Klasztor Misjonarzy w Łyskowie – rzymskokatolicki klasztor w Łyskowie (rejon prużański obwodu brzeskiego Białorusi). Był własnością zakonu misjonarzy od 1527 do 1866, następnie do I wojny światowej jego kościół był użytkowany jako cerkiew prawosławna, po II wojnie światowej został porzucony.

Historia

Kościół został ufundowany przez Macieja Kłoczkę (wojewoda witebski w latach 1532-1542) w 1527. W II poł. XVIII w. został gruntowanie przebudowany i rozbudowany. W latach 1763-1785 został wzniesiony nowy kościół klasztorny w stylu baroku wileńskiego. W XVIII w. powstał też nowy budynek klasztoru. Inwestycję tę sfinansował Jan Bychowiec, właściciel miejscowych dóbr. W 1818 przebudowano wieżę kościoła.

W 1841 władze carskie skasowały klasztor misjonarzy, zaś w 1866 zamieniły jego kościół na prawosławną cerkiew. Po pożarze w latach 1883-1884 obiekt został przebudowany. Zwrócony został parafii rzymskokatolickiej po I wojnie światowej, w 1921. Po II wojnie światowej świątynia została zamknięta. Nie pełniła odtąd żadnych funkcji i wskutek porzucenia uległa stopniowej dewastacji. W 1960 kościół został ostatecznie zamknięty, jego wyposażenie, poza ławami, trafiło do kościoła w Różanie. Na początku XXI w., z powodu pożaru i zawalenia dachu, świątynia była już faktycznie zrujnowana. Mimo to katolicka diecezja pińska wymienia Łysków na liście prowadzonych parafii.

Budynek mieszkalny klasztoru wzniesiony został w II poł. XVIII w. na planie podkowy. Po II wojnie światowej obiekt ten był wykorzystywany jako szpital. Następnie również ten budynek został porzucony, na pocz. XXI w. trwał jego remont.

Architektura

Kościół wzniesiony został na planie krzyża. Posiada zamknięte czworobocznie prezbiterium, do którego przylegają dwie zakrystie. Częścią głównej elewacji jest czwórkondygnacyjna wieża. Elewację kościelną zdobią pilastry, nisze, woluty i fronton. W zdewastowanej świątyni nie przetrwały elementy pierwotnego wyposażenia i dekoracji, jedynie w jednym z bocznych ramion transeptu widoczne są szczątki oryginalnej polichromii.

Klasztor jest budynkiem dwukondygnacyjnym, zwróconym fasadą ku kościołowi. Na elewacji głównej znajduje się ryzalit. Fasadę zdobią pilastry, w dolnej kondygnacji boniowane, zaś na występach ryzalitu - zwielokrotnione. Na piętrze budynku przetrwała sala pełniąca pierwotnie funkcje refektarza, w dawnych korytarzach i celach zachowały się także oryginalne sklepienia (odpowiednio kolebkowe i krzyżowe).

Przypisy