Kielcza
wieś

Kościół pw. św. Bartłomieja
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

strzelecki

Gmina

Zawadzkie

Wysokość

220 m n.p.m.

Liczba ludności (2022)

1773

Strefa numeracyjna

77

Kod pocztowy

47-126

Tablice rejestracyjne

OST

SIMC

0505415

Położenie na mapie gminy Zawadzkie
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie województwa opolskiego
Położenie na mapie powiatu strzeleckiego
50°34′20″N 18°33′10″E/50,572222 18,552778
Strona internetowa

Kielcza (niem. Keilerswalde, do 1936 r. Keltsch) – wieś w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Zawadzkie, położona na lewym brzegu Małej Panwi.

W latach 1945–1954 wieś należała i była siedzibą gminy Kielcza. W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kielcza, po jej zniesieniu w gromadzie Zawadzkie.

Nazwa

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Kelcza Scarbinu. 4 lipca 1936 r. w miejsce nazwy Keltsch wprowadzono nazwę Keilerswalde. 12 listopada 1946 r. ustalono urzędową polską nazwę miejscowości – Kielcza, określając drugi przypadek jako Kielczy, a przymiotnik – kielecki. Przymiotnik został zmieniony później na kielczański.

Historia

Miejscowość prawdopodobnie jest miejscem urodzenia Wincentego z Kielczy, autora hymnu Gaude Mater Polonia.

W 1910 roku w miejscowości mieszkało 1240 mieszkańców, z czego 1126 deklarowało język polski, 10 polski i niemiecki, a 101 niemiecki. W wyborach komunalnych, które odbyły się w listopadzie 1919 roku, głosowały 442 osoby, z czego 373 (ok. 84%) na polską listę, która uzyskała 11 z 12 mandatów. W czasie plebiscytu na Śląsku 581 mieszkańców opowiedziało się za Polską; za Niemcami głosowało 173 wotantów. W czasie powstań śląskich miejscowość pozostawała na tyłach walk, pozostając w rękach polskich. Kilku mieszkańców zginęło jednak w szeregach powstańców śląskich – Ryszard Ogiewka, Wilhelm Pawełek, Filip Szwarc. Po podziale Górnego Śląska miejscowość przypadła Niemcom, którzy zastosowali represje wobec mieszkańców. W wyniku prześladowań do Polski zbiegło w owym czasie 233 osób. W 1933 r. w miejscowości mieszkało 1486 osób, a w 1939 r. – 1766 osób.

Zabytki

Na listę zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są:

Pierwsze znazne wzmianki o kościele parafialnym pochodzą z 1376 r. oraz z 1447 r. w rejestrze świętopietrza w ramach archiprezbiteratu toszeckiego. Obecny kościół wybudowany w latach 1777–79 w stylu barokowym, konsekrowany przez bpa E. Schymońskiego w 1816 r.
  • zbiorowa mogiła powstańców śląskich, na cmentarzu rzymsko-katolickim
  • dom drewniany z 1831 r. przy ul. Dobrego Pasterza 35
  • kapliczka z drugiej połowy XIX w. przy ul. Dobrego Pasterza

Odkrycia archeologiczne

W pobliżu Kielczy w 1922 lub 1923 r. podczas prac przy sadzeniu lasu odkryto skarb, w skład którego wchodziły 3 miecze z epoki brązu.

Edukacja

  • Publiczne Przedszkole w Kielczy
  • Zespół Szkolno-Gimnazjalny im. Wincentego z Kielczy w Kielczy

Sport

Klub sportowy LKS "Naprzód" Kielcza – zawieszona działalność

Osoby związane z Kielczą

Zobacz też

Parafia św. Bartłomieja Apostoła w Kielczy

Przypisy

  1. ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-05].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 476 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 52839
  4. 1 2 3 4 Michael Rademacher, Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Groß-Strehlitz [online], www.verwaltungsgeschichte.de, 2006 [dostęp 2021-10-24] [zarchiwizowane z adresu 2017-11-14] (niem.).
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  6. ↑ Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  7. ↑ H. Markgraf, J. W. Schulte, „Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis”, Breslau 1889.
  8. 1 2 "Encyklopedia powstań śląskich", Instytut Śląski w Opolu, Opole 1982, str. 208–209, hasło "Kielcza"
  9. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 120. [dostęp 2013-01-13].
  10. ↑ Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków województwa opolskiego [online], 31 maja 2020, s. 183 [zarchiwizowane z adresu 2020-07-16].
  11. ↑ Alfabetycznie. Diecezja Opolska, 2019. [dostęp 2021-10-24]. (pol.).
  12. ↑ /Nie całkiem utracony nie całkiem odnaleziony

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.