Kazimierz Wasiłowski ps. Korwin (ur. 14 października 1921 w Warszawie, zm. w Warszawie 31 sierpnia 1944) – żołnierz AK, Batalionu „Zośka”, kompanii „Rudy”, plutonu „Sad”, Brygady Dywersji „Broda 53” (leg. Nr B/310, wystawiona 15 sierpnia 1944 przez dowództwo AK, Zgrupowania „Radosław”, podpisana przez kpt. Jana Kajusa Andrzejewskiego), pośmiertnie awansowany do stopnia sierżanta, dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych.

Młodość

Urodził się 14 października 1921 roku. Syn Stanisława Wasiłowskiego (ekonomisty) i Joanny z Szaniawskich – wnuczki powstańca 1863 roku, Dominika Szaniawskiego, zesłanego na syberyjską katorgę. Młodszą, rodzoną siostrą Kazimierza jest Maria z Wasiłowskich Podlasiecka.

Był uczniem prywatnej Szkoły Powszechnej Towarzystwa Ziemi Mazowieckiej w Warszawie, następnie Gimnazjum i Liceum im. Mikołaja Reja. Konspiracyjną maturę typu matematyczno-fizycznego uzyskał w tej szkole w 1942 roku.

Jego pasją było lotnictwo. 16 marca 1939 roku ukończył, z wynikiem dobrym, teoretyczny kurs szybowcowy Aeroklubu Warszawskiego (świadectwo Nr 93) i został wyznaczony na kurs szybowcowy w Ustianowej, w którym uczestniczył.

Okupacja niemiecka

W sierpniu 1940 roku zatrudniony został w Zakładach Mechanicznych M. A. Szyllera w charakterze ucznia warsztatowego. Od września 1940 r. w Składnicy Papierniczej Wojciechowski, Ostrowski i Ska. Jednocześnie rozpoczął naukę na Prywatnych Kursach Budowy Maszyn i Elektrotechniki Towarzystwa Kursów Technicznych w Warszawie, ul. Mokotowska 6. (leg. Nr 70). Po ich ukończeniu kontynuował naukę w Państwowej Szkole Budowy Maszyn II stopnia (ul. Mokotowska 4/6). Do pracy podziemnej wprowadził go kuzyn i przyjaciel – Witold Morawski (ps. „Witold”, „Witold Czarny”).

Powstanie warszawskie

Przebył cały szlak bojowy Batalionu „Zośka” od Woli przez Starówkę do próby przebicia się oddziałów do Śródmieścia. Był w obsłudze cekaemu. Przed ostatnią akcją przeczuł śmierć. Oddał swój portfel ze wszystkimi dokumentami Stanisławowi Lechmirowiczowi ps. „Czart”. W ten sposób chciał zabezpieczyć rodzinę przed represjami okupanta. Opisuje to, przejęty sytuacją, „Czart” w Pamiętnikach Żołnierzy Baonu „Zośka” (s. 365). Portfel ten dotarł do rodziców Kazimierza Wasiłowskiego. Przekazał go Witold Morawski po przepłynięciu Wisły. Swoje i jego dokumenty, w obawie przed zamoczeniem, przywiązał do głowy. Tę dramatyczną przeprawę wpław przez rzekę opisuje Norman Davies w książce Powstanie ’44 (s. 519-520).

Przeczucie się spełniło. Kazimierz Wasiłowski poległ 31 sierpnia 1944 roku podczas próby przebicia do Śródmieścia, idąc w osłonie dowódcy – kpt. Jana Kajusa Andrzejewskiego.

Ciało Jana Kajusa Andrzejewskiego oraz rannych i poległych żołnierzy jego osłony, w tym Kazimierza Wasiłowskiego ps. „Korwin” zostały złożone na stosie z drzwi i framug okiennych i spalone na podwórku kamienic ul. Bielańskiej 3. Po wojnie prochy przeniesione zostały, we wspólnej urnie, początkowo do prowizorycznego cmentarza w Parku Krasińskich, a następnie do Kwatery Żołnierzy batalionu „Zośka” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A20-5-13). Pośmiertnie odznaczony Warszawskim Krzyżem Powstańczym.

Na ścianie bloku przy ul. Bielańskiej 3 umieszczona jest pamiątkowa tablica.

W 2017 roku ukazała się biografia autorstwa Marii Podlasieckiej i Leszka S. Zakrzewskiego pt. Kazimierz Wasiłowski „Korwin” żołnierz Batalionu AK „Zośka” : rozmowa o czasach i środowisku.

Przypisy

Bibliografia

• Maria Podlasiecka, Leszek S. Zakrzewski, Kazimierz Wasiłowski "Korwin" żołnierz Batalionu AK "Zośka" : rozmowa o czasach i środowisku, Warszawa 2017 (ISBN 978-83-942892-1-8).
• Stanisław Konarski, Mirosław Ornowski, Szkoła im. Mikołaja Reja w Warszawie, Koło Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. M. Reja, Warszawa 1993, s. 145, 333, 421.
• Stanisław Podlewski, Przemarsz przez piekło, PAX, Warszawa 1971, s. 499.
• Pamiętniki żołnierzy baonu „Zośka”. Powstanie Warszawskie, Nasza Księgarnia 1957, s. 151, 152, 365.
• Szare Szeregi, Harcerze 1939-1945, pod red. Jerzego Jabrzemskiego, Tom III, PWN, Warszawa 1988, s. 209.
• Anna Borkiewicz-Celińska, Batalion „Zośka”, PIW, Warszawa 1990; fot. 185, s. 544, 725.
• Wielka Ilustrowana Encyklopedia Powstania Warszawskiego, t. 6, Warszawa 2004, s. 626.

Linki zewnętrzne

• Kazimierz Wasiłowski na Wirtualnym Murze Powstania Warszawskiego