Klasztor Rheinau

Widok na klasztor z południowego zachodu
Państwo

 Szwajcaria

Miejscowość

Rheinau

Kościół

rzymskokatolicki

Właściciel

benedyktyni

Obiekty sakralne
kościół

Najświętszej Marii Panny

Data budowy

ok. 788

Data zamknięcia

1862

Położenie na mapie Szwajcarii
47°38′33″N 8°36′30″E/47,642472 8,608361

Klasztor Rheinau – dawny klasztor benedyktynów na wyspie na Renie w Rheinau w Szwajcarii, założony ok. 788 i zlikwidowany w 1862. Jego budynki od 1867 do 2000 służyły jako siedziba szpitala psychiatrycznego.

Historia

Według tradycji klasztor został założony w 778. W IX w. mieszkał tu uznany potem za świętego eremita Fintan z Rheinau (w 1446 odnaleziono jego rzekomy grób, który stał się miejscem kultu). Klasztor poświadczony jest w 858, gdy na prośbę możnego Wolvene, którego przodkowie założyli konwent, otrzymał od króla wschodniofrankijskiego Ludwika Niemieckiego przywilej podnoszący go do rangi klasztoru Rzeszy i nadający mu immunitet oraz prawo wolnego wyboru opata. W 972 przywilej ten potwierdził cesarz Otto I.

W 888 poświadczony jest kościół klasztorny pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, zastąpiony romańską bazyliką konsekrowaną w 1114. Od końca IX w. klasztor był związany z klasztorem Sankt Gallen, a w XII w. z klasztorem Hirsau. W wyniku reformy hirsaugijskiej klasztor przeżył rozkwit w XII w. Między końcem XI i początkiem XIII w. w zachodniej części wyspy istniał także konwent mniszek benedyktyńskich, dla których w 1167 wzniesiono drugi kościół św. Feliksa i Reguli. Od X w. istniało tu skryptorium, z którego pochodzi wiele średniowiecznych ksiąg liturgicznych. W XIII w. papież Innocenty IV przekazał nadzór nad klasztorem najpierw biskupom Konstancji, a następnie opatom z St. Gallen. W pierwszej połowie XV w. klasztor musiał zmagać się z roszczeniami hrabiów Sulz, pokonanych dopiero dzięki wsparciu Szafuzy.

W okresie reformacji, w 1529 wskutek buntu mieszkańców Rheinau przychylnych reformom religijnym zakonnicy uciekli z klasztoru i został on splądrowany, mnisi jednak wrócili w 1531. Od początku XVII w. klasztor należał do szwajcarskiej kongregacji benedyktynów. Między końcem XVI w. i XVIII w. klasztor miał kilku wybitnych opatów-budowniczych, pracowali tu uczeni bibliotekarze i archiwiści. Przeżywał okres rozkwitu mimo dotknięcia go skutkami wojen w 1656 i 1712. Od końca XVI w. budynki klasztorne zaczęto budować poza wyspą na Renie, w tym okresie powstał też kamienny most łączący wyspę ze stałym lądem i nowa wieża kościelna. W latach 1705–1710 przebudowano na barokowy kościół klasztorny, na początku XVIII w. wzniesiono też nowe budynki klasztorne. W 1752 lub 1753 konsekrowano nowy kościół św. Feliksa i Reguli.

W 1799 klasztor został zniesiony przez Francuzów i splądrowany. Został przywrócony w 1803, jednak objęty został nadzorem władz kantonu Zurych. Od 1836 klasztor nie mógł przyjmować nowicjuszy, a w 1862 decyzją kantonu został ostatecznie zamknięty.

Po rozpoczętej w 1864 przebudowie zabudowań klasztornych, w 1867 umieszczono tu klinikę psychiatryczną. Początkowo mieściło się tu ok. 800 pacjentów, a na przełomie XIX i XX w. instytucję rozbudowano o część Neu-Rheinau (położoną poza wsią) i stała się największą tego typu w Szwajcarii (mogło w niej znajdować się nawet 1200 pacjentów). Zajmującą dawny klasztor część Alt-Rheinau zamknięto w 2000.

Galeria

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Alfred Ehrensperger: Geschichte des Gottesdienstes in Zürich Stadt und Land im Spätmittelalter und in der frühen Reformation bis 1531. Theologischer Verlag Zürich, 2019, s. 246–254, seria: Geschichte des Gottesdienstes in den evangelisch-reformierten Kirchen der Deutschschweiz. 5. ISBN 978-3-290-17928-1. (niem.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Geschichte der Klosterinsel. [w:] Dokumentationsstelle der Gemainde Rheinau [on-line]. [dostęp 2020-12-26]. (niem.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Helena Zimmermann: Rheinau (Kloster). [w:] Historisches Lexikon der Schweiz [on-line]. 2011-12-23. [dostęp 2020-12-26]. (niem.).
  4. 1 2 3 Felicia Schmaedecke: Das Kloster Schöntal bei Langenbruck: Die Bau- und Nutzungsgeschichte vom 12. Jahrhundert bis heute. Basel: Schwabe Verlag, 2020, s. 337–338, seria: Schriften der Archäelogie Baselland. 54. ISBN 978-3-7965-4079-0. (niem.).
  5. 1 2 3 Zürich Rheinau. [w:] Bewahren besonderer Kulturgüter [on-line]. [dostęp 2020-12-26]. (niem.).
  6. 1 2 3 4 5 Psychiatriezentrum Rheinau, 1841-2013 (Fonds). [w:] State Archives of Zurich Online Catalogue [on-line]. Staatsarchiv des Kantons Zürich. [dostęp 2020-12-26]. (niem.).
This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.