Klamry
wieś

Fort VIII w zespole twierdzy Chełmno
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Powiat

chełmiński

Gmina

Chełmno

Liczba ludności (31.12.2018)

840

Strefa numeracyjna

56

Kod pocztowy

86-200

Tablice rejestracyjne

CCH

SIMC

0841580

Położenie na mapie gminy wiejskiej Chełmno
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Położenie na mapie powiatu chełmińskiego
53°21′41″N 18°30′15″E/53,361389 18,504167

Klamry – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Chełmno.

Integralne części wsi Klamry
SIMCNazwaRodzaj
1028064 Ameryka część wsi (zniesiona w 2023 r.)
1028070 Babie Błota część wsi
1028124 Nad Gminną Drogą część wsi (zniesiona w 2023 r.)

Podział administracyjny

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Demografia

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 581 mieszkańców. Była drugą co do wielkości miejscowością gminy Chełmno. Wg stanu na dzień 31.12.2018 r. w Klamrach mieszkało 840 osób. Pod względem liczebności mieszkańców są największym sołectwem w gminie.

Historia

Wieś założona przez Olędrów w XVII wieku, do XVI wieku wieś nie była wykorzystywana rolniczo. W 1773 r. mieszkało w Klamrach 29 osób, w 1883 r. mieszkało 493. ewangelików i 134. katolików. Od 1785 działa w miejscowości szkoła. W 1916 r. pobudowano rakarnię powiatową. W wiejskiej szkole w 1907 r. wybuchł strajk szkolny.

Zbrodnia w Klamrach

W okolicznych lasach, od 12 października do 11 listopada 1939 roku oddziały Selbstschutz u dokonywały masakry ludności polskiej z powiatu chełmińskiego. Do 2018 roku udało się ustalić tożsamość ok. 200 ofiar. Liczba osób zamordowanych w Klamrach wzbudza kontrowersje. Większość źródeł podaje, że w Klamrach zamordowano ok. 2,2-5 tys. osób. Zdaniem historyka Tomasza Cerana, liczba ta jest zawyżona. Podczas wojny Niemcy próbowali zatrzeć ślady egzekucji. Podczas ekshumacji odnaleziono fragmenty zapalnika granatu, łuski pocisku i monetę mającą ślady zetknięcia z ogniem.

Zabytki

Według rejestru zabytków NID na listę zabytków wpisane są:

  • cmentarz ewangelicki „stary”, poł. XIX, nr rej.: 535 z 1.06.1987
  • cmentarz ewangelicki „nowy”, pocz. XX, nr rej.: A/225 z 1.06.1987
  • cmentarz ofiar hitleryzmu, nr rej.: 536 z 1.06.1987
  • fort VIII w zespole twierdzy Chełmno, 1903-1914, nr rej.: A/15111/1 z 14.02.1980.

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 472 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 14 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 53515
  3. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2022 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2783)
  6. ↑ GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  7. ↑ Klamry - Sołectwa - Biuletyn Informacji Publicznej Gmina Chełmno [online], bip.chelmno.ug.gov.pl [dostęp 2020-08-02].
  8. ↑ Gabriela Mazur, Leksykon Miejscowości powiatu chełmińskiego, 2020, ISBN 978-83-7591-751-2.
  9. 1 2 Drywa 2020 ↓, s. 2020.
  10. 1 2 3 Ceran 2018 ↓, s. 25.
  11. ↑ Leszczyński 1962 ↓, s. 72.
  12. ↑ Trzeba pamiętać o hitlerowskiej zbrodni w Klamrach. pomorska.pl, 2017-09-22. [dostęp 2023-01-28].
  13. ↑ Pamięci ofiar zbrodni w Klamrach w 1939 roku, Klamry 20 września 2020 roku. chelmno.pl, 2020-09-18. [dostęp 2023-01-28].
  14. ↑ Ceran 2019 ↓, s. 313.
  15. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo kujawsko-pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2023, s. 26 [dostęp 2016-05-22].

Bibliografia

  • Tomasz Ceran: Zbrodnia pomorska 1939. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2018. ISBN 978-83-8098-466-0.
  • Tomasz Ceran: Zapomniani kaci Hitlera. Volksdeutscher Selbstschutz w Polsce w 1939 r. Stan badań i postulaty badawcze. W: Polska pod okupacją 1939–1945. Tom 1. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2019. ISBN 978-83-8098-723-4.
  • Danuta Drywa: Germanizacja dzieci i młodzieży polskiej na Pomorzu Gdańskim z uwzględnieniem roli obozu koncentracyjnego Stutthof. W: Janina Kostkiewicz (red.): Zbrodnia bez kary... Eksterminacja i cierpienie polskich dzieci pod okupacją niemiecką 1939-1945. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 2020. ISBN 978-83-958240-2-9.
  • Kazimierz Leszczyński: Eksterminacja ludności na ziemiach polskich wcielonych do Rzeszy. W: Eksterminacja ludności w Polsce w czasie okupacji niemieckiej 1939-1945. Poznań, Warszawa: Wydawnictwo Zachodnie, 1962.
  • Grudziądz i okolice. Przewodnik Grudziądzkie Towarzystwo Kultury, Biblioteka Miejska w Grudziądzu, Grudziądz 1990

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.