, zaś architektonicznie przypominały domy typu „cottage”. Projektantem tej części byli William Müller. Rozbudowę kolonii projektował Hans Poelzig, jednak jego projektu nie zrealizowano.
Przy ulicy Korfantego powstały także domy mieszkalne przeznaczone dla urzędników w formie podmiejskich willi i budynki użyteczności publicznej, w tym domy kwaterunkowe dla górników (ul. Mariacka). Jeden z nich pełnił rolę siedziby magistratu i policji. Przed wybuchem II wojny światowej był używany przez sztab Obrony Narodowej.
W 1913 osiedle składało się z 14 budynków mieszkalnych dla urzędników, 49 domów rodzin robotniczych, 20 pokoi dla kawalerów, budynku naczelnika, domu towarowego, gospody, biblioteki, łaźni, pralni, pieców piekarniczych, zakładu fryzjerskiego oraz trzech domów noclegowych.
Przypisy
- 1 2 3 4 Marek Gajda, Anna Syska, Zabytki przemysłu i techniki, Magdalena Lachowska (red.), Katowice: Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach, 2013 (Wiadomości konserwatorskie województwa śląskiego), ISBN 978-83-85871-68-2.
- ↑ Paweł Porwoł: Osiedla robotnicze w Radlinie i Pszowie. Wodzisław Śląski: Starostwo Powiatowe w Wodzisławiu Śląskim, 2005.
- ↑ Anna Syska, Osiedle robotnicze Emma w Radlinie, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Śląskiego” [dostęp 2018-09-20] (ang.).
- ↑ Michał Bulsa, Patronackie osiedla robotnicze. Tom 2: Zagłębie Dąbrowskie, Ziemia Rybnicka, Ziemia Wodzisławska, Łódź 2023, s. 157.
Linki zewnętrzne
- Strona poświęcona Kolonii Emma w Radlinie
- Warsztaty "Design w terenie!" na Kolonii Emma. design-silesia.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-11-30)].
- Projekty budynków Kolonii Emma autorstwa Hansa Poelziga